Mùi hương hoa quý tiết ra
Khó bề ngược gió bay xa khắp cùng
Mùi hương giới hạnh thơm lừng
Mặc dù ngược gió bay cùng bốn phương
Thật vậy! Nhắc đến Ni giới, chúng ta nhớ tới sự khơi nguồn mở lối của bậc Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo. Đã trải qua mấy nghìn năm lịch sử, dòng chảy của từ bi và trí tuệ vẫn được nối tiếp, đi đến nơi nào cũng lưu dấu những bến bờ an lạc.
Giờ đây, hình ảnh Thánh Tổ Ni Kiều Đàm Di, vì lòng tha thiết tự xuống tóc đắp y, cùng 500 thể nữ đầu trần đi bộ từ Ca-tỳ-la-vệ, trải qua nhiều gian khổ đến Xá-vệ thỉnh cầu Thế Tôn cho phép được xuất gia đã hiện về một cách mạnh mẽ. Hàng Ni giới chúng con cảm nhận được một cách sâu sắc rằng, sức mạnh của các Ngài là tâm nguyện tha thiết tu hành, tinh thần mạnh mẽ, thái độ dứt khoát, nguyện theo con đường giác ngộ của Phật, lấy giới đức làm gốc, tâm đức làm thọ mạng và tuệ đức làm sự nghiệp.
1. Giới đức
Trong Kinh Di giáo, Đức Thế Tôn dạy rằng: ‚Này các Tỳ-kheo, sau khi Ta diệt độ, các ông phải tôn trọng, quý kính Ba-la-đề-mộc-xoa như đêm tối gặp ánh sáng, như người nghèo gặp của báu. Phải biết pháp này là thầy của các ông, dù Ta có trụ ở đời Ta cũng không khác pháp này vậy.”Vì giới pháp là căn bản chính thuận dòng giải thoát. Nhân giới này mà sanh ra thiền định, trí tuệ, diệt khổ.
Thiền sư Pháp Loa cũng dạy: Trong 24 giờ, ngoài dứt các duyên tâm không loạn động, nên cảnh đến vẫn an nhàn, mắt không vì sắc mà chạy theo, thức không vì cảnh mà phân biệt. Trong ngoài không giao thiệp gọi là ngăn dừng, tuy gọi là ngăn dừng nhưng chẳng phải ngăn dừng. Giữ giới như thế sẽ thấu tột đến cái chân ngã.
Còn đây là lời dạy của Hòa thượng Trúc Lâm: Quy sáu căn về chơn tâm là Giới; Thân và tâm có mặt ngay đây là Định; Thấy nghe thường biết rõ ràng mà không một niệm là Tuệ.
2. Tâm đức
Trong Kinh Đại bát Niết-bàn, Đức Phật đã nói: Nếu chúng ta không tu tâm, hằng ngày không quán sát được những tâm lăng xăng của mình, niệm niệm không dừng, không yên như khỉ vượn, dễ đưa đến các nghiệp bất thiện. Cho nên, Đức Phật ra đời chỉ với mục đích duy nhất, đem lại ánh sáng trí tuệ cho chúng ta để gạn lọc những phiền não nghiệp chướng trần lao ở mỗi con người. Những nghiệp chướng trần lao đó không phải ở nghiệp chứng bên ngoài mà nó nằm trong tâm thức của chúng ta, để huấn luyện tâm thức phải quán chiếu thật sâu, khi tâm khởi liền biết. Đó là tu tâm. Quán tâm là phương pháp lớn nhất. Dù cho chúng ta học tập đến đâu, mà tâm không định tĩnh, thì cũng không đạt được lợi ích gì.” Đất tâm nếu yên, mặt trời trí tuệ tự chiếu, tâm địa nhược thông, tuệ nhật tự chiếu”
3. Tuệ đức
Trí tuệ là cái thấy thuần khiết vượt ra khỏi những phân biệt của con người, rõ bản chất thật của các pháp, cho thấy chúng ta là một thực tại vô ngã. Thế nên, người tu huệ là người có đại thế lực đẩy lùi phiền não, hướng đến giác ngộ giải thoát viên mãn, luôn lấy trí tuệ làm sự nghiệp.
Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo và các bậc Trưởng lão Ni đã vâng lời chỉ giáo của Đức Thế Tôn, tinh tấn hành đạo trong niềm tin kiên cố, Giới đức – Tuệ đức – Tâm đức đã vẹn toàn. Gương sáng của Ngài nhắc nhở Ni giới lấy Giới – Định – Tuệ làm nền tảng vững chắc trên lộ trình tu học, từ đó đem ánh sáng Chánh pháp lan tỏa khắp muôn nơi, giúp mọi người vượt thoát khổ đau, được an vui hạnh phúc. Ngài là tấm gương sáng cho Ni lưu hậu thế vươn lên trên bước đường cầu đạo giải thoát.
Dòng mạch lưu ấy vẫn tiếp nối mãi cho đến ngày nay. Ni giới thành phố Cần Thơ cũng có những bậc Trưởng lão Ni sống cuộc đời thanh lương, tinh tấn với lý tưởng giải thoát, đã cống hiến cuộc đời mình cho đạo pháp và dân tộc. Vâng theo sự chỉ giáo của đại Tăng và Giáo hội, nhiều bậc Trưởng lão Ni cùng chung vai gánh vác sự nghiệp hoằng dương Chánh pháp, tiếp dẫn hậu lai, thực hiện công tác an sinh xã hội… nhằm đem lại lợi lạc cho tất cả mọi người. Điển hình như:
– Ni trưởng thượng Bửu hạ Thanh (1906-1972), trụ trì chùa Thiên Quang.
– Ni trưởng thượng Diệu hạ Kim (1908-1976), khai sơn chùa Bảo An.
– Ni trưởng thượng Trí hạ Thanh (1925-2003), trụ trì chùa Bảo An.
– Ni trưởng thượng Như hạ Ngộ, khai sơn chùa Liễu Thành.
– Ni trưởng thượng Điểu hạ Liên, trụ trì Tịnh xá Ngọc Châu.
Có thể nói, Giới đức – Tâm đức – Tuệ đức thể hiện qua oai nghi, phẩm hạnh, phẩm đức của chúng ta. Tất cả những điều đó là chất liệu của sự tu hành: “Muốn làm đẹp cái bên ngoài, hãy làm đẹp cái bên trong lòng mình, nó sẽ biểu hiện ra những cái sáng ngời”.
Bên cạnh đó, trước làn sóng công nghệ thông tin của thời đại 4.0, các mạng xã hội phát triển mạnh, người tu nếu không khéo, sẽ dễ bị thế gian hóa. Cho nên, muốn thành tựu sự nghiệp “sứ giả Như Lai”, cần xây dựng nền tảng thâm sâu kiên cố dựa trên ba tiêu chí: Giới – Định – Tuệ. Dù chúng ta tài giỏi đến đâu, một khi rời bỏ Giới – Định – Tuệ thì vận mạng cũng không bảo đảm.
Vì thế, những người đệ tử Phật được nhắc đến:
Như bông hoa tươi đẹp
Có sắc lại thêm hương
Cũng vậy, lời khéo nói
Có làm, có kết quả1.
Kết luận
Là đàn hậu học Ni giới, chúng con cùng nhau nỗ lực học tập hành trì, nguyện noi theo gương sáng của Thánh Tổ Ni và các bậc tiền bối để ánh đuốc Phật pháp luôn tỏa sáng khắp muôn nơi qua Giới đức – Tâm đức – Tuệ đức, xứng đáng đứng trong hàng Ni lưu Thích nữ thời hiện đại.
NS. Thích nữ Đức Hạnh
- Trích Kinh Pháp Cú, phẩm Hoa, 52.
