Mỗi mùa Giỗ Tổ Ni giới trở về không chỉ gợi nhắc lịch sử hình thành và phát triển của Ni đoàn, mà còn khơi dậy trong lòng người con Phật một sự tỉnh thức sâu xa về lý tưởng xuất gia, giới hạnh và con đường giải thoát đã chọn từ thuở ban đầu.
Trong không gian trang nghiêm của đạo tràng, giữa hương trầm và tiếng chuông ngân, hình ảnh Tổ Kiều Đàm Di như hiện về trong tâm thức, từ bi mà kiên định. Đó không chỉ là hình ảnh của vị nữ đệ tử đầu tiên được xuất gia trong giáo đoàn Đức Phật, mà còn là biểu tượng của nghị lực cầu đạo, mở đường cho hàng triệu nữ nhân hậu thế.
Nhìn lại hành trạng của Tổ Kiều Đàm Di, người học Phật hôm nay càng thấm thía giá trị của hạnh nhẫn nhục và tâm nguyện kiên trì. Con đường đến với đời sống phạm hạnh của Ngài không trải hoa hồng, mà được vun bồi bằng ý chí bền bỉ và lòng cầu đạo không thoái chuyển. Chính sức mạnh nội tâm ấy đã mở ra cánh cửa giải thoát cho Ni giới qua nhiều thời đại.
Từ hạt giống tâm linh ban đầu, hơn hai nghìn năm qua, Ni đoàn đã không ngừng phát triển và lan tỏa. Trong từng mái chùa, từng khóa tu, từng hoạt động hoằng pháp, giáo dục và từ thiện, dấu ấn phụng sự của Ni giới vẫn tiếp nối mạch sống Chánh pháp bằng tinh thần nhập thế mà không rời lý tưởng giải thoát.
Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều tiện nghi và biến động, thách thức của người tu không chỉ đến từ thiếu thốn vật chất, mà còn từ nguy cơ lơi lỏng đời sống nội tâm. Khi công nghệ len vào từng sinh hoạt, khi nhịp sống ngày càng gấp gáp, việc giữ gìn sự đơn sơ, tỉnh thức và khiêm cung càng trở thành một công phu tu tập thiết yếu.
Bởi vậy, Giỗ Tổ Ni giới không chỉ là ngày tưởng niệm, mà còn là ngày quay về, quay về để nhìn lại bước chân tu học, tự hỏi mình còn giữ được bao nhiêu ngọn lửa ban đầu của người xuất gia; còn xem giới luật là sinh mệnh, tu tập là hơi thở, và phụng sự là niềm vui hay không.
Từ Lễ Tưởng niệm Tổ Kiều Đàm Di, Ni chúng được nhắc nhở rằng sự tiếp nối hạnh nguyện của Tổ không chỉ nằm ở việc duy trì hình thức tu viện hay nghi lễ truyền thống, mà cốt yếu ở chỗ nuôi dưỡng nội lực tâm linh, trau dồi phẩm hạnh, mở rộng tri thức và sống có trách nhiệm với cộng đồng. Khi mỗi hành giả vững vàng trong Giới – Định – Tuệ, ánh sáng của Tổ mới được tiếp nối bền lâu trong hiện tại và tương lai.
Giỗ Tổ vì thế, trở thành một dấu mốc tâm linh quan trọng, nơi con gái Thế Tôn dừng lại để lắng nghe, điều chỉnh và làm mới chính mình; gột rửa những bụi bặm vô minh, thắp sáng lại ngọn đèn chánh niệm, rồi bước tiếp trên đường đạo với tâm thế an nhiên, vững chãi hơn.
Trước đài sen Tổ, mỗi người con Phật nguyện giữ gìn giới hạnh làm nền móng, lấy từ bi làm hơi thở, lấy trí tuệ làm kim chỉ nam và lấy phụng sự làm con đường hành đạo. Đó cũng là cách thiết thực để báo đáp thâm ân Tam bảo và công hạnh khai sáng của Tổ Kiều Đàm Di.
Nguyện cho mỗi mùa Giỗ Tổ đi qua không chỉ lưu lại hương trầm và lễ nghi, mà còn để lại trong lòng hàng hậu học Ni một lần thức tỉnh, một lần trưởng thành hơn trên hành trình trở về tự tánh giác ngộ.
Thích Nữ Hải Định {ĐSHĐ-150}
