Mở bài
Đại lễ tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo được Ni giới tổ chức hằng năm là dịp để những người con gái dòng họ Thích trên mọi miền đất nước, thành kính tưởng nhớ công đức bậc Thánh Tổ Ni và chư vị tiền bối Ni Phật giáo Việt Nam hữu công qua các giai đoạn lịch sử thăng trầm. Đây một sự kiện mang tính nhân văn sâu sắc, khơi ngợi và vun trồng ý thức về cội nguồn của Ni giới ngày nay. Đại lễ tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo năm nay được Phân ban Ni giới Phật giáo TP Hà Nội đăng cai tổ chức trọng thể sẽ mang ý nghĩa thiết thực, thông qua những nội hàm được chuyển tải qua các ý kiến phát biểu, tham luận trong sự kiện trọng đại này. Đại lễ còn toát lên tinh thần gắn bó đồng hành cùng dân tộc, phát huy truyền thống hộ quốc an dân, thể hiện trách nhiệm cao cả của Ni giới đối với đạo pháp và dân tộc.
1. Ni giới Thủ đô đồng hành cùng dân tộc và tham gia tổ chức xã hội
1.1. Ni giới Thủ đô đồng hành cùng dân tộc trong sự nghiệp dựng và giữ nước
Phật giáo từ khi du nhập vào Việt Nam cho đến nay luôn đồng hành cùng dân tộc trong những giai đoạn thăng trầm của lịch sử. Những đóng góp thiết thực của Phật giáo nói chung và Ni giới nói riêng cho đất nước luôn được xã hội trân trọng. Thật vậy, từ xưa đến nay, các bậc tiền bối Ni giới trên phương diện tu hành, các ngài luôn là những bậc thầy lãnh đạo tinh thần chuẩn mực, là mô phạm của Ni chúng và quần chúng Phật tử. Trên tinh thần phụng sự đạo pháp và dân tộc, các ngài tận tụy tham gia Phật sự góp phần xây dựng, phát triển Giáo hội, đồng thời dấn thân quên mình vào các hoạt động xây dựng xã hội, mang lại những lợi ích thiết thực cho tha nhân.
Nhìn lại lịch sử, thời Hai Bà Trưng trong những năm 40 của thiên niên kỷ thứ nhất, Ni giới Việt Nam đã thể hiện sinh động tinh thần gắn bó đồng hành cùng dân tộc và đã có nhiều đóng góp nhất định vào sự nghiệp giữ nước. Khi kết thúc chiến tranh, chư liệt vị tiền bối Ni vốn xuất thân là những vị nữ tướng anh hùng của dân tộc, sau khi hoàn thành trách nhiệm cao cả đối với đất nước, các ngài xuất gia đầu Phật và trở thành những bậc chân tu phạm hạnh, tiêu biểu như Công chúa Bát Nàn, Bà Thiều Hoa, Bà Vĩnh Huy, Công chúa Phương Dung …
Theo dòng chảy thời gian, Ni giới Thủ đô trải qua các thời kỳ lịch sử đã thể hiện sinh động hình ảnh Ni giới đồng hành cùng dân tộc. Trong thời kỳ đất nước chiến tranh thì có Ni trưởng Thích Đàm Thu (1885-1967). Sau khi xuất gia, ngài vừa nỗ lực tham học Phật pháp, vừa nhiệt thành tham gia kháng chiến. Nhờ thông thạo tiếng Pháp, Ni trưởng đã tham gia soạn thảo văn thư và ký tên vào bản kêu gọi thực dân Pháp trao trả độc lập tự do cho Việt Nam. Trong khoảng thời gian từ năm 1949 đến năm 1954, Ni trưởng tìm mọi cách tiếp tế lương thực, nuôi giấu, che chở các chiến sĩ cách mạng.
Hay Ni trưởng Thích Đàm Khang (1908-7/2007), vào năm 1935, khi đó Ni trưởng còn là một vị trụ trì trẻ tuổi, nhưng nhờ giác ngộ lời Phật dạy: “Phật pháp bất ly thế gian giác”, nên ngài đã hòa mình vào không khí chiến đấu hào hùng của dân tộc, Ni trưởng đã nuôi giấu cán bộ hoạt động cách mạng tại chùa Ái Mộ – đây là nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của thị trấn Gia Lâm, vào năm 1946, Ni trưởng và Ni chúng chùa Ái Mộ đã hưởng ứng lời kêu gọi của Hồ Chủ Tịch “toàn quốc tiêu thổ kháng chiến”, tạm lánh ra vùng tự do tiếp tục ủng hộ kháng chiến và quyên góp tài vật cho tiền tuyến.
Ni trưởng Đàm Xương (1914-1/2001) vào năm 1938 đã che chở cán bộ trong Xứ ủy Bắc Kỳ, trong đó có cụ Hoàng Quốc Việt. Năm 1947 khi ở chùa Cồn, Ni trưởng đã bị thực dân Pháp câu lưu vì ủng hộ cách mạng 200 thùng thóc, một thuyền đinh, sau bảy ngày bị giặc tra khảo, Ni trưởng vẫn kiên định không hề khai báo, chúng đành phải trả tự do; với những thành tích tham gia hoạt động ủng hộ cách mạng trước đây, vào năm 1989, Ni trưởng được Chính phủ tặng bằng có công với nước; Huy chương vì Sự nghiệp Đại đoàn kết toàn dân, cùng với 18 bằng khen, giấy khen của các cấp lãnh đạo từ Trung ương, Thành phố, huyện cho tới địa phương.
Trên đây là những tấm gương tiêu biểu cho lòng yêu nước của chư Tôn đức Ni Thủ đô Hà Nội trong một chặng đường lịch sử đồng hành cùng dân tộc. Còn rất nhiều chư Ni tiền bối khác ở Hà Nội đã âm thầm trợ duyên cho quá trình xây dựng và phát triển đất nước mà bài viết chúng con chưa nêu ra hết được.
1.2 Ni giới Thủ đô tham gia các tổ chức xã hội
Trong kháng chiến chống Mỹ, miền Bắc là hậu phương lớn vững chắc của miền Nam, trong khoảng thời gian dài của thế kỷ XIX, Ni giới Thủ đô đã có nhiều vị Tôn túc Ni cùng với chư Tôn đức Tăng, đóng góp công sức to lớn và hiệu quả cho sự nghiệp xiển dương Phật pháp, hoằng pháp lợi sanh, phát triển Phật giáo thời tiền chấn hưng, viết nên trang sử vàng của Phật giáo Việt Nam trong một giai đoạn lịch sử. Bên cạnh đó, Ni giới Thủ đô còn tích cực tham gia vào các tổ chức, đoàn thể xã hội, góp tiếng nói của Phật giáo vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, thể hiện vai trò hộ quốc an dân của Phật giáo trên bước đường đồng hành cùng dân tộc.
Phát huy truyền thống “phụng đạo yêu nước” và “hộ quốc an dân”, thực hiện lời Phật dạy “phục vụ chúng sinh là thiết thực cúng dường chư Phật”, Ni giới Thủ đô đã tích cực tham gia công tác xã hội, đóng góp ý kiến xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng chính quyền đoàn thể, nhiệt tình hưởng ứng các cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp trên địa bàn Thủ đô phát động, góp phần ổn định đời sống trật tự xã hội trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, điển hình như Ni trưởng Thích Đàm Thành, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự Trung ương, Phó trưởng Phân ban Ni giới Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Phân ban Ni giới Thành phố Hà Nội. Ngoài ra còn có nhiều chư Tôn đức Ni tham gia vào Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hà Nội; Hội Chữ thập đỏ; Hội Phụ nữ; Hội Nông dân… Hội đồng Nhân dân các quận, huyện thị trong toàn thành phố, từ đó xuất hiện nhiều tấm gương sáng người tốt việc tốt trong đoàn thể Ni giới, được chính quyền các cấp tại Thủ đô và Giáo hội các cấp trao tặng bằng khen, giấy khen.
2. Ni giới Thủ đô phát huy vai trò hộ quốc an dân, tích cực hoạt động từ thiện xã hội
Trên tinh thần hoằng pháp lợi sanh đó, hoạt động từ thiện nhân đạo của Ni giới Thủ đô đã được chư Tôn đức Ni tiền bối tích cực tham gia, thể hiện trọn vẹn ý nghĩa “tốt đạo đẹp đời”. Nhận thức sâu sắc mỗi thành viên trong ngôi nhà Giáo hội là một công dân của đất nước, Giáo hội là một thành viên trong ngôi nhà đại đoàn kết dân tộc, cùng với truyền thống “Lá lành đùm lá rách” và “Một miếng khi đói bằng một gói khi no”, nên từ nhiều năm qua Ni giới Thủ đô đã thực hiện nhiều chuyến cứu trợ đồng bào bị bão lụt tại các tỉnh miền Bắc, miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long, xây dựng nhà tình nghĩa, nhà tình thương, ủng hộ tuyến đầu Tổ quốc, chiến sĩ biên phòng hải đảo, ủy lạo bệnh nhân nghèo tại các bệnh viện, trại tâm thần, nhà dưỡng lão, ủng hộ quỹ bảo thọ, trợ cấp học bổng cho trẻ em nghèo hiếu học, hiến máu nhân đạo, nuôi dưỡng trẻ mồ côi, người già neo đơn, tham gia chương trình quỹ vì người nghèo, xây cầu, khoan giếng, thực hiện nhiều chuyến công tác từ thiện tại các vùng sâu, vùng xa, phát quà ủng hộ trẻ em nghèo, các nơi còn nhiều khó khăn như Lai Châu, Sơn La, Hà Giang, Hòa Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Bến Tre, Cần Thơ, Cà Mau, Hậu Giang, Quảng Nam v.v. Đặc biệt là trong thời gian dài đại dịch Covid-19 hoành hành khắp cả nước, Ni giới Thủ đô cũng đã tích cực hưởng ứng các chủ trương chống dịch của Nhà nước, góp phần bảo vệ sức khỏe, tính mạng người dân, vận động quần chúng Phật tử Thủ đô đóng góp tài vật ủng hộ đồng bào tại các khu vực bị phong tỏa ngăn ngừa sự lây lan của dịch bệnh.
Hằng năm vào dịp Tết Nguyên Đán, đại lễ Phật đản, đại lễ Vu Lan báo hiếu, Tết Trung thu v.v., Phân ban Ni giới Phật giáo thành phố Hà Nội đã kết hợp với Hội Chữ thập đỏ, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể khác tổ chức tặng quà tới các đối tượng gặp khó khăn ở địa phương. Ngoài ra, vào những dịp lễ hội truyền thống của Phật giáo và lễ tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam. Phân ban Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội còn thực hiện nhiều chương trình từ thiện mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Xuất phát từ yêu cầu thời đại, nắm bắt nhu cầu thực tế của xã hội, hơn nữa, nữ giới giàu lòng trắc ẩn, nhạy cảm trước những hoàn cảnh không may trong đời sống, nên thời gian qua Ni giới Thủ đô đã có nhiều hình thức chia ngọt sẻ bùi với đồng bào trong bối cảnh kinh tế khó khăn như vụ hỏa hoạn tại chung cư mini, phố Khương Hạ, Thanh Xuân, Hà Nội. Cơn bão Yagi vừa qua, Ni trưởng Thích Đàm Thành cùng chư Tôn đức Ni đi thăm hỏi kịp thời đến các gia đình gặp hạn khó khăn, chia sẻ nỗi đau thương mất mát. Trong dịp này Ni trưởng cùng chư Ni trong Phân ban đã trao những phần quà rất ý nghĩa đến tận tay người dân. Qua đó cho ta thấy, hoạt động từ thiện nhân đạo dù dưới hình thức nào thì cũng đều mang ý nghĩa mang đạo vào đời, đó là những bài pháp không lời nhưng tác dụng thì không cần phải nghĩ bàn thêm gì. Các hoạt động này vừa chia sẻ với những hoàn cảnh kém may mắn, vừa giúp người hữu duyên đến với Tam bảo cao quý, đây là những hình ảnh tốt đẹp và sinh động của Phân ban Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội đã để lại trong tâm khảm chính quyền và quần chúng Phật tử thông qua các hoạt động từ thiện nhân đạo. Qua đó cho thấy, hoạt động từ thiện xã hội mà Phân ban Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội đã thực hiện, là chuỗi hoạt động không giới hạn không gian và thời gian, không giới hạn thành phần xã hội, mục tiêu tối hậu là vì lợi ích tha nhân, chung tay cùng địa phương giải quyết những khó khăn trong đời sống, góp phần an sinh xã hội, thể hiện tinh thần hộ quốc an dân rất cao cả của Ni giới đối với đạo pháp và dân tộc, có thể nói đây là những việc làm thiết thực chuyển tải thông điệp từ bi trí tuệ của Phật giáo vào đời sống thế gian.
3. Ni giới Thủ đô xây dựng Ni đoàn, tham gia tổ chức Giáo hội
3.1. Chư Tôn đức Ni qua các thời kỳ tích cực hoằng pháp lợi sanh và tham gia đảm nhận những trọng trách Giáo hội giao phó
Lịch sử ghi nhận, khi Hội “Phật giáo Bắc kỳ” được thành lập vào năm 1934 tại chùa Quán Sứ Hà Nội, trước đó, tại chùa Viên Minh ở Hà Nội, chư Tôn đức Ni như quý Ni trưởng Thích Đàm Kiền, Ni trưởng Thích Đàm Chất, Ni trưởng Thích Đàm Nghĩa, Ni trưởng Thích Đàm Hinh, Ni trưởng Thích Đàm Thuần đã tổ chức thành lập Ni trường, các ngài thay phiên kế vị, xây dựng chùa Viên Minh thành một môi trường giáo dục tập trung và quy mô của Ni giới tại miền Bắc thời bấy giờ, mỗi năm quy tụ hàng trăm Ni chúng về đây tu học và an cư kiết hạ; đến năm 1930, Ni trưởng Thích Đàm Thu kế vị, ngài tiếp tục sự nghiệp giáo dục đào tạo Ni tài mà các bậc Tôn đức tiền nhiệm để lại. Qua những dữ liệu lịch sử đã cho thấy, với một bề dày truyền thống lâu đời thì phải nói Hà Nội chính là cái nôi của nền giáo dục Phật giáo nước nhà nói chung và là cội nguồn của Ni giới nói riêng, bởi thực tế cho thấy, từ Thủ đô Hà Nội, ánh sáng Phật pháp từ đạo hạnh, giới đức của chư Tôn đức Ni tiền bối đã lan tỏa sâu rộng ra khắp vùng miền trên cả nước.
3.2. Ni giới Thủ đô xây dựng Ni đoàn
Trải dài theo dòng lịch sử, nhiều vị Tôn túc tiền bối Ni tại Thủ đô đã tích cực xây dựng Ni đoàn và tham gia tổ chức Giáo hội, theo đó Chư Tôn túc tiền bối Ni tại Thủ đô đã cùng chư Tôn đức Tăng viết nên trang sử hào hùng của Phật giáo Việt Nam, tiêu biểu như quý Ni trưởng Đàm Thu (1885 – 1967), Ni trưởng Đàm Soạn, Ni trưởng Đàm Hữu (1911 – 1981), Ni trưởng Đàm Tín (1899 – 1982), Ni trưởng Đàm Lựu (1933 – 1999), Ni trưởng Đàm Xương (1914 -2001), Ni trưởng Đàm Viễn (1921 – 2006), Ni trưởng Đàm Hảo, Ni trưởng Đàm Độ, Ni trưởng Đàm Phúc, Ni trưởng Đàm Phương, Ni trưởng Đàm Chúc, Ni trưởng Đàm Nhâm…
Trên tinh thần giáo dục đào tạo Ni chúng thành những nhân tố tích cực cho Ni đoàn và cho Giáo hội đã được chư Tôn Đức Giáo phẩm Ni trưởng, Ni sư hết sức quan tâm, theo đó, vào thời sơ khởi của Ni giới Thủ đô, quý Ni trưởng đã kiến lập đạo tràng, tiếp độ Ni chúng, trong suốt thời gian hành đạo, quý Ni trưởng đã làm Thập sư truyền giới cho nhiều Đàn giới ở các tỉnh phía Bắc, tham gia giảng dạy tại các Đạo tràng trong Thành phố Hà Nội. Đặc biệt, Ni trưởng Thích Đàm Soạn (? – 1968) một bậc danh Ni rất được nhiều người kính trọng, ngài từng được mời vào hoàng cung Huế mỗi năm ba tháng để chia sẻ Phật pháp cho các hoàng hậu, hoàng phi và cung nữ, năm 1945 Ni trưởng được mời làm giám học và quản chúng Ni viện Vân Hồ, sau đó Ni trưởng mời Ni trưởng Đàm Dung cùng quản chúng. Năm 1952, Ni trưởng được Hội Dược Sư mời vào viếng chùa Dược Sư ở Gia Định, tại đây Ni trưởng đã khuyến khích quý Ni sư nỗ lực phát triển xây dựng chùa Dược Sư thành một Ni trường lớn. Ni trưởng Thích Đàm Hữu (1911 – 1981) đã tham dự vào hàng Thập sư truyền giới cho các giới tử Ni qua nhiều Đàn giới, Ni trưởng đã tham gia an cư kiết hạ tại chùa Văn Điển, trong số hàng đệ tử do Ni trưởng tế độ có Ni trưởng Thích Đàm Nhâm (pháp hiệu Bảo Giám, và Ni trưởng Thích Tịnh Bích (trụ trì chùa Phước Hòa, phường 2, quận 3, TP. Hồ Chí Minh), đây là 02 vị đệ tử của Ni trưởng được Ni chúng hiện thời kính trọng ngưỡng mộ bởi học hạnh kiêm ưu, đạo hạnh tỏa sáng, được xem là mẫu mực cho hàng hậu học của Ni giới thời nay, nhất là xuất phát từ chư vị Ni trưởng độ được nhiều vị đệ tử kế thừa, hiện nhiều vị hậu bối ngày nay đang trụ trì và giảng dạy, hoằng pháp, lợi sinh khắp nơi… Ni trưởng Thích Đàm Tín (1899 -1982) đã đào tạo nhiều Ni tài, trong đó đệ tử nổi bật của Ni trưởng hiện nay là Ni trưởng Đàm Hảo đã viên tịch; Ni trưởng Đàm Kim và những bậc Ni trưởng khác như Ni trưởng Đàm Hằng; Ni trưởng Đàm Nghiêm; Ni trưởng Đàm Thành… Các vị đã làm Hòa thượng Đàn đầu cho Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội và chư Ni các tỉnh phía Bắc.
Về hoạt động giáo dục, có thể khẳng định rằng, Ni giới miền Bắc là cái nôi giáo dục đào tạo nguồn nhân lực kế thừa cho Giáo hội, Thành phố Hà Nội là môi trường giáo dục mang tính tập trung hội đủ các yếu tố quan trọng cho công tác giáo dục của Phật giáo tại miền Bắc, nhất là Ni giới Thủ đô vốn lại là cái nôi xuất phát các bậc Ni tài từ xưa tới nay đã góp phần đắc lực vào sự nghiệp đào tạo Ni tài cho Ni giới Thủ đô nói riêng và đào tạo nguồn nhân lực cho Giáo hội nói chung. Chính vì thế mà vấn đề giáo dục là Phật sự hàng đầu luôn được chư Tôn đức Ni trưởng của Ni giới Thủ đô rất mực quan tâm, điển hình như sau ngày Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành lập, khi trường Cơ bản Phật học Hà Nội (nay là trường Trung cấp) được khai giảng, lúc bấy giờ, dù tuổi cao sức yếu (77 tuổi) nhưng Ni trưởng Đàm Xương (1914 – 2001); Ni trưởng Thích Đàm Hảo; Ni trưởng Thích Đàm Thành vẫn tham gia giảng dạy.
3.3. Ni giới Thủ đô tăng cường công tác tổ chức xây dựng Ni đoàn vững mạnh, góp phần phát triển Giáo hội
Trong công tác phát triển nguồn nhân lực và giáo dục đào tạo Ni tài của Ni giới Thủ đô đã mang lại kết quả rất mỹ mãn, cụ thể là tính đến thời điểm năm 2014 đến nay đã có khoảng gần 1.500 vị Tỳ kheo Ni, hơn 100 vị Thức xoa và Sa di Ni, cùng các vị hình đồng Ni, đang tu học tại hơn 900 ngôi chùa Ni trong địa bàn Thành phố Hà Nội. Trong đó, hàng giáo phẩm có quý Ni trưởng, Ni sư, có nhiều chư Tôn đức Ni đã tốt nghiệp học vị Tiến sĩ, nhiều vị đang làm nghiên cứu sinh, nhiều vị đã tốt nghiệp Thạc sĩ các chuyên ngành, có hàng ngàn vị tốt nghiệp Cử nhân, Trung cấp Phật học, Cao đẳng Phật học, hiện nay có trên 100 vị đang theo học trường Trung cấp Phật học, gần 100 vị Ni đang theo học lớp sơ cấp Phật học. Điều đáng phấn khởi là kể từ thời điểm này trở đi, Ni chúng trong tổ chức Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội không những tích cực tham gia tu học lễ nghi, nội điển, mà còn nỗ lực tham gia các trường, các lớp thế học nhằm mở rộng thêm các kiến thức ngoại điển về y tế, văn hóa, xã hội, chính trị, pháp luật và tôn giáo, có thể nói chính sự mở rộng nội dung giáo dục của Ni giới gồm cả nội và ngoại điển đã và đang góp phần hình thành nên thế hệ các chư Ni vừa am tường Phật pháp, vừa am hiểu các kiến thức xã hội, nhờ đó Ni giới Thủ đô ngày nay có thể tự tin hội nhập sâu rộng trên mọi lĩnh vực trong bối cảnh thời đại.
Trong công tác hoằng pháp, chư Ni tại Thủ đô đã đến thuyết giảng tại các đạo tràng tu Bát Quan Trai, đạo tràng niệm Phật, câu lạc bộ thanh thiếu niên Phật tử vốn được duy trì tại các chùa Ni. Đặc biệt, Ni giới Thủ đô trong thời gian qua đã tổ chức thành công các hội trại, khóa tu mùa hè dành cho sinh viên học sinh, thanh thiếu niên Phật tử, các hội trại và khóa tu mùa hè đã phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng, có thể nói đây là sự nỗ lực rất lớn của chư Ni Thủ đô trong công tác giáo dục hoằng pháp trong nhiệm kỳ 2017 – 2022 cho đến nay.
Ni giới thời đại ngày nay đã có những hoạt động thiết thực nhằm kiện toàn tổ chức Ni đoàn, kiến tạo nền móng vững chắc cho Ni chúng trên bước đường hành đạo, theo đó, vào ngày 18 tháng 09 năm 2018, Phân ban Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội đã khai giảng lớp bồi dưỡng kiến thức Luật học (niên khóa 2018 – 2020) cho Ni chúng trên địa bàn Thủ đô, với số lượng chư Ni đăng ký theo học là 358 vị, được chia thành 03 lớp, học tại Văn phòng 2 Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thành phố Hà Nội (chùa Mỗ Lao, phường Thanh Bình, quận Hà Đông). Qua 03 năm tu học Luật nghi, đến ngày 24 tháng 04 năm 2024, Ban Giáo dục Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.Hà Nội cùng Phân ban Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội đã tổ chức lễ bế giảng lớp học này, tại buổi lễ, Ni trưởng Thích Đàm Thành nhấn mạnh: “Ba lớp bồi dưỡng kiến thức Luật học, dành riêng cho Ni giới thành phố niên khóa 2018 – 2020 với mục đích thiết thực là củng cố kiến thức để Ni chúng tăng cường chế ngự bản thân, điều phục ba nghiệp, trang nghiêm pháp thân, trang bị áo giáp nhẫn nhục và huân tu trí đức từ bi hỷ xả nhằm thực hiện tốt sứ mệnh “hành Như Lai sứ, tác Như Lai sự”. Ngày 24 tháng 6 năm 2023 Phân ban Ni giới thành phố, đã tổ chức khai giảng các lớp luật học khóa 2 niên khóa 2023 – 2025 cho 328 chư Ni, chia làm 3 lớp để các sư học tập. Cũng trong năm 2024, Phân ban Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội triển khai kế hoạch tổ chức các khóa kết hợp thiền, tịnh, mật cho chư Ni trẻ và Phật tử tại các chùa Ni.
Nói về những thành tựu trong công tác xây dựng Ni đoàn của Phân ban Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội, thì trong bản báo cáo công tác hoạt động Phật sự 06 tháng cuối năm 2024 đã nêu ra những con số rất cụ thể về cơ cấu tổ chức, về quản lý Ni giới, tự viện, an cư kiết hạ, giáo dục, hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử, nghi lễ, trùng tu xây dựng, bảo tồn cơ sở tự viện, tài chính kinh tế và về công tác từ thiện xã hội, nhưng do giới hạn của tham luận nên ở đây chúng con chỉ nêu lên một vài điểm nhấn về sự đổi mới mang tính bước ngoặt trong công tác nhân sự của Ni giới Thủ đô, đó là, ngay từ năm 2024, trong tổ chức Ni giới Thủ đô đã có thêm nhiều gương mặt Ni trẻ tiêu biểu đã được chư Tôn đức Ni trưởng tin tưởng giao phó các trọng trách tương ứng với khả năng của từng thành viên, điều này đã làm thay đổi diện mạo của Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội, nhất là quyết tâm của Ni giới Thủ đô trong công tác xây dựng Ni đoàn góp phần phát triển ngôi nhà chung của Giáo hội, như lời phát biểu khai mạc Hội nghị của Ni trưởng Thích Đàm Thành: “Cần phải nỗ lực, cố gắng nhiều hơn nữa trong mọi lĩnh vực để khiến cho Ni giới Thủ đô ngày càng phát triển vững mạnh, góp phần xây dựng ngôi nhà Phật giáo Việt Nam nói chung, Phật giáo thành phố Hà Nội nói riêng”.
Cần nói thêm ở đây, sự kiện Ni giới Thủ đô tiến hành Đại lễ tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni – Đại Ái Đạo Kiều Đàm Di và các chư Ni tiền bối hữu công Phật giáo Việt Nam vào năm 2025, sẽ là dịp để Ni chúng cả nước gặp gỡ, tương thông, gắn kết, nhằm trao đổi kinh nghiệm công tác Phật sự, từ đó kết nối và tiến đến sự phát triển đồng bộ, bền vững của Ni giới Việt Nam nói chung và Ni giới Thủ đô nói riêng trong thời kỳ hội nhập, và đây cũng sẽ là một trong những phương pháp mà chư Tôn đức Ni trưởng của Ni giới Thủ đô vận dụng nhằm mục đích xây dựng Ni đoàn gắn kết thành một khối đại đoàn kết phát triển ngày càng vững mạnh.
Chính nhờ sự kế thừa và phát huy hiệu quả những nền tảng quý giá mà chư Tôn đức Ni tiền bối một thời dày công gây dựng, nên Ni giới Thủ đô ngày nay đang hiện hữu một đội ngũ kế thừa vẹn toàn năng lực và phẩm hạnh, tràn đầy nhiệt huyết cống hiến vì sự nghiệp hoằng dương Phật pháp, chư vị Tôn Đức Ni đã thể hiện trọn vẹn trách nhiệm phụng sự đạo pháp và dân tộc, có thể đơn cử như Ni trưởng Thích Đàm Thành, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng Phân ban Ni giới Trung ương, Trưởng Phân ban Ni giới Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) Thành phố Hà Nội; Ni trưởng Thích Đàm Lan, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng Thường trực Phân ban Ni giới Trung ương đặc trách các tỉnh khu vực phía Bắc; Ni trưởng Thích Đàm Khoa – Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương GHPGVN, Phó Trưởng Phân ban Ni giới GHPGVN Thành phố Hà Nội; Ni trưởng Thích Đàm Hà – Ủy viên ban trị sự GHPGN Thành phố Hà Nội, Phó trưởng Phân ban Ban Ni giới GHPGVN Thành phố Hà Nội; Ni sư Thích Đàm Hiếu – Phó Trưởng Phân ban Ni giới GHPGVN Thành phố Hà Nội… cùng chư Tôn đức Ni trưởng, quý Ni sư, quý Sư cô tiêu biểu hiện đảm nhận các trọng trách của Ni giới Thủ đô… Điều này một lần nữa khẳng định, trong suốt quá trình hình thành và phát triển, nhờ kế thừa, phát huy, và vận dụng thành công trong công tác tổ chức hoạch định xây dựng mà Ni giới Thủ đô ngày nay đã và đang phát triển nên một đội ngũ Ni tài kế thế, góp phần bổ sung nguồn lực nhân sự cho Giáo hội ở nhiều lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực giáo dục và từ thiện xã hội, qua đó Ni giới Thủ đô cũng đã xuất hiện nhiều tấm gương sáng ngời về công đức và đạo hạnh, hết lòng phụng sự đạo pháp, dân tộc chủ nghĩa xã hội.
Lời kết
Như chúng ta đã biết, Phân ban Ni giới trực thuộc Ban Tăng sự Trung ương được thành lập vào năm 2009, và chỉ vài năm sau đó, Phân ban Ni giới Thủ đô trực thuộc Ban Tăng sự GHPGVN Thành phố Hà Nội đã ra mắt, đi vào hoạt động, từ đó đến nay, Ni giới Thủ đô bằng tinh thần đoàn kết hòa hợp, đạo tục dung thông, ngày càng khẳng định vai trò, vị thế của mình trên các lĩnh vực hoạt động từ thiện, văn hóa xã hội, giáo dục, hoằng pháp, và trong suốt tiến trình đồng hành cùng dân tộc, trên tinh thần “Phụng sự chúng sanh tức cúng dường chư Phật”, với những nỗ lực dấn thân vào các hoạt động từ thiện, Ni giới Thủ đô đã góp phần thiết thực vào công cuộc xây dựng đời sống an sinh xã hội, tạo niềm tin trong cộng đồng xã hội, góp phần không ngừng nâng cao vị thế Phật giáo trong lòng dân tộc.
Nhìn từ nội dung các báo cáo tổng kết công tác Phật sự thường niên của Ni giới Thủ đô, điều đó cũng đã phản ảnh hoạt động của Phân ban Ni giới đều đi vào nề nếp, ổn định, không ngừng củng cố và phát triển trên mọi lĩnh vực, thể hiện rõ sự kế thừa các bậc Ni lưu tiền bối, có thể nói đây là nền móng để Ni giới Thủ đô quyết tâm thực hiện mục tiêu tám chữ vàng mà chư Tôn đức lãnh đạo Giáo hội đề ra đó là: “Kỷ cương – Trách nhiệm – Đoàn kết – Phát triển”.
Đặc biệt, Đại lễ tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo và chư Tôn đức Ni tiền bối hữu công Phật giáo Việt Nam hằng năm là một sự kiện thiêng liêng và trọng đại của Ni giới, là dịp để Ni giới tri ân, báo ân trong tu học và hành đạo thông qua việc nhìn lại công hạnh của các ngài, để thế hệ đi sau noi gương các bậc tiền bối Ni trên bước đường tu học.
Trên tinh thần này, nhân dịp Đại lễ tưởng niệm Đức Thánh tổ Ni Đại Ái Đạo và chư Ni tiền bối hữu công Phật giáo Việt Nam tại Thủ đô năm 2025, chúng con kính mong quý Ni trưởng lãnh đạo Phân ban Ni giới Trung ương; Phân ban Ni giới Phật giáo Thành phố Hà Nội cùng Phân ban Ni giới Phật giáo các tỉnh thành trong cả nước, quý Sư trưởng, Ni trưởng trụ trì các tự viện, thể hiện tấm lòng từ bi thương tưởng, quan tâm nhiều hơn nữa để dìu dắt hàng Ni giới hậu học, đồng thời chúng con cũng rất mong quý vị Ni trẻ phấn đấu nỗ lực nhiều hơn nữa trong công phu tu học, nối gót các bậc tiền nhân, cùng chung tay góp phần vào sự nghiệp phát triển Ni đoàn cũng như ngôi nhà chung của Giáo hội.
Chúng con thiết nghĩ, chư Ni trẻ tiếp nhận và thực hiện tốt điều này thì sẽ làm tăng thêm phần ý nghĩa của ngày Đại lễ tưởng niệm Đức Thánh Tổ, sẽ không cô phụ thâm ân trời biển của Đức Thánh tổ, của các bậc tiền bối, nhất là công sức tâm huyết và niền tin của các bậc Ni trưởng luôn mong đợi, có như vậy thì mới xứng danh là những người con gái của Đức Phật và đại lễ tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni – Đại Ái Đạo được tổ chức hằng năm sẽ càng trở nên ý nghĩa.
Ni trưởng Thích nữ Từ Thảo
Phó trưởng PBNG Trung ương
