Y học cổ truyền nước ta vốn chủ trương tích cực phải biết chữa bệnh trước khi chưa có bệnh. Câu nói này bao hàm ý nghĩa giản dị: Ngừa bệnh hơn chữa bệnh! Chúng tôi giới thiệu 10 động tác đơn giản cần làm mỗi ngày nếu luyện tập cho thành thói quen, các bạn sẽ có sức khỏe tốt.
1. Xoa vuốt mặt
Mỗi buổi sáng (khi vừa tỉnh giấc, tư thế vẫn nằm trên giường) bạn xoa 2 bàn tay vào nhau cho nóng, rồi úp bàn tay ấm áp ấy vào mặt, chà xát nhẹ như động tác rửa mặt, vuốt mặt nhẹ nhàng từ cằm lên trán thật nhiều lần. Tốt nhất nên làm từ 4-6 giờ sáng, là thời điểm hưng phấn của kinh phế, bạn sẽ cảm thấy tỉnh táo phấn chấn ngay.
2. Nha khấu
Nha là răng, khấu là gõ. Đây là động tác gõ răng và nuốt nước bọt (miếng) vào buổi sáng sớm. Sau khi xoa vuốt mặt (khoảng 5 phút), vẫn tư thế nằm ngửa trên giường, bạn ngậm miệng và cử động hai hàm răng vào nhau một cách nhẹ nhàng (gọi là gõ răng), cứ gõ được 10 lần thì ngưng lại, rồi dùng lưỡi lia mạnh vào vòm họng để nước miếng tiết ra, sau đó nuốt nhanh số nước miếng ấy. Thao tác nha khấu cần làm 10 phút mỗi sáng. Người tập luyện nha khấu sẽ có được bộ răng cứng chắc và bộ máy tiêu hóa tốt.
3. Uống nước nấu chín để nguội buổi sáng
Liền sau hai động tác xoa vuốt mặt và nha khấu, bạn nên uống từ từ khoảng 0, 5 lít nước đã nấu chín để nguội (trong vòng từ 15-30 phút). Uống nước buổi sáng sớm là phương pháp làm thanh tẩy đường ruột, tác dụng loại thải các độc tố tích ứ ở kẽ gian bào (do tế bào xuất ra). Thao tác uống nước vào buổi sáng giúp da dẻ của bạn hồng hào, tươi nhuận.
4. Rung lắc hai tay
Đây là thao tác cần làm liền sau khi uống nước xong. Động tác rung lắc hai tay là cách tập Dịch cân kinh cải biên: hai chân dang ngang bằng chiều vai, 10 đầu ngón chân bấm mạnh xuống mặt đất, đầu không suy nghĩ, 2 bàn tay đu đưa (ra trước, sau) như con lắc đồng hồ. Cử động rung lắc hai tay nhẹ nhàng, thanh thản (chứ không cố sức), trong khoảng 30 phút. Người tập Dịch cân kinh đều đặn sẽ thấy các chứng nhức mỏi tan biến.
5. Đại tiện đúng nhịp sinh học
Đồng hồ sinh học cổ truyền cho biết: Chân khí vượng ở phủ đại trường (ruột già) vào khoảng từ 5-7 giờ sáng và suy vào khoảng từ 17-19 giờ, do đó, bạn nên tạo thói quen đi tiêu (đại tiện) vào thời điểm ruột già hoạt động cao điểm (từ 5-7 giờ sáng) lúc này nhu động ruột hoạt động tốt.
6. Điểm tâm đúng nhịp sinh học
Đồng hồ sinh học cổ truyền cũng nghiệm lý chân khí sau điểm khu trú ở bao tử (dạ dày) khoảng 7-9 giờ và suy vào khoảng 19-21 giờ, đề nghị bạn nên ăn sáng vào giờ vượng của dạ dày để sự hấp thu và chuyển hóa dinh dưỡng tăng cao… Không ăn sáng là gián tiếp sống trái với nhịp sinh học của cơ thể, làm hao mòn sức lực. Ngoài ra, bạn cũng không nên ăn no vào lúc 19-21 giờ, vì thời điểm này bao tử hoạt động yếu kém. Người không ăn sáng sẽ dễ bị sỏi mật, người thường xuyên ăn cơm tối trễ dễ bị sỏi bàng quang.
7. Tận dụng các thời điểm làm việc
Cơ thể người có 5 thời điểm hưng phấn trong mỗi ngày, đó là các giờ địa cầu: 5 giờ, 11 giờ 16 giờ, 20 giờ và 24 giờ. Vào thời điểm não hưng phấn này ta giải quyết công việc minh mẫn và khả năng sáng tạo phong phú hơn các giờ khác trong ngày. Đối chiếu với nhịp sinh học thì tương ứng với vượng khí ở các kinh đại trường (5 giờ), kinh tâm (11 giờ), kinh bàng quang (16 giờ), kinh tâm bào (20 giờ) và kinh đởm (24 giờ), là các đường kinh mạch chủ về tinh thần, cảm xúc của người.
8. Tận dụng các thời điểm nghỉ ngơi
Mỗi ngày cơ thể người có 5 thời điểm suy nhược (thời điểm não ức chế) là 2 giờ, 9 giờ, 14 giờ, 18 giờ và 22 giờ. Do đó, bạn không nên làm các công việc phức tạp, khó khăn vào 5 thời điểm này. Trong điều kiện của giờ làm việc hành chánh (9 giờ và 14 giờ) bạn chỉ cần chọn các dịch vụ dễ dàng (không phải động não) sẽ tránh được các sự cố (sai lầm kỹ thuật). Đối với nhịp sinh học thì 5 thời điểm ức chế não tương ứng với khí suy của các đường kinh hệ tiêu hóa (kinh tiểu trường 2 giờ, kinh tam tiêu 9 giờ, kinh can 14 giờ, kinh đại trường 18 giờ, kinh tỳ 22 giờ).
9. Nhịp gót chân tại chỗ
Buổi tối trước khi đi ngủ (khoảng từ 21-22 giờ), bạn nên tìm một nơi thoáng mát (bầu khí dưỡng sinh là bầu khí có nhiều ion âm, là nơi có nhiều cây cối tươi mát) đứng thẳng người và nhịp gót luân phiên (tức là một gót chân áp mặt đất thì gót chân kia nhấc cao lên, nhưng 10 ngón chân vẫn nằm nguyên không xê dịch). Động tác này là cách chạy tại chỗ, giúp khí huyết luân lưu toàn thân một cách nhẹ nhàng. Nhịp gót chân tại chỗ cần làm 10 phút mỗi tối, bạn sẽ tìm được giấc ngủ sâu, thoải mái.
10. Vuốt hai cánh tay theo phương pháp Cốc Đại Phong
Khi vào giường chuẩn bị ngủ, bạn nên thoa vuốt hai cánh tay (từ cổ tay đến khuỷu tay) theo phương pháp của nhà dưỡng sinh Cốc Đại Phong (Trung Quốc) là dùng cánh tay này thoa vuốt mạnh tay kia, lần lượt theo chiều của 3 kinh âm (từ khuỷu tay ra bàn tay) và của 3 kinh dương (từ mu bàn tay vào khuỷu tay). Thao tác này phải làm nhanh và chà xát mạnh (để nóng da thịt) kéo dài khoảng 5 phút. Phương pháp Cốc Đại Phong, nhằm kích thích thư giãn cơ bắp, dễ dỗ giấc ngủ (vì thoa vuốt hai cánh tay là bổ pháp các kinh tâm, kinh tâm bào lạc, kinh tam tiêu, kinh phế, kinh tiểu trường, kinh đại trường).
Tóm lại, chăm sóc sức khỏe từ lúc cơ thể còn khỏe mạnh, là cách phòng bệnh tật một cách tích cực nhất. Cổ nhân đã nghiệm lý hàng ngàn năm: sức khỏe là nguồn gốc là nguồn gốc của mọi hạnh phúc trên đời.
LYDK. Lê Vương Duy và BS. Lê Nguyễn (ĐSHĐ-140)
