(Tưởng niệm 20 năm Sư bà Viện chủ Tổ đình Kim Sơn viên tịch)
Ân Người gieo hạt ươm mầm
Cho cây xanh lá cho tằm vươn xa
Ni đồ Nam Bắc vào ra
Cùng vui tu học kết hoa đạo tình.
Thời gian đi qua, dòng sông đời vẫn trôi, con thuyền bát nhã đã xa rời bến tạm… ai đến ai đi hẵn luôn ghi nhớ một thời an yên dưới mái chùa Kim Sơn cổ kính.
Gần bốn thập niên trước… con đường đất Phan Xích Long chỉ dài hơn cây số nhưng đến được bờ kênh Nhiêu Lộc phải men theo những con đê nhỏ mà hai bên là những khoảnh ruộng rau, ao cá còn in đậm dấu vết làng quê thời mở cõi. Ngôi cổ tự Kim Sơn ẩn mình trên đoạn đường này, vốn dĩ vắng vẻ hoang sơ lại thêm cảnh mưa lầy nắng bụi nên quanh năm ít người tới lui tham quan lễ lạy.
Cổ tự Kim Sơn thâm nghiêm vắng lặng là vậy. Nhưng tìm hiểu về chư danh Ni TP. HCM vào thập niên 30-40 thế kỷ XX, chúng ta hẵn sẽ biết ngôi Tổ đình từng là chốn tòng lâm hưng thịnh một thời. Lúc bấy giờ, dưới sự khai sáng và dẫn dắt của cố Ni trưởng Diệu Tấn, Kim Sơn đã là ngôi trường Phật học Ni đầu tiên trên đất Sài Gòn – Gia Định và cả khu vực miền Nam. Rất nhiều bậc danh Ni lãnh đạo Ni giới Bắc Tông tại miền Nam sau này đều xuất thân hoặc từng tu học từ cái nôi Kim Sơn ngày ấy…
Cho đến những năm đầu thập niên 90, Sư bà Như Bổn về đảm nhận ngôi Tổ đình. Từ đó người ta mới thấy có bóng dáng Ni trẻ đến an trú. Sư bà Như Bốn là đệ tử của Ni trưởng Diệu Tấn. Trước khi viên tịch, Tôn sư gởi chúng nhỏ về Huê Lâm y chỉ Sư trưởng. Khi Ni trường Dược Sư mở khóa Trung đẳng Phật học. Sư bà cùng sư đệ Viên Chiếu xin đến nhập chúng. Ra trường, các vị ở lại làm việc trong ban chức sự chùa. Sư bà Như Bổn là Thủ qủy nên chư Ni vẫn gọi là Sư bà Thủ Bổn.
Trở về mái chùa xưa với tâm trạng hoài niệm bâng khuâng trước cảnh cũ tiêu sơ, người còn kẻ mất. Hồi tưởng cuộc đời hành đạo ngắn ngủi của Tôn sư, Sư bà hiểu rằng mình đang mang một trọng trách lớn. Trọng trách của người đệ tử phải tiếp bước, phải hoàn thành sứ mệnh còn dang dỡ mà Ni trưởng Tôn sư đã dày công tạo dựng từ thuở ban sơ.
Lúc này những ngôi trường Phật học thành phố đang khai giảng các khóa Cao Trung chính quy. Tăng Ni từ các tỉnh tìm đến những ngôi chùa gần trường để tiện đi học. Kim Sơn dù chật hẹp thiếu thốn nhưng Sư bà sẵn lòng dang tay đón nhận. Lớp chúng lưu trú đầu tiên là quý cô Cao cấp Vạn Hạnh khóa III (Tiền thân của Học viện PG) và chúng Cơ bản Vĩnh Nghiêm (Trung cấp ngày nay) Không bao lâu, chư Ni các lớp Cao đẳng, phiên dịch, giảng sư… cũng lần lượt đến xin nhập chúng. Quả là: ‘‘Đất lành chim đậu, tiếng lành vang xa’’.
Số chúng cứ thế dần đông qua mỗi năm mỗi khóa học. Thương chúng học hành vất vả, ăn uống đạm bạc, liêu phòng lại chật chội nóng bức, Sư bà vay mượn huynh đệ rồi cho khởi công xây ba tầng lầu trên phần đất cuối chùa. Chúng có phòng liêu rộng thoáng tiện nghi, Sư bà vẫn ở căn phòng cũ ẩm thấp chỉ hơn mười mét vuông, ngày nắng mái tôn nóng bức nhưng khi trời mưa thì nước từ trên trần đổ xuống, từ ngoài sân tràn vào ngập lênh láng.
Nhưng Sư bà nào để tâm đến điều ấy. Người chỉ nghĩ sao cho đại chúng có nơi ăn chốn ở tươm tất đủ đầy là được. Có vài lần vì thiếu gạo nên buổi chiều trị nhật phải nấu cháo trắng. Thế là chỉ ít ngày sau, Sư bà đi mua gạo mang xuống cho nhà bếp. Nếp sống Phật môn cơm rau dưa muối nhưng Sư bà vẫn lo ngày ba bữa để chúng có sức khỏe tu học.
Có duyên nhập chúng Kim Sơn vào những năm Sư bà vừa trở về Tổ đình, tôi những muốn ghi lại vài mẫu chuyện nho nhỏ để tưởng nhớ đến ân đức & công hạnh của vị Trưởng lão một đời vì Tam bảo vì Ni chúng. Bao lớp chúng cũ rời đi, bao lớp chúng mới tìm đến, hơn thập kỷ về lại trụ xứ Kim Sơn, Sư bà cần mẫn trong vai trò người lái đò đưa khách qua dòng sông tri thức. Cho đến một ngày, khi tuổi hạc đã cao, duyên trần cũng mãn, người lái đò đã vội từ bỏ mái chèo khua sóng, từ bỏ mọi mạch nguồn qua lại trên dòng sông sanh tử đời người.
Ngày 23/7/AL, một ngày đầu thu sau mùa An cư kiết Hạ PL 2550 (2006). Ngoài trời mưa rơi rỉ rả. Bên trong giảng đường còn phảng phất mùi gạch mới… hàng môn đồ pháp quyến, chúng Ni và nhiều cựu ni sinh các khóa đang quỳ lạy khóc thương vị cao niên Trưởng lão vừa an nhiên thị tịch. Những vòng hoa tưởng nhớ được đặt trang trọng bên linh cửu. Những vần thơ, những bài văn tưởng niệm viết vội kính dâng lên Giác linh Sư bà với tất lòng tri ân hoài cảm.
Ấy thế mà… Sư bà chẳng hề chú ý đến những sắc màu nghi lễ đang diễn ra. Từ trên cao, qua di ảnh… Người hướng mắt về đại chúng, ánh mắt từ mẫn bao dung như thuở nào. Ánh nhìn từ ái mà nghiêm nghị sâu thẳm đang ẩn chứa bao điều nhắn nhủ. Người trước mở đường đã làm xong phần việc của mình. Người sau tiếp bước phải duy trì và phát triển hơn nữa. Nền móng đã vững vàng, mạng mạch Ni lưu sẽ mãi được tiếp nối. Qua tâm cảm… cả hội chúng dường như đã lắng nghe, đã thầm thấu hiểu.
Thời gian thoáng chốc đã hai mươi năm… con đường nhỏ Phan Xích Long nay trở thành đại lộ thênh thang, người xe tấp nập. Kim Sơn cổ Tự rêu phong ẩm thấp ngày ấy, giờ đã là ngôi phạm vũ uy nghiêm tráng lệ nổi tiếng một vùng. Ngôi Tổ đình ba tầng phủ một sắc lam nhẹ nhàng thanh thoát vừa để lưu giữ nét trầm mặc truyền thống, vừa tràn đầy sinh khí mà thế hệ Ni trẻ đang cùng dấn thân tu học.
Tưởng niệm hai mươi năm, hàng môn đồ, cựu Ni chúng đang hành đạo khắp ba miền sẽ cùng trở về, cùng ngồi lại ôn cố tri tân, cùng thắp nén hương lòng kính dâng lên Tổ sư khai sơn và tưởng nhớ đến ân đức Sư bà đã nuôi dưỡng từ thuở về nhập chúng. Mỗi chặng đường thành tựu, mỗi cơ ngơi phát triển đều được gắn kết từ tâm nguyện của Người. Dưới bóng từ quang, muôn ánh sao trời vẫn lung linh tỏa sáng.
Ni sư Lệ Thuận (trưởng tử của Sư bà – Trụ trì đương nhiệm) với tài năng sáng tạo cùng tâm nguyện báo ân Tổ đức, Tôn sư, hai mươi năm qua đã kiến thiết xây dựng lại ngôi Tổ đình thật khang trang bề thế. Với tài năng và nhiệt huyết, Ni sư cùng đại chúng đã tham gia nhiều công tác phật sự Tăng sai của Giáo hội của Ni giới. Cùng với chư Ni thành phố, quý vị đã đóng góp năng lực trí tuệ vì tiền đồ đạo pháp và Ni giới ngày sau…
Dòng đời xoay chuyển, thế sự đổi dời, nhưng trong tâm niêm của bao người từng đến từng đi thì Tổ đình Kim Sơn vẫn là chốn Tổ bình yên mỗi khi quay về, là nơi vun đắp bao niềm tin ước nguyện mà nhiều thế hệ Ni lưu đang cùng dấn thân cùng tiếp bước.
Lam Khê {ĐSHĐ-156}
