Phát huy giá trị Phật giáo trong giáo dục thế hệ trẻ góc nhìn từ Ni giới Thủ đô

1. Mở đầu

Phật giáo với những trang sử vàng của các bậc Thánh Ni tu hành chứng đạo, Tiểu bộ Kinh đã ghi chép lại một số cuộc đời và hành trạng chư vị Thánh Ni¹. Với những công hạnh khác nhau, các ngài đã chứng quả A La Hán và trở thành gương sáng muôn đời cho hậu thế. Điển hình là thập đại đệ tử Ni của Đức Phật, đứng đầu là Thánh Tổ Mahapajapati Gotami – bậc thượng thủ lãnh đạo Ni đoàn đệ nhất với trí tuệ phân tích², Nữ Tôn giả Khema³ – Trí tuệ đệ Nhất, Nữ Tôn giả Bhadda Kundalakesa⁴ – Thắng Trí đệ nhất, Nữ Tôn Giả Uppalavanna⁵ – Thần Thông đệ nhất, Nữ Tôn giả Sundari Nanda – Thiền định đệ nhất, Nữ Tôn Giả Patacara – Trì giới đệ nhất, Nữ tôn giả Kisagotami⁶ – Khổ hạnh đệ nhất; Nữ Tôn Giả Saluka – Thiên Nhãn đệ nhất, Nữ Tôn Giả Soma⁷ – Tinh Tấn đệ nhất; Nữ Tôn Giả Dhammadina⁸ -Thuyết pháp đệ nhất.

Riêng với Tôn giả Dhammadina, Đức Thế Tôn đã có lời tán thán như sau: “Dhammadinna là vị Tỳ kheo Ni có nhiều trí tuệ, kiến thức uyên thâm, là vị pháp sư thuyết pháp hay đệ nhất. Nếu ông hỏi Như Lai những điều như thế thì Như Lai cũng đáp như vậy mà thôi”⁹. Nhờ lời xác định này mà về sau kết tập Tam Tạng đã ghi vào Trung Bộ Kinh các bài pháp của Ni sư Dhammadina. Hiển nhiên, Đức Phật từng khẳng định trí tuệ, năng lực tu chứng và khả năng hoằng dương chánh pháp của Ni giới. Đức Phật đã dạy: “Này Vaccha, không phải chỉ một trăm, hai trăm, ba trăm, bốn trăm, năm trăm, mà còn nhiều hơn thế nữa là những Tỳ kheo Ni đệ tử của ta, đã đoạn trừ các lậu hoặc với thượng trí tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát và tuệ giải thoát”¹⁰. Như vậy, từ thời Đức Phật còn tại thế, Ni giới luôn được Đức Phật, Tăng già và giới luật hộ trì, bảo vệ, khích lệ, tán thán và trân trọng.

2. Nội dung

2.1. Đôi nét về các bậc Ni lưu tiền bối hữu công Thủ đô Hà Nội

Phật giáo du nhập vào Việt Nam khoảng đầu kỷ nguyên Tây Lịch¹¹ hòa quyện vào lối sống, văn hóa, tín ngưỡng, phong tục, tập quán của người Việt Nam. Hà Nội – vùng đất địa linh ngàn năm văn hiến hội tụ các giá trị văn hóa đặc trưng mang nhiều nét cổ xưa đậm đà bản sắc dân tộc. Kế thừa chí giải thoát giác ngộ của các bậc Thánh Ni, một điểm son sáng ngời ánh đạo là Ni sư Diệu Nhân¹² (1042 – 1113) thuộc thế hệ thứ XVII của Thiền phái Tỳ Ni Lưu Chi mà Thiền Uyển Tập Anh¹³, một tác phẩm về các bậc “anh tú vườn thiền” đề cập đến duy nhất một vị thiền sư Ni – bậc chứng đạo với sự giác ngộ và chí nguyện hoằng pháp đại thừa trở thành tấm gương muôn đời soi chiếu cho Ni giới Việt Nam, đặc biệt là Ni giới Thủ đô Hà Nội.

Trong giai đoạn lịch sử thời hiện đại, Hà Nội đã có những vị danh Ni là các bậc trưởng bối của Ni giới miền Bắc¹⁴, từng là Thập sư truyền giới trong các đại giới đàn, giảng Kinh thuyết pháp cho chư Ni và các hàng Phật tử tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc. Không chỉ chu toàn việc đạo mà các vị trưởng lão Ni tiền bối còn tham gia vào hai cuộc kháng chiến góp phần kiến quốc, xây dựng, củng cố hậu phương, chi viện cho tiền tuyến như Ni trưởng Đàm Thu¹⁵ (1885 – 1967), trong thời kỳ chấn hưng Phật Giáo, chư Tôn đức Hòa thượng bị thực dân phong kiến triều Nguyễn đàn áp, Ni trưởng đã thỉnh các cụ Hòa thượng về chùa phụng dưỡng mà không hề sợ hãi các thế lực chính quyền thời đó. Ni trưởng thông thạo tiếng Pháp nên thời kỳ hoạt động cách mạng đã tham gia ký tên kêu gọi thực dân Pháp trao trả độc lập tự do cho Việt Nam; Ni trưởng Đàm Soạn¹⁶ (? – 1968) là một bậc danh ni lỗi lạc được thỉnh mời vào hoàng cung Huế dạy Phật Pháp cho hoàng hậu, công chúa và các hoàng phi. Ni trưởng Đàm Hữu¹⁷ (1911 – 1981), bậc ni lưu đức độ đã mở nhiều khóa an cư kiết hạ tại chùa Văn Điển – Hà Nội. Ni trưởng Đàm Tín6 (1899 – 1982) trong thời loạn lạc vẫn luôn giữ chí nguyện hộ trì Tam Bảo, hướng dẫn người tu học, khai mở nhiều vùng đất hoang thành những ngôi Già lam thắng địa, đào tạo nhiều vị Ni tài đức. Ni trưởng Đàm Xương¹⁸ (1914 – 2001) đã từng bị thực dân Pháp câu lưu vì ủng hộ cách mạng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, sau bảy ngày tra khảo, Ni trưởng vẫn kiên định không khai báo, quân địch đành phải trả tự do cho Ni trưởng. Khi trường Cơ bản Phật học Hà Nội được khai mở, dù tuổi cao sức yếu với 77 tuổi đời, nhưng Ni trưởng Đàm Xương vẫn tham gia giảng dạy nhiều thế hệ Ni giới. Ni trưởng Đàm Đăng¹⁹ (1916 – 2006) với tâm nguyện “tiếp dẫn hậu lai – báo Phật ân đức” độ người xuất gia, truyền Tam quy Ngũ giới cho hàng nghìn Phật tử tại gia, hỗ trợ sinh viên – học sinh qua hoạt động của hội khuyến học, khuyến tài… Ngoài ra, lịch sử Ni giới miền Bắc vẫn còn sáng ngời hình ảnh Ni trưởng Thích Đàm Để²⁰ (1908 -1995), Ni trưởng Đàm Bình²¹ (1926 – 2007), Ni trưởng Đàm Khang²² (1908 – 2007)…

Từ những tấm gương của các bậc ni lưu tiền bối hữu công, quý Ngài đã hiện diện từ buổi đầu khi Phật giáo xuất hiện trên đất nước ta, trải qua lịch sử các thời kỳ hình thành và phát triển, Ni giới luôn là một bộ phận quan trọng của Tăng Già, luôn đồng hành giữ gìn mạng mạch Phật giáo Việt Nam.

2.2. Danh lam Cổ tự giữa lòng Thủ đô Hà Nội

Ngôi chùa là nơi quan trọng để chư Tôn đức Tăng Ni thực thi sứ mệnh hoằng dương chánh pháp. Chùa Ni ở Hà Nội đa phần là chùa cổ, không chỉ là những di tích lịch sử mà còn là nơi gửi gắm tâm linh, văn hóa của người dân Thủ đô. Với bề dày lịch sử hơn nghìn năm văn hiến, những ngôi chùa cổ Hà Nội không chỉ là biểu tượng của sự yên bình mà còn gắn bó sâu sắc với đời sống ngươi dân từ nhiều thế hệ.

Điển hình là Chùa Láng (Chiêu Thiền tự), tọa lạc cuối phố Chùa Láng, phường Láng Thượng, quận Đống Đa, Hà Nội, dựng từ thời Lý. Đầu thế kỷ XX, chùa được quý Ni sư từ sơn môn Khê Hồi, Thường Tín về trụ trì, đại trùng tu, truyền trì chính pháp. Lễ hội chùa Láng được mở vào ngày 7 tháng 3 âm lịch (ngày sinh của Thiền sư Từ Đạo Hạnh) – một lễ hội thể hiện sự liên kết cộng đồng của nhân dân. Chùa Bồ Đề (Thiên Sơn Tự) Phường Long Biên – Hà Nội, do Ni trưởng Đàm Lan – Phó thường trực Phân ban Ni giới Trung ương làm tọa chủ. Chùa Bồ Đề là trung tâm đào tạo tăng ni của thành phố Hà Nội từ những năm đầu thế kỷ XX, không chỉ nổi tiếng về cảnh quan cổ kính, chùa Bồ Đề còn là trung tâm từ thiện “mái ấm tình thương” nuôi dưỡng trẻ mồ côi, người già neo đơn trong chốn thiền môn thâm trầm tịch mặc. Chùa Kim Liên – Hà Nội là một trong 10 di tích kiến trúc tôn giáo độc đáo nhất Việt Nam, Ngôi chùa này đã trải qua hơn 500 năm lịch sử, từ thời nhà Lý đến nay. Thuở ban đầu, nơi đây là cung Từ Hoa của công chúa Từ Hoa và các cung nữ thời nhà Lý trồng dâu, nuôi tằm. Sau khi công chúa qua đời, vua Lý Thần Tông cho xây dựng chùa trên nền cung cũ để tưởng nhớ bà. Đến thời nhà Lê, chùa tiếp tục được tu sửa và mở rộng trở thành ngôi chùa uy nghi như hiện tại. Chùa hiện do Ni trưởng Đàm Thành – Trưởng Phân ban Ni giới Thành phố Hà Nội làm tọa chủ điều hành Phật sự.

Theo truyền thống tu tập, các chùa đều thành lập đạo tràng với một số lượng Phật tử nhất định tham dự các khóa lễ tụng kinh bái sám hằng ngày, cầu an mùng Một, ngày Rằm, lễ tết hay các lễ hội. Nhân đó, quý chư Tôn đức Ni thường hay chia sẻ giáo lý nhà Phật và giáo hóa hỗ trợ người dân trong đời sống tâm linh.

Tuy nhiên, trong cuộc sống đương đại hôm nay, xã hội đã phát sinh nhiều vấn đề phức tạp và những biến động thậm chí sa sút về mặt đạo đức, ngôi chùa không chỉ dành cho người lớn tuổi ngày ngày về chùa tụng Kinh, niệm Phật theo tập tục “Trẻ vui nhà, già vui chùa” mà một nhu cầu được đặt ra cho các ngôi chùa tại Thủ đô đó là sứ mệnh giáo dục nhiều đối tượng lứa tuổi, ngành nghề khác nhau trong xã hội. Hơn bao giờ hết, sứ mạng hoằng truyền giáo lý Phật đà của người tu sĩ Phật giáo trở nên quan trọng và cần thiết.

2.3. Ni giới Thủ đô với sứ mệnh hoằng pháp

2.3.1. Thuận lợi

Với truyền thống “Đất vua, chùa làng, phong cảnh Bụt”, đâu có dân thì nơi đó lập chùa nên số lượng chùa của Thủ đô Hà Nội là 1785, số lượng chư Ni là 1528 (thống kê năm 2022)²³. Để có thể hoằng dương chánh pháp hóa độ quần sinh, Ni giới Hà Nội hiện có được một số thuận lợi như sau:

– Hà Nội là nơi tụ hội của nhiều tín đồ Phật giáo, thuận lợi cho việc truyền bá và phát triển các hoạt động Phật giáo.

– Hà Nội là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại nên Phật giáo có thể tùy cơ phát triển song hành với xã hội hiện đại.

– Chính sách tôn giáo của Việt Nam luôn khuyến khích tự do tín ngưỡng và tôn trọng các giá trị Phật giáo.

– Phật giáo ảnh hưởng sâu sắc đến văn hóa Việt Nam, đặc biệt là trong các phong tục, lễ hội thường gắn liền với sinh hoạt của các ngôi chùa. Các phẩm chất cao cả của nhà Phật như từ bi, hỷ xả và trí tuệ rất phù hợp với nhu cầu tinh thần nhân dân đô thị muốn quay về sự bình an nội tâm trong cuộc sống hối hả, hiện đại.

– Hà Nội là điểm đến của nhiều du khách quốc tế, những tín đồ Phật giáo, nhà nghiên cứu, giới trí thức… đến tham quan, hành hương và tìm hiểu văn hóa tâm linh Việt Nam. Các lễ hội Phật giáo như Lễ Phật đản, Lễ Vu lan, Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc hay các buổi thuyết pháp, tọa đàm đều có thể tổ chức quy mô với sự tham gia của đông đảo quần chúng Phật tử.

– Cộng đồng Phật tử ở Hà Nội ngày càng lớn mạnh, với nhiều Phật tử nhiệt tình tham gia vào các hoạt động tôn giáo, như tụng kinh, lễ hội, và các khóa tu. Sự gắn kết này tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển của Phật giáo tại thành phố.

– Môi trường tâm linh rộng rãi yên tĩnh, phù hợp để tổ chức các khóa tu học, thiền định, thuyết pháp… giúp mọi người tìm lại sự thanh thản trong tâm hồn, quay lại chính mình, từ đó phát triển các giá trị tâm linh Phật giáo trong xã hội.

– Dưới sự điều hành của Phân ban Ni giới Hà Nội gồm những vị Ni trưởng, Ni sư đạo hạnh với kinh nghiệm ứng phó đạo tràng, mà người đứng đầu là Ni trưởng Đàm Thành, trưởng phân ban Ni giới Thành phố Hà Nội cũng chính là trưởng ban tổ chức đại lễ Thánh Tổ Đại Ái Đạo tại Thủ đô năm 2025. Ni trưởng Đàm Thành là một bậc ni lưu đức độ, xuất gia từ thời niên thiếu được sự giáo dưỡng của những bậc thầy đạo cao đức trọng. Từ năm 1983, Ni trưởng là chánh thư ký Ban trị sự Phật giáo huyện Từ Liêm cũ, năm 1987 Ni trưởng đảm nhận tọa chủ chùa Kim Liên, được suy cử làm trưởng ban trị sự Phật giáo huyện Từ Liêm (2002 – 2012), là ủy viên BTS Thành phố Hà Nội từ năm 1992 và đảm nhận trọng trách trưởng phân ban Ni giới Hà Nội từ năm 2014 cho đến nay.

2.3.2. Khó khăn khi giáo hóa thế hệ trẻ

Bên cạnh những thuận lợi là không ít khó khăn do thực trạng đạo đức xã hội đối với các đô thị và thành phố lớn hiện nay. Hà Nội không ngoại lệ khi thanh thiếu niên Thủ đô chịu ảnh hưởng từ sự biến động trong gia đình, môi trường giáo dục, công nghệ 4.0, văn hóa và sự hội nhập quốc tế dẫn đến hành vi và lối sống lệch lạc của một bộ phận lớn thanh thiếu niên, khiến những người có tâm từ đối với chúng sinh phải suy tư tìm nhiều giải pháp để kịp thời uốn nắn, giáo hóa thế hệ trẻ. Qua nghiên cứu, có thể nhận ra những biến động xã hội xuất phát từ một số nguyên nhân sau đây:

– Hội nhập và phát triển của xã hội đưa đến những thách thức giữa giá trị truyền thống và hiện đại.

– Xã hội phát triển quá nhanh khiến mất dần đi sự gắn kết cộng đồng và sự hiếu đạo trong gia đình các gia đình truyền thống.

– Thiếu sự minh bạch trong công tác quản lý trong môi trường giáo dục và nghề nghiệp.

– Giới trẻ hình thành thói quen ỷ lại, sống thực dụng, sống gấp, sống vội và thiếu trách nhiệm trong các mối quan hệ: gia đình, nhà trường và bạn bè (quan hệ trước hôn nhân và phá thai ở lứa tuổi vị thành niên).

– Bạo lực gia đình, bạo lực học đường, những hành vi kém văn minh trong xã hội.

– Áp lực học tập và kỳ vọng của gia đình về học hành và thi cử: Thanh thiếu niên, đặc biệt ở Hà Nội, thường đối mặt với áp lực lớn trong học tập do kỳ vọng của gia đình và tỷ lệ cạnh tranh vào các trường điểm, trường – ngành chất lượng cao trong các kỳ thi vào lớp 10 hay kỳ thi Đại học, tình trạng gian lận trong thi cử, khiến nhiều bạn trẻ rơi vào trạng thái căng thẳng, thậm chí trầm cảm.

– Nhiều bạn trẻ quen lối sống hưởng thụ và được nuông chiều của gia đình: Từ đó dẫn đến sự lười biếng ỷ lại, dễ chán nản không muốn phấn đấu rèn luyện.

– Không ít bạn trẻ sống trong gia đình đầy đủ điều kiện vật chất nhưng không có sự thông cảm và thấu hiểu giữa cha mẹ và con cái.

– Ảnh hưởng của công nghệ mạng xã hội: Thanh thiếu niên thường xuyên sử dụng các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, TikTok để giao lưu, giải trí và cập nhật thông tin. Điều này giúp các bạn dễ dàng tiếp cận các xu hướng toàn cầu nhưng cũng có thể dẫn đến sự lệ thuộc vào công nghệ, ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tâm lý, phát sinh những suy nghĩ lệch lạc và định hướng sai lầm, ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển trí tuệ và các mối quan hệ xã hội.

2.3.3. Phương diện tích cực của giới trẻ

Thủ đô Hà Nội có rất nhiều gia đình Phật tử trí thức, thuần thành. Họ có định hướng tốt trong việc giáo dục con em trong truyền thống tâm linh và văn hóa chuẩn mực. Không ít bạn trẻ hiện nay quan tâm nhiều đến đời sống tinh thần, tự nguyện về chùa quy y Tam Bảo, tích cực tham gia các chương trình ngoại khóa để có những mối quan hệ bạn bè ngoài gia đình, biết quan tâm đến chất lượng cuộc sống như tham gia tư vấn – chia sẻ và hỗ trợ tâm lý, chế độ ăn uống lành mạnh, các hoạt động “chữa lành” thân tâm bằng thiền định, yoga, hoạt động thiện nguyện và giúp đỡ những mảnh đời bất hạnh,…

+ Từ những nhận định trên, muốn chuyển hóa và giáo dục giới trẻ đòi hỏi sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường và xã hội, đặc biệt là sự thấu hiểu để hỗ trợ các bạn có thể vượt qua các trạng thái tâm lý tự ti, mặc cảm, stress, bất mãn, chán nản hay quá xốc nổi đua đòi, sống “phông bạt” tự đánh mất mình và đánh mất lý tưởng sống.

Đứng trước những vấn đề này, một bộ phận Ni giới Hà Nội quyết tâm thực thi sứ mệnh hoằng pháp đối với thanh thiếu niên nhằm tăng cường giáo dục đạo đức, nhân văn và trách nhiệm xã hội

2.4. Giá trị thiết thực từ các khóa tu đối với thanh thiếu niên do chư Ni tổ chức

Sứ mệnh của những người con gái của Đức Phật chính là tu tập hướng đến sự giải thoát giác ngộ và hướng từ tâm đến với tha nhân. sự hiểu biết, yêu thương và hỗ trợ phát triển tinh thần đạo đức của thế hệ trẻ. Trong giai đoạn này, tổ chức các khóa tu là một giải pháp mang nhiều nết ưu việt khi chúng ta tạo mọi điều kiện mang đến cho giới trẻ một môi trường lành mạnh, giúp các em quay lại chính mình tìm lại sự cân bằng, thư thái, trong một nơi chốn an bình, thanh tịnh.

Việc giáo dục lối sống tốt đẹp không chỉ là việc truyền đạt lời dạy của Đức Phật mà còn phải giúp họ tìm ra những giá trị sống bền vững, sống có mục đích biết yêu thương, biết hy sinh để có hạnh phúc. Việc này đòi hỏi sự linh hoạt, sáng tạo trong cách tiếp cận, đồng thời giáo hóa cho các bạn trẻ dần nhận ra giá trị chân thật và sâu sắc của giáo lý nhà Phật.

– Vai trò của các khóa tu dành cho tuổi trẻ mang những nội dung phong phú, năng động đủ các tiêu chí: “Tu học chánh pháp – Rèn kỹ năng sống – Xa rời điện thoại – Vui chơi bổ ích” giúp các bạn trẻ có chánh kiến, chánh tư duy nhằm định hướng lý tưởng sống chân chánh, biết cân bằng thân tâm, tránh stress, trầm cảm để có cuộc sống đáng sống và thật sự có hạnh phúc. Qua khảo sát từ những chương trình khóa tu mùa hè trong cả nước, các bạn trẻ đã gặt hái được nhiều lợi ích thiết thực như:

– Học cách quản lý cảm xúc, giảm căng thẳng và áp lực học tập: Nhờ được thực hành thiền tập, sống chậm nên các bạn trẻ học được cách nhận diện và quản lý cảm xúc của mình một cách hiệu quả, từ đó tránh được những quyết định vội vã sai lầm hay hành động thiếu suy nghĩ trong các tình huống khó khăn.

– Tăng cường sức khỏe tinh thần: Qua việc thực tập thiền, thanh thiếu niên tập sống tỉnh thức và biết lắng nghe, giảm dần lối sống gấp, sống vội, xây dựng các thói quen tốt trong cuộc sống hằng ngày (từ việc gấp chăn màn, quét dọn nhà cửa, thu xếp sách vở, ăn xong rửa bát, y phục tươm tất sạch sẽ khi ra ngoài…). Đây là những bài học căn bản nhưng đều cần phương pháp linh động sáng tạo mang tinh thần sảng khoái vui tươi trong các khóa tu tuổi trẻ.

– Xây dựng nền tảng đạo đức bền vững thông qua các pháp thoại thắp sáng niềm tin, lòng biết ơn, giá trị của sự hiểu biết và yêu thương.

– Gắn kết gia đình bằng sự hiếu thuận, lòng hiếu thảo: thông qua các chương trình Thắp nến Tri Ân, các bạn biết bày tỏ lòng biết ơn, lời xin lỗi đối với Đấng sinh thành.

– Phát triển kỹ năng sống và vun bồi những giá trị đạo đức như lòng từ bi, biết hy sinh, biết tha thứ, bao dung, đồng cảm, tôn trọng và yêu thương.

– Giúp định hướng cuộc sống và nghề nghiệp: Các khóa tu đặc thù chính là cơ hội để các bạn trẻ biết dừng lại đúng lúc, không chạy theo lối sống ảo tưởng, đua đòi mà biết suy ngẫm về cuộc sống, lý tưởng, việc học hành và sự nghiệp tương lai. Qua những bài học về đạo đức, lòng nhân ái và sự kiên nhẫn, các bạn có thể tìm được hướng đi rõ ràng hơn trong công việc và cuộc sống mà không bị cuốn theo những giá trị vật chất, tạm thời.

+ Một số phương thức cụ thể được Ni giới triển khai trong các Khóa tu dành cho tuổi trẻ

Xác định rõ giá trị thiết thực trong việc giáo dục và chuyển hóa thế hệ trẻ, nhiều năm qua, Ni giới thủ đô đã công phu tổ chức các khóa tu học định kỳ, khóa tu mùa hè, khóa tu tuổi trẻ, khóa tu sinh viên, tổ chức trại hè… để giúp các em gần gũi với thiên nhiên tu tập chánh pháp với số lượng hàng trăm đến cả nghìn em tham gia theo các chủ đề như: Thắp sáng ước mơ, Thắp sáng niềm tin, Con về bên Phật, Ươm mầm trí tuệ, Hạt giống Từ bi, Tiếp sức mùa thi, Lễ Cầu nguyện và Tư vấn mùa thi,…

Những khóa tu tuổi trẻ đã được triển khai tại các chùa như: chùa Cát Linh, quận Đống Đa (Ni sư Diệu Tâm), chùa Tứ Kỳ, quận Hoàng Mai (Ni sư Thích Đàm Vĩnh), chùa Đình Quán, quận Bắc Từ Liêm (Ni sư Thích Tịnh Quán), chùa Đỏ, quận Hà Đông (Ni sư Thích Đàm An Nhân), chùa Đống, huyện Thanh Trì, (Sư thầy Thích Đàm Hoài), chùa Tăng Phúc, quận Long Biên (Ni sư Thích Đồng Hòa), chùa Thao Chính, huyện Phú Xuyên (Ni sư Thích Đàm Hòa), chùa Kim Âu – Am Vàng, huyện Gia Lâm (Ni sư Thích Đàm Tuệ), chùa Linh Quang, huyện Đông Anh (Sư thầy Đàm Thủy)…

Nội dung tu học: Lịch sử cuộc đời Đức Phật, Phật pháp căn bản, một số bài kinh như Kinh Thiện sinh. Kinh Phúc đức, Đạo làm con, Kinh Vu Lan… Các em được tham gia thiền tập chánh niệm, kinh hành, niệm Phật, học oai nghi, nghe pháp thoại, đố vui Phật Pháp, rung chuông chùa… Các chương trình khóa tu mùa hè còn dành thời gian trang bị cho các bạn trẻ kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp; thi tài năng MC, đàn hát, thuyết trình… tổ chức các hoạt động nhóm, tình nguyện, sinh hoạt cộng đồng, văn hóa, thể thao; các trò chơi dân gian, thực tập “sống ngăn nắp”, văn nghệ hóa trang, văn hóa ứng xử và cả cách ứng xử trên mạng xã hội.

Bên cạnh việc giáo dục giới trẻ qua các khóa tu mùa hè, Ni giới Hà Nội với tấm lòng nhân ái đã nuôi dưỡng và giáo dục hài nhi thông qua chương trình nuôi dạy trẻ mồ côi hay bị bỏ rơi như trung tâm nuôi trẻ mồ côi tại chùa Bồ Đề – quận Long Biên do Ni trưởng Thích Đàm Lan đảm trách, Ni trưởng Đàm Cẩn và Ni sư Đàm Thanh ở chùa Mía, thị xã Sơn Tây; Sư thầy Đàm Thảo ở chùa Thái Ân, xã Tam Dương, huyện Thanh Oai…

Tiềm năng hoằng pháp của chư Ni trẻ thủ đô cũng rất đáng tự hào. Trong khóa bồi dưỡng kỹ năng hoằng pháp và diễn giảng do Phân Ban Ni Giới Trung Ương tổ chức, các vị ni trẻ Hà Nội như Thích Minh Việt, Thích Đàm Hậu, Thích Như Thuần… có nhiều thế mạnh về oai nghi tế hạnh, năng khiếu diễn giảng, sự thông minh và khả năng ứng đối nhạy bén. Điều này thể hiện sự quan tâm và tạo nhiều điều kiện cho thế hệ Ni trẻ học tập, rèn luyện của quý Ni trưởng, quý Ni sư Phân ban Ni giới Hà Nội trong việc đào tạo thế hệ kế thừa.

Không thể phủ nhận sự hy sinh, kham nhẫn và sáng tạo của Ni giới thủ đô trong giáo hóa chúng sinh, đặc biệt là thanh thiếu niên. Tuy nhiên, với số lượng 1785 ngôi chùa²⁴ giữa lòng thủ đô, thì vẫn phải nhìn nhận việc tổ chức các khóa tu dành cho giới trẻ tại Hà Nội chưa được phổ cập và phát triển trên quy mô đề khắp và rộng lớn. Do đó, một gợi ý đề xuất là Phân ban Ni giới thành phố Hà Nội nên xúc tiến chương trình tổ chức các khóa tu mà một lực lượng rất tiềm năng đó là ni trẻ (không ít các vị đã tốt nghiệp học viện Hà Nội, nhiều vị có kinh nghiệm tổ chức các chương trình lễ hội, nhiều vị có năng khiếu bẩm sinh).

Như đã phân tích ở trên, việc tổ chức các khóa tu trên nhiều địa bàn quận huyện của Hà Nội sẽ nâng cao chất lượng giáo dục và chuyển hóa thanh thiếu niên góp phần xây dựng những gia đình an vui, hạnh phúc, xã hội công bằng văn minh, nhất là giới trẻ – những chủ nhân tương lai của đất nước sẽ định hướng được nhân cách sống và quyết định được tương lai tốt đẹp cho chính cuộc đời mình.

3. Kết luận

Đức Phật từng tuyên bố có ba loại thần thông tự Ngài chứng ngộ và tuyên thuyết. Thế nào là ba? Tức là “biến hóa thần thông”, “tha tâm thần thông”, “giáo hóa thần thông”²⁵! Đức Phật không tán thành “biến hóa thần thông” và “tha tâm thần thông”. Đối với chúng sanh, Ngài chọn “giáo hóa thần thông”, “giáo dục thần thông”. Từ các phương tiện thiện xảo hướng dẫn mọi người sống có chánh kiến để chuyển hóa nỗi khổ niềm đau, chuyển hóa các căn bệnh giúp chúng sinh có cuộc sống an lành và hạnh phúc.

Ni giới Việt nam nói chung, Ni giới thủ đô Hà Nội nói riêng dưới sự lãnh đạo và hỗ trợ của chư tôn thiền đức Tăng giáo hội Phật giáo Việt Nam, nguyện phụng sự lý tưởng “hoằng pháp vi gia vụ, lợi sinh vi bổn hoài”, noi gương chư vị Thánh tổ Ni, các bậc tiền bối hữu công, Ni giới nguyện kế thừa pháp bảo, mạng mạch Như Lai, khế hợp đạo đời, hóa độ chúng sinh bằng sự kham nhẫn, trí tuệ và các công hạnh tỏa ngát hương sen.

Ni sư, TS. Thích nữ Hương Nhũ

1.  Kinh Tiểu Bộ ghi chép cuộc đời của 72 vị Thánh Ni
2. Kinh Tiểu Bộ II, Trưởng Lão Ni Kệ – Nữ Tôn Giả Mahapajapati Gotami, – Đại Tạng Kinh Việt Nam, Viện Nghiên cứu Phật học, năm 2017, trang 579.
3.  Sđd, Nữ Tôn giả Khema, trang 575
4. Sđd, Nữ Tôn giả Bhadda Kundalakesa, trang 564 5 Sđd, Nữ Tôn giả Sundari Nanda, trang 558
5. Sđd, Nữ Tôn giả Dhammadinna, trang 534 7 Sđd, Nữ Tôn giả Patacara, trang 566
6. Sđd, Nữ Tôn giả Kisa Gotami, trang 593 9 Sđd, Nữ Tôn giả Soma, trang 551
7.  Sđd, Nữ Tôn giả Uppalavanna, trang 597
8. Sđd, Nữ Tôn giả Sakula, trang 561
9. Sđd, trang 535.
10. Kinh Trung Bộ, Đại Kinh Vacchagotta
11. Nguyễn Lang, Việt Nam Phật giáo Sử luận, Nxb. Văn học Hà Nội, 2000
12. Chùa Hương Hải (Hương Hải Ni viện) – xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội
13. Thiền Uyển Tập Anh, Ngô Đức Thọ – Nguyễn Thúy Nga dịch và chú giải, Nxb. Hồng Đức, 2014
14.  Như Nguyệt – Viên Minh, Hành trạng chư Ni Việt Nam, Nxb. Phụ nữ Việt Nam, 2022
15. Chùa Hai Bà Trưng – phường Đồng Nhân, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội 4 Chùa Thanh Nhàn, Từ Hàng và Đức Viên – Hà Nội
16. Chùa Linh Đường (Liên Đàm) – phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội
17. Chùa Hoàng Mai (Nga Mi Thiền Tự) – phường Hoàng Văn Thụ, quận Hoàng Mai, Hà Nội
18. Chùa Huỳnh Cung – xã Tam Hiệp, huyện Thanh Trì, Hà Nội
19. Chùa Hòa Mã – quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
20. Chùa Lủ – phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội
21. Chùa Xã Đàn -phường Xã Đàn, quận Đống Đa, Hà Nội
22. Chùa Ái Mộ – phường Ngọc Thụy, quận Long Biên, Hà Nội
23.  Văn kiện đại hội Phật giáo Toàn quốc lần thứ IX (2022 – 2027)
24.  Văn kiện đại hội Phật giáo Toàn quốc lần thứ IX (2022 – 2027)
25.  Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam, Đại tạng Kinh Việt Nam, Trường Bộ Kinh số 11. Kevaddha, Nxb. Tôn giáo, 2013, trang 192 – 194.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Kinh Trường Bộ, Đại tạng Kinh Việt Nam, Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Nxb. Tôn giáo, 2013.

2. Kinh Trung Bộ, Đại tạng Kinh Việt Nam, Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Nxb. Tôn giáo, 2012.

3. Kinh Tiểu Bộ, Đại tạng Kinh Việt Nam, Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Nxb. Tôn giáo, 2017.

4. Nguyễn Lang, Việt Nam Phật giáo Sử luận, Nxb. Văn học Hà Nội. 2000.

5. Thiền Uyển Tập Anh, Ngô Đức Thọ – Nguyễn Thúy Nga dịch và chú giải. Nxb. Hồng Đức. 2014.

6. Như Nguyệt – Viên Minh – Hành trạng chư Ni Việt Nam tập I. Nxb. Phụ nữ Việt Nam. 2022

7. Nữ Phật tử với Phật giáo Việt Nam – Kỷ yếu Hội thảo khoa học. Nxb. Khoa học xã hội, 2022.

8. Văn kiện đại hội Phật giáo Toàn quốc lần thứ IX (2022 – 2027)