Theo Luật Tạng, pháp phục Tăng đoàn của Phật lúc ban đầu không khác biệt gì với những người tu hành thuộc các truyền thống tôn giáo khác. Vì thế, vua Tần-bà-sa-la (Bimbisara) đề nghị với Phật xin cho các đệ tử được ăn mặc khác hơn để mọi người dễ nhận ra. Đúng vào thời điểm ấy, Phật và người đệ tử thân cận nhất là A-nan-đà đang du hành đến Dakkhināgira thuyết giảng. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy những thửa ruộng lúa ở Magadha được kết nối bằng những khoảnh vuông vức, được kết nối bằng những đường biên ngắn, được kết nối bằng những mảnh vuông ở chỗ giao nhau, chia cắt bởi những con đê tăm tắp, liền bảo A-nan-đà cứ theo mẫu ấy mà may áo cho Tăng đoàn. “Này Ānanda, ngươi có khả năng tạo nên các y có kiểu mẫu như thế cho các vị Tỷ kheo không? Bạch Thế Tôn con có khả năng”. Sau đó, tôn giả A nanda đã tạo nên các mẫu y theo như lời dạy của đức Phật cho chư vị Tỷ kheo, và đã được đức Phật khen ngợi là người sáng trí, có đại trí tuệ, vì đã hiểu một cách đầy đủ những điều được đức Phật nói một cách vắn tắt. Chính vì lý do này mà trong kinh điển Hán, Tạng chiếc áo cà-sa còn gọi là Cát triệt y hay Điền tướng y, mảnh áo mang hình những thửa ruộng, tượng trưng cho sự phong phú và hạnh phúc. Như vậy, hình mẫu chiếc y do Ngài A nan thiết kế theo ý tưởng từ những ô thửa ruộng được đức Phật gợi ý đã trở thành hình mẫu chuẩn. Từ đó về sau chư vị Tỷ kheo tuân thủ theo hình mẫu này để tạo y cho mình. Tức chiếc y được cắt ráp từ những tấm vải, đã được đức Phật cho phép: “Này các Tỷ kheo, ta cho phép y hai lớp đã được cắt ra, thượng y đã được cắt ra, nội y đã được cắt ra (rồi ráp lại).
Tuân theo nghi thức truyền thống của hệ phái. Hằng năm vào ngày Rằm tháng 9 (âm lịch), khắp mọi nơi trên các nước Phật giáo Nguyên Thủy Theravàda, chư Tỳ khưu Tăng sau khi làm đại lễ Pavāraṇā (lễ thỉnh mời nhắc nhở lỗi lẫn nhau) xong; bắt đầu ngày 16 tháng 9 cho đến ngày Rằm tháng 10, trong suốt 30 ngày ấy, tất cả mọi người Phật tử tại gia là cận sự nam, cận sự nữ nô nức chuẩn bị làm lễ dâng y kathina đến chư Tỳ khưu Tăng đã An cư nhập hạ suốt 3 tháng mùa mưa, tại mỗi ngôi chùa hoặc một nơi thanh vắng trong rừng núi. Lễ dâng y kathina là một nghi lễ theo truyền thống trong Phật giáo từ ngàn xưa cho đến nay. Ngày 10/11/2025, Ni Viện Viên Không đã trang nghiêm tổ chức Đại lễ Dâng y Kathina. Năm nay, Ni viện hân hạnh đón tiếp 25 vị Ni đến từ Thái Lan và Ấn Độ và chư Ni Tịnh An Lan Nhã, chư Ni Thiền viện Phước Sơn, chư Ni các hệ phái cùng sự hiện diện của Ni sư Liễu Pháp. Như vậy là sự tụ hội của Ni chúng bổn viện cùng Phật tử Việt Nam và Thái Lan. Buổi lễ mở đầu với thời tụng kinh Tam bảo và nghi thức Nhiễu Phật trang nghiêm với sự tham gia của các vị Đại Thí Chủ và Phật tử. Tiếp đến, Ni sư Liễu Pháp đã từ bi ban thời pháp ngắn với chủ đề “Tu trong đời sống”, khuyến tấn hàng cư sĩ nỗ lực thực hành Chánh Pháp ngay trong đời sống thường nhật. Sau thời pháp thoại, chư Ni quang lâm và nghi thức Dâng y Kathina đã được cử hành, các vị Đại Thí chủ đã thành tâm dâng tấm y thanh tịnh dưới sự chứng minh của Sư ni trưởng cùng toàn thể Ni đoàn. Vào buổi chiều, nghi thức thọ y đã được diễn ra, Sư cô Chánh Tâm là vị có phúc duyên được Hội chúng Tỳ kheo ni đề cử thọ nhận Y Kathina năm nay.
Lễ Dâng y Kathina không chỉ là một nghi lễ tôn giáo, mà là một cơ hội hi hữu để người tại gia gieo trồng phước báu vô lượng. Đây là cách quý báu để hộ trì Tăng bảo, nuôi dưỡng niềm tin, và vun bồi con đường giải thoát.
Nếu đủ duyên, quý đại chúng hãy mở tâm hùn phước và tham gia lễ Dâng y Kathina với tâm rộng mở, không phân biệt nhiều – ít, vì điều quý nhất trong lễ ấy chính là tấm lòng hoan hỷ cúng dường đến Tăng đoàn thanh tịnh – trụ cột chống đỡ ngôi nhà Phật pháp.
Tuấn Kiệt {ĐSHĐ-147}
