Trong căn bếp nhỏ còn vương mùi khói, bà Hòa ngồi đó một mình chỉnh lại mớ củi khô khi mùa mưa sắp tới. Dường như, hình ảnh này xảy ra thường trực đối với bà. Kể từ ngày chồng qua đời vì một tai nạn lao động, bà Hòa “không có thời gian để khóc” mà phải một mình bươn chải để nuôi con. Cuộc đời gắn liền với những buổi chợ sớm mai và gánh hàng rong vào mỗi chiều tối. Lắm lúc bà thèm một giấc ngủ sâu để quên đi mệt mỏi nhưng nào có được. Cơm áo gạo tiền đã không cho phép bà thảnh thơi.
Bà Hòa thương con theo cách của một người mẹ quê: không lời hoa mỹ, chỉ có những bữa cơm nóng sốt và những bộ đồ dơ được bà giặt ủi tinh tươm. Thế nhưng, Thành, con trai bà càng lớn, khoảng cách giữa hai mẹ con càng rộng ra. Thành bước vào tuổi đôi mươi với suy nghĩ của một kẻ muốn chối bỏ cái nghèo, chối bỏ mùi dầu mỡ vương trên áo mẹ.
Một buổi tối, Thành đang dắt xe ra cửa thì bà Hòa gọi giật lại:
– Thành ơi, ăn một chén cơm rồi hãy đi con. Mẹ vừa nấu xong, còn nóng lắm.
Thành nhăn mặt, nhìn bộ quần áo bám bụi của mẹ rồi nói giọng gắt gỏng:
– Con đã nói là con ăn với bạn rồi mà. Mẹ đừng có lúc nào cũng quản con mãi thế. Nhìn người ta kìa, đi ăn nhà hàng, món Âu món Á, ai như nhà mình…
Bà Hòa khựng lại, tay vẫn bưng bát canh bốc khói:
– Nhà mình nghèo, mẹ chỉ lo được thế thôi. Mà bạn bè con là ai? Sao dạo này con hay đi đêm về hôm, không lo học hành?
– Mẹ chẳng biết gì đâu! – Thành vứt lại một câu lạnh lùng rồi rồ ga phóng xe đi, để lại bà Hòa đứng lặng giữa gian bếp ám khói.
Nỗi lo của bà Hòa không thừa. Thành bắt đầu giao du với một đám bạn không tử tế. Chúng dùng những chiếc xe đắt tiền, những bộ quần áo hàng hiệu để làm thước đo giá trị. Để không bị coi thường, Thành bắt đầu nói dối, rằng ba làm kinh doanh ở xa, mẹ là chủ nông trại với hàng chục ngàn mét vuông đất nằm ở vùng ven ngoại ô. Và để duy trì cái vỏ bọc ấy, Thành cần tiền.
Một buổi chiều, khi cơn mưa rào vừa dứt, Thành lẻn vào phòng mẹ. Nó biết bà vừa thu tiền hàng từ mối sỉ, để dành chữa bệnh khớp của bà. Thành mở ngăn kéo, tay run rẩy chộp lấy xấp tiền dày nhất. Vừa định lẻn ra cửa thì bà Hòa từ dưới bếp đi lên nhà trên. Thấy con trai lén lút, bà nghi ngờ hỏi:
– Con làm gì trong phòng mẹ thế?
Thành giật mình, giấu xấp tiền vào túi áo khoác, mặt tái mét:
– Con… con tìm đồ bị mất thôi…
Bà Hòa nhìn thấy góc tiền thò ra từ túi áo của Thành. Ánh mắt bà từ kinh ngạc chuyển sang đau đớn tột cùng:
– Thành! Con lấy tiền của mẹ phải không? Trả lại cho mẹ, tiền đó dùng để thay khớp gối!
– Con… Mẹ cho con mượn đi! Con hứa sẽ trả! Bạn con đang đợi, con không thể để tụi nó coi thường được! – Thành hét lên, đẩy bà Hòa sang một bên rồi lao ra đường.
Bà Hòa không kịp xỏ dép, đôi chân trần chạy theo con trai. Bà sợ không chỉ vì mất tiền, mà bà sợ đứa con mình đang trượt dài vào hố sâu không đáy.
– Thành ơi! Dừng lại đi con! Nguy hiểm lắm! – Tiếng bà lạc đi giữa dòng xe cộ tan tầm hối hả.
Thành nhìn qua gương chiếu hậu, thấy bóng dáng gầy guộc của mẹ đang lảo đảo chạy theo giữa phố đông. Một cảm giác tội lỗi thoáng qua, nhưng sự bồng bột của tuổi trẻ và cái sĩ diện hão huyền đã lấn át tất cả. Nó nhấn ga. Đúng lúc đó, từ trong ngõ nhỏ, một chiếc xe gắn máy khác lao ra với tốc độ cao. Bà Hòa vì mải nhìn theo con, không kịp tránh: “Két… Rầm…”. Tiếng động khô khốc xé toạc không gian. Chiếc xe tông trực diện vào bà Hòa. Thân hình gầy yếu của bà văng ra xa, va đập mạnh xuống mặt đường nhựa lạnh lẽo. Xung quanh, người ta bắt đầu hô hoán: “Tai nạn rồi! Có người bị tông rồi!”. Thành khựng xe lại. Tim nó như ngừng đập. Nó quay đầu lại và thấy một đám đông đang vây quanh một bóng người mặc chiếc áo bà ba màu nâu quen thuộc. Nó vứt chiếc xe giữa đường, gào thét chạy lại:
– Mẹ! Mẹ ơi!
Bà Hòa nằm đó, gương mặt trắng bệch, một bên chân vẹo đi đau đớn. Nhưng điều khiến Thành nghẹn thắt lại là khi nhìn thấy bàn tay mẹ vẫn đang nắm chặt một tờ tiền lẻ văng ra từ túi áo nó khi nãy. Bà thều thào, hơi thở đứt quãng:
– Con… con có sao không? Đừng chạy nhanh thế… nguy hiểm…
Nói rồi, bà lịm đi. Thành quỳ sụp xuống, những tờ tiền lấy trộm rơi vãi xung quanh, trông thật nực cười và nhơ nhuốc trước máu và nước mắt. Tại bệnh viện, bác sĩ thông báo bà Hòa bị gãy xương đùi, phải bó bột và nằm viện theo dõi vài ngày. Đêm đầu tiên trong phòng bệnh, Thành ngồi bên giường mẹ. Nhìn đôi chân mẹ bó bột trắng toát, nhìn những vết chai sần dưới lòng bàn chân mẹ, tim thành đau nhói. Những vết chai sạn ấy được đánh đổi bằng cả thanh xuân của người phụ nữ tần tảo… Bà Hòa tỉnh lại vào nửa đêm. Thấy con trai đang gục đầu bên cạnh giường, bà khẽ đưa bàn tay xanh xao vuốt tóc nó. Thành giật mình thức giấc, mắt đỏ hoe:
– Mẹ… mẹ tỉnh rồi à! Con xin lỗi mẹ! Con là đứa khốn nạn vì ăn cắp tiền mẹ mới xảy ra cớ sự này…
Bà Hòa mỉm cười yếu ớt, giọng bà khàn đặc nhưng ấm áp:
– Tiền bạc mất đi mẹ kiếm lại được, chỉ sợ con mất đi cái tâm thôi. Mẹ không trách con, chỉ mong con hiểu, đừng nên tụ tập cùng đám bạn xấu rồi sa lầy vào tội lỗi. Cố gắng học hành cho tốt, sống đạo đức để sau này là người có ích cho xã hội.
Thành “Dạ” một tiếng rõ to rồi đưa bàn tay thô ráp của mẹ đặt lên má mình. Cảm giác ấm áp và vững chãi đến lạ thường:
– Mẹ ơi, con hứa từ nay sẽ luôn nghe lời mẹ dạy!
Đặng Văn Trung {ĐSHĐ-156}
