Đôi khi bạn tự hỏi: Tại sao thằng bé lại ích kỷ thế? Sao nó không nghe lời mình?… Câu trả lời ở ngay trong những hành động, cách cư xử của chính bạn với xung quanh.
Sống thụ động và ích kỷ
Bạn không muốn thay đổi, bạn luôn đi vào những lối mòn xưa cũ. Bạn không thích cải thiện hay nâng cấp phòng ngủ, tiện nghi trong gia đình. Đối với bạn như thế là đủ. Bạn không tham vọng hay có ý định từ bỏ những thói quen trong từng nếp nghĩ. Chính thói quen xấu ấy đã khiến cho con bạn một cách nghĩ thụ động và dựa dẫm vào những gì đã có sẵn, phô bày ra trước mắt. Chúng cũng như bạn không muốn kiếm tìm và thay đổi. Khó khăn đối với chúng thật đáng sợ, vì chúng không được học cách thích nghi. Trong khi đó bạn luôn đòi hỏi con cái phải làm được cái này, cái kia. Mỗi khi con bị điểm kém bạn không cần hỏi nguyên do mà quát ầm ỉ. Khi con mắc khuyết điểm bạn không cần nghe giải thích. Bạn luôn so sánh con bạn với những đứa trẻ khác. Vô hình chung tính ích kỷ của bạn đã đẩy trẻ đến sự thiếu tự tin, tránh né với sự thật. Mặc nhiên chúng sẽ đối phó bằng nhiều cách. Chính bạn đã gián tiếp đẩy con vào những tình huống khó xử.
Sống trong hoài nghi
Cuộc sống với những mối quan hệ đan xen: gia đình, đồng nghiệp, bạn bè… Ít nhiều, bạn không liên kết được các mối quan hệ đó nên bạn luôn dè dặt với xung quanh và nhìn những sự việc đang diễn ra với đôi mắt ngờ vực, thiếu tin tưởng và tin cậy. Không muốn chia sẻ, ngần ngại hoặc rất miễn cưỡng khi phải giao tiếp chắc chắn sẽ nảy sinh trong bối cảnh đó. Trẻ vốn nhạy cảm, vì thế, chúng dễ nhận biết những suy nghĩ đó trong từng hành động của bạn. Điều này khiến trẻ luôn lo âu, sợ hãi với những biến đổi đang diễn ra từng ngày, từng giờ xung quanh chúng. Cảm giác lo lắng, bất ổn sẽ theo trẻ khi lớn lên. Chúng dễ rơi vào trạng thái bi quan, chán nản. Không ít đứa trẻ khi chứng kiến những cơn tức giận của cha mẹ chúng mà khi lớn lên chúng có thái độ thù hằn, gai góc với tất cả, khó cảm nhận được tình cảm tốt đẹp xung quanh. Lòng tin, ý thức trách nhiệm khó mà tồn tại ở một đứa trẻ luôn phải sống trong những ngờ vực và toan tính của người lớn.
Sống giả tạo
Người lớn với những lo toan tất bật của cuộc sống, đôi khi tìm cách tránh phiền phức bằng những lời nói “không ảnh hưởng đến ai”. Có thể lần đầu, trẻ chưa cảm nhận được nhưng dần dần chúng sẽ nhận biết được cách mà bạn đang ứng xử với xung quanh. Một thái độ tự mãn xuất hiện lúc này nhưng lại khúm núm, sợ sệt lúc khác sẽ giống như một màn kịch trước mặt trẻ. Chúng sẽ băn khoăn không hiểu tại sao cha mẹ chúng lại cư xử như vậy. Các bậc phụ huynh luôn dạy con không được dối trá nhưng để tránh gặp ai đó, họ có thể nói dối là chồng hoặc vợ không có ở nhà, ngay khi cả hai đang ở trước mặt con trẻ. Luôn rao giảng về đạo đức, đòi hỏi con cái phải ngoan ngoãn biết nghe lời nhưng bản thân lại luôn mắc sai lầm cãi cọ và dằn vặt lẫn nhau. Vì thế, bạn đừng nên đòi hỏi những đứa trẻ sống trong môi trường đó khi lớn lên lại không tỏ thái độ coi thường và không tôn trọng bạn.
Trẻ nhỏ vốn nhạy cảm và thường là chưa nhận biết được tốt xấu, chúng quan sát và làm theo người lớn. Hãy kiểm soát những hành động của mình để tránh cho trẻ những ảnh hưởng xấu về sau.
Đàm Vũ Tri {ĐSHĐ-147}
