Nhiệm mầu ánh nến lung linh
Làn hương uốn lượn lời kinh nguyện cầu
Cầu cho khắp cả nơi đâu
Tâm lành ban phát đạo mầu thanh lương.
Hơi Xuân như vẫn còn phảng phất đâu đó trên những cành cây, ngọn cỏ, lướt nhẹ qua từng mái hiên chùa. Thoang thoảng trong gió mùi hương trầm quyện tỏa giữa không gian. Việc thắp hương trong những ngày Xuân, những ngày lễ Phật hay trong những dịp lễ Tổ là không thể thiếu được.
Dâng hương là một việc làm vô cùng quan trọng đối với người Việt, đó không chỉ là một nghi lễ mà còn được xem như là một ngôn ngữ của tâm linh. Một sự giao hòa giữa con người và thế giới vô hình, giữa cuộc sống hôm nay và cội nguồn. Thắp hương là để bày tỏ tấm lòng thành kính biết ơn, tri ân sâu sắc đối với ông bà, tổ tiên, đối với dân tộc. Trong đạo Phật, thắp hương là để bày tỏ tâm nguyện hướng thiện, mong muốn vươn tới một đời sống thanh cao dưới sự gia hộ của chư Phật, hương có thể làm tăng trưởng căn lành của chúng sanh, ta nương nhờ làn khói hương để cầu mong chư Phật, chư Bồ tát chứng tri, khởi tâm cung kính chí thành đối với Tam bảo.
Tâm thành con trọn kính dâng
Từng không réo gọi lòng trần vơi đi
Giao thoa với hạnh Từ bi
Dang tay ôm cả, chỉ vì chúng sanh.
Theo tín ngưỡng dân gian, một nén hương thể hiện lòng thành kính sâu sắc, mong cầu gia đạo được bình an, mọi việc được may mắn, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Ba nén hương thắp lên cúng dường ngôi Tam bảo (Phật, Pháp, Tăng) hay cúng dường Tam giới (Thiên, Địa, Nhân) để cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa… Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính. Cái tâm mới là cốt lõi, cho nên có câu: ”Hương tâm khởi thiện, phúc đức tự lai” là vậy!
Tâm hương trong cuộc sống đời thường đó là sự thành kính, lòng biết ơn và tri ân, lòng nhân ái giữa con người với con người. Còn nén Tâm hương trong đạo đó là nén hương vô hình, là tâm thường tịch quang minh, đó chính là Ngũ phần hương để dâng lên cúng dường chư Phật. Hương này bao trùm cả vũ trụ bao la, rạng ngời như vầng Nhật Nguyệt, như rừng Chiên đàn ngào ngạt, tánh đức tợ thái hư mênh mông, lặng lẽ như mặt biển lắng trong, là cội rễ phá tan mọi vô minh, phiền não của sanh tử, chứng ngộ vô sanh, mở ra Chánh nhãn. Đó chính là tâm hương của giới đức, là Ngũ phần hương. Năm loại hương này chính là hương quý báu nhất.
Mênh mông trời, biển bao la
Lâng lâng thoang thoảng, là đà hư không
Cuốn mình theo gió uốn cong
Hương thơm giới đức ngược dòng bay xa.
– Giới hương: Là cội gốc của mọi hạnh lành. Thân, khẩu, ý luôn thanh tịnh, đoạn trừ các điều ác, từ bi hỷ xả, yêu thương chúng sanh một cách bình đẳng. Đó là hương thơm của Giới đức.
– Định hương: Tâm thanh tịnh, luôn tỉnh thức, an trú trong Chánh niệm, đối cảnh luôn vô tâm, xa lìa vọng niệm, tâm không thoái chuyển.
– Huệ hương: Luôn quán sát thân tâm, giữ gìn giới luật một cách nghiêm mật, Đức Phật đã nói:” Người tu tập Phật pháp phải giữ gìn giới luật như con ngươi của mắt mình”.
– Giải thoát hương: Đoạn trừ những tập khí, vô minh ràng buộc, an lạc thảnh thơi trong thực tại, không nghĩ ngợi, suy tư trước sắc trần thế gian, là hương vị của Chân tâm. Đó chính là tâm giải thoát.
– Giải thoát tri kiến hương: Qua quá trình tu tập Tam vô lậu học (Giới, Định, Huệ). Có được tư lương Giải thoát nên có được tánh giác sáng ngời, thông đạt vô ngại. Đó chính là Tuệ giác.
Ta về tìm lại trong ta
Thử tìm, tìm lại, sát na thanh nhàn
Hạnh phúc bừng sáng rõ ràng
Tịnh tâm là chốn vô vàn an vui.
Khi dùng Ngũ phần hương để cúng dường lên chư Phật đó là một biểu hiện thù thắng nhất, tượng trưng cho những phiền não đã được gột rửa, ta sẽ có được niềm hỷ lạc tuyệt vời. Khi niệm hương với tâm chí thành thì tự nhiên sẽ cảm ứng được với chư Phật.
Trong làn khói hương hữu hình quyện tỏa ấy, ta như lắng đọng lại, phút chốc quên đi cả danh lợi, hơn thua, dành trọn những khoảnh khắc thiêng liêng, cao cả để thật sự quay về ba ngôi Tam bảo cao quý, lắng nghe lòng thành kính dâng lên nén tâm hương trong niềm an lạc.
” Đốt nén Tâm hương trước Phật đài1
Ngũ phần dâng trọn Đức Như Lai
Cầu xin nhân loại lên Bờ Giác
Hạnh phúc bình an đến muôn loài
Đốt nén Tâm hương cúng Phật Đà
Lòng thành gởi tận chốn bao la
Cầu xin Tam bảo thường gia hộ
Đạo pháp hoằng thông đến mọi nhà …”
Trung Sương {ĐSHĐ-151}
- Bài nguyện hương của Hòa thượng Thích Trí Quảng.
