Đất trời khéo vẽ nên tranh
Ni đoàn Phật giáo thanh danh rạng ngời
Các bậc tiền bối một thời
Góp công giữ nước, nghỉ ngơi tu hành.
Thật vậy! Việt Nam phát hiện theo tài liệu lịch sử các vị nữ tướng của Hai Bà Trưng như: Công chúa Bát Nàn, bà Thiều Hoa khi viên tịch được Trưng Vương phong là Phù Vương Công chúa. Các vị nữ tướng khác như: Phù Dung, Nguyệt Thai, Nguyệt Độ, Công chúa Chiêu Dung v.v… đều đã từng theo Hai Bà xuất quân dẹp giặc. Sau khi thua trận Hai Bà tuẫn tiết, còn các Công chúa, Nữ tướng lui về chùa tu tập. Trong số chư Tôn đức Ni có Ni sư Diệu Nhân (tức Công chúa Lý Ngọc Kiều, con nuôi Vua Thánh Tông), là người xuất chúng. Ở miền Trung có Sư bà Diên Trường, Sư bà Diệu Hương, Sư bà Diệu Không, Sư bà Thể Quán, Sư bà Cát Tường v.v… Miền Nam có Sư bà Diệu Tịnh, Sư bà Diệu Tấn, Sư trưởng Như Thanh, Sư bà Thanh Tài, Sư bà Diệu Kim, Sư bà Chí Kiên, Sư bà Huyền Huệ, Sư bà Huyền Học, Sư bà Liễu Tánh, Sư bà Diệu Ninh, Sư bà Như Hoa, Sư bà Như Ngộ, v.v…
Quý Tôn đức Trưởng lão Ni là những bậc đống lương Phật pháp, được Đại Tăng giao trách nhiệm gánh vác Phật sự chung, trong ngôi nhà Chánh pháp.
Dòng thời gian cuồn cuộn trôi, chảy dài theo năm tháng, chư Tôn Thiền đức Ni đã trở về thế giới vĩnh hằng vô tung bất diệt. Nhưng pháp âm của các Ngài còn vang vọng trong không gian vô cùng và thời gian vô tận, lan tỏa vào mạch sống của Ni giới Việt Nam:
Bàng bạc thời gian lặng lẽ trôi
Đưa tay lần tính dạ bồi hồi
Trưởng Ni Phước Hải thời cận1
Chuyên tâm niệm Phật, chẳng buông lơi.
Ni trưởng thượng TỊNH hạ NGUYỆN, Viện chủ chùa Phước Hải quận 10, TP. Hồ Chí Minh, Viện chủ Dưỡng Chân Tuệ Uyển tỉnh Đồng Nai, nguyên Trưởng Phân ban Ni giới Trung ương, hiện Chứng minh Phân ban Ni giới Trung ương, thuộc Ban Tăng sự GHPGVN.
Ni trưởng sinh năm 1931, trong gia đình Nho giáo, bởi có trồng sâu căn lành với Phật pháp, nên năm tám tuổi, Ni trưởng đã vào chùa làm tiểu. Chùa Thầy Tổ của Ni trưởng làm nông thiền. Ni trưởng là tiểu nhỏ nhất nên được đi chăn trâu, tuy cực nhọc nhưng Ni trưởng rất thích, vì trong tâm Ni trưởng lúc nào cũng mong được thành Phật. Ni trưởng rất tinh tấn trong việc học tập, nhờ có vốn liếng chữ Nho (học từ Cụ Nội), nên Ni trưởng học kinh dễ dàng, mau thuộc. Tuy không có điều kiện đến trường lớp, nhưng Ni trưởng được nghiệp Sư dạy cho hai thời khóa tụng, giảng giải cặn kẽ, nhờ thế hạt giống Bồ đề ươm mầm từ đấy. Năm 1951, Hội nghị thống nhất Phật giáo ba miền. Ni trưởng được Sư Thầy Đàm Hữu giới thiệu vào Cố đô Huế tu học, năm ấy Ni trưởng vừa tròn 20 tuổi.
Nhờ vào niềm tin mãnh liệt và sự quyết chí tu học để phát huy trí tuệ. Năm Ni trưởng 25 tuổi, được sự vận động của Hòa thượng thượng TRÍ hạ QUANG, nên Ni trưởng cùng ba huynh đệ được quý Sư bà cho đến bệnh viện Huế thực tập, để chăm sóc một số bệnh nhân nghèo nằm điều trị ở bệnh viện thí. Thời gian tập sự làm y tá ở bệnh viện, Ni trưởng ước mơ sau này GHPGVN mở trường dạy đạo cho Tăng Ni, để mở mang kiến thức về Phật học và xây dựng bệnh viện để giúp đỡ Tăng Ni và bệnh nhân nghèo được điều trị.
Mặc dù công việc bề bộn, nhưng Ni trưởng cũng cố gắng học hành, nên năm 1968 Ni trưởng đã tốt nghiệp Đại học Sư phạm Sài Gòn. Ni trưởng đã mở trường Trung học tư thục Mê Linh, dành cho nữ sinh có nơi nội trú riêng, với vai trò là Giám đốc sáng lập. Sau năm 1975, Trường Trung học Mê Linh giải thể. Khi hội đủ duyên lành, Ni trưởng lại tiếp tục mở trường Mầm Non tư thục tại Tu viện Dưỡng Chân Tuệ Uyển thuộc tỉnh Đồng Nai, đã duy trì hơn 20 năm, giúp đỡ học sinh nghèo hiếu học, đó là tấm lòng của bậc Tôn đức Ni, đang học hạnh của Bồ Tát Quán Thế Âm.
Vào những ngày cuối năm, khi gió lạnh tràn vào khe cửa, khiến cho những người cơ nhỡ thiếu nơi nương tựa, hứng chịu những cơn lạnh thấu xương, hoặc những người lao động tất bật đổ rác vào những ngày cuối năm, co ro trong giá buốt, chỉ còn vài canh giờ nữa là quyển lịch đã sang trang. Ấy thế mà Ni trưởng Chứng minh Phân ban Ni giới Trung ương, Viện chủ chùa Phước Hải (đã nhiều năm liền) với vóc dáng gọn gàng, cầm những bao lì xì len lỏi trong đêm tối, đến với những người lao động nghèo thiếu ấy, bằng những câu chúc tụng, an ủi, đầy lòng từ ái, với hạnh nguyện bao dung như người Mẹ hiền. Vẫn biết rằng bao lì xì chẳng có là bao, nhưng thấm đậm tình người, với việc làm không cần tỏ bày và cũng chẳng cần tuyên dương cho nhiều người cùng biết. Ôi! Nói sao cho hết tấm lòng vô ngã vị tha của người con gái Đức Như Lai, ở tuổi Cửu tuần mà Ni trưởng vẫn còn hăng say trong công tác từ thiện, Ni trưởng lấy bản thân mình làm nhân duyên thù thắng, mới 8 tuổi đầu đã nuôi ý tưởng phát túc siêu phương. Xa mẹ cha và xa cả xóm làng, vào ẩn náu chốn Thiền môn tu học.
Bồ đề tâm, dụ như đại địa lớn
Có khả năng nâng đỡ khắp thế gian
Bồ đề tâm, là tịnh thủy muôn ngàn
Tẩy sạch hết mọi cấu trần phiền não
Bồ đề tâm, gió thoáng sạch trần lao
Bay lượn khắp thế gian không ngăn ngại.
Suy nghĩ như thế, nên hàng năm đến mùa Đại Lễ Phật Đản, Ni trưởng thường mua một số xe đạp, tổ chức diễu hành xe đạp hoa, để nói lên sự quý kính và niềm tin đối với Đức Thế Tôn. Trước tiên là bảo vệ môi trường xanh sạch, cổ động tôn trọng sự sống của muôn loài, ươm mầm Bồ đề cho thế hệ trẻ, sau cùng là biếu những chiếc xe đạp ấy cho các em, làm phương tiện để đến trường. Ni trưởng luôn khát khao, mong muốn cho lớp trẻ đạo tâm kiên cố, luôn luôn phụng sự Đạo pháp, ủng hộ Tăng Ni, ngõ hầu đem ánh sáng Phật pháp lan tỏa khắp muôn nơi.
Những lần được hầu chuyện, được lắng nghe Ni trưởng nhắc nhở về việc tu học. Ni trưởng thường nói: “Lớp trẻ sau này được đầy đủ duyên lành, được Nhị bộ Tăng già tạo điều kiện tu học đầy đủ. Bởi vì chư Ni trẻ như những búp măng sinh ra và lớn lên, nhờ sự bảo bọc, chắn gió của những bụi tre già vững chắc”. Nhờ đó, mà chư Ni trẻ năng động và tháo vát, bởi thông tin nhanh chóng qua điện, đài, báo, mạng. Ni trưởng luôn mong mỏi chư Ni trẻ cố gắng tu tập Tam Vô Lậu Học cho làu thông và hành trì cho miên mật, để khỏi cô phụ công ơn Thầy Tổ, nhị bộ Tăng già và đàn na tín thí, sớm viên thành ý nguyện phát tâm ban đầu, đó là: “Phát túc siêu phương, tâm hình dị tục,…, dụng báo tứ ân, bạt tế tam hữu2”.
Duyên lành con gặp được Minh Sư3
Sư Cụ hỷ hoan mãn lòng từ
Luôn luôn mong mỏi chư Ni trẻ
Giồi mài Giới Luật đấng Tôn Sư.
TKN. Phước Giác (ĐSHĐ-134)
- Tính ra Sư cụ Phước Hải năm nay đã ngoài Cửu tuần, nên trong dạ hơi buồn.
- Trong Quy Sơn Cảnh sách.
- Được gần gũi vị Trưởng lão Ni là một vinh hạnh rất lớn, một nguồn hạnh phúc vô biên.
