Thiền lâm bảo huấn ~ Quyển Thứ Hai (Đoạn 136)

Cao Am nói: “Đại thể của người trụ trì phải lấy tùng lâm làm nhà. Khu biệt¹ nên phải thích nghi, trao phó² nên phải hợp căn cơ lớn nhỏ. Cất nhắc đều can hệ ở lý an nguy, được mất đều liên can đến nguồn giáo hoá. Làm người mô phạm đâu phải dễ dàng. Chưa từng thấy người trụ trì phóng túng mà hay khiến được sự phục tùng của các nột tử, chưa từng thấy khuôn pháp thối nát³ mà muốn ngăn cấm được tật kiêu mạn trong chốn tùng lâm. Xưa kia Kham Thiền Sư chùa Dục Vương⁴cách chức vị Thủ Toạ. Vĩ Thiền Sư chùa Ngưỡng Sơn⁵ xuất viện. Thị tăng các trường hợp này còn ghi chép trong văn điển, đủ để làm khuôn mẫu. Người đời nay thường đều thuận theo tư dục, phá huỷ tan nát cái qui củ thằng mặc của Bách Trượng. Lười biếng lại thích ngủ trưa⁶ phần nhiều thiếu sót cả phần tham hội lễ pháp. Hoặc có người lại rông rỡ tham lam không kiêng sợ, hoặc lại nương theo lợi dưỡng mà đưa đến việc tranh cãi, ngay cả đến những chuyện ti tiện, hẹp hòi, nhơ nhuốc, hiểm ác cũng chẳng có từ. Than ôi! Như thế mà mong muốn cho pháp môn hưng thịnh, tôn giáo phát triển đâu thể được vậy ư”.

Long Xương Tập.

1.  Khu biệt. Khu biệt căn cơ.
2. Trao phó. Trao phó y bát tâm ấn.
3. Thối nát. Dịch ở chữ Lăng trì. Lăng trì là hình phạt xử tội xẻo thịt ra từng mảnh, ý nói thối nát.
4. Kham Thiền Sư chùa Dục Vương.  Vô Thị Giới Kham Thiền Sư, pháp tự của Linh Trường Trác Thiền Sư. Thiền Sư là người cương nghị, tới chỗ đại chúng đều hợp với pháp tắc xưa, đương thời đặt cho tên là Kham Thiết Diện.
5. Vĩ Thiền Sư chùa Ngưỡng Sơn. Hành Vĩ Thiền Sư, pháp tự của Hoàng Long Nam Thiền Sư. Thiền Sư là người tính khí cương trực, làm việc theo đúng khuôn phép. Sai người nào làm việc gì thì không ai dám trái lệnh. Như việc từng đem mười hai người giao cho Duy Na, tới ngày mai những người này phải có mặt ở Phương Trượng đường. Kịp tới giờ hội hợp, lúc điểm danh lại thiếu một người. Vĩ Thiền Sư hỏi, người đó là ai ? Thị giả thưa : “Đó là Tuỳ Châu Vĩnh Thái”. Thủ Toạ nói : “Thái đi chơi núi chưa trở về” xin thỉnh vị Tăng khác sung vào cho đủ!”. Vĩ Thiền Sư bừng sắc mặt không vui. Chợt có người nói rằng : “Vĩnh Thái hiện còn ở nhà, đó là Thủ Toạ đem giấu đi một nơi”. Vĩ Thiền Sư nghiêm sắc mặt rồi khiến người tìm bằng được Vĩnh Thái, Vĩnh Thái lúc đó, mới tự trình bày tình thực là vì mình vụng về và yếu đuối, sợ hỏng mất việc được giao phó nên tự lẫn tránh, còn Thủ Toạ quả thật chẳng biết chi về việc này. Vĩ Thiền Sư liền cho đánh chuông tập chúng và nói : “Mờ tâm dối chúng là điều người khác chẳng dám làm, nữa là ngôi Thủ Toạ là chức chia toà ngồi trao đạo pháp, đó là cái chức Tiên sư đã ban cho mà lại tự phá hoại vậy ư. Thế rồi cả hai người đều bị tội xuất viện, bởi thế mà chúng nhân đều phục cái lẽ công bằng đó. Thái về sau nối pháp ở núi Hoàng Nghiệt. Thủ Toạ ở núi Qui Sơn, nối pháp Hoàng Long Thiền Sư. Theo Tăng Bảo Truyện.
6.  Lại thích ngủ trưa. Dịch ở chữ túc hưng. Túc hưng có nghĩa là dậy sớm.