Mùa thi THPT Quốc gia cận kề, cũng là lúc các thí sinh đang chạy nước rút trong việc ôn bài để đương đầu với kỳ thi vô cùng quan trọng này. Là phụ huynh, ai cũng hiểu rõ tâm trạng con mình căng thẳng, hoang mang và lo lắng tột độ là liệu có làm bài thi tốt không. Nhiều cha mẹ cảm thông việc thi cử của con nên ra sức động viên, chia sẻ, thậm chí con lo một mà họ lo tới mười. Tuy nhiên, cũng không ít phụ huynh muốn con phải đậu bằng mọi giá, bất chấp đưa ra nhiều hình thức “kỷ luật thép” đối với con. Điều đó hoàn toàn không nên.
Nên cho con học trong sự hứng thú. Tức là khi con có tinh thần thoải mái, thấy thích thú bài học, bài tập đó thì trẻ sẽ chăm chú vào việc học. Đến khi con thấy nan giải, căng thẳng thì cho con nghỉ ngơi để lấy lại tinh thần. Không gian trong nhà cũng hết sức quan trọng. Việc ồn ào, náo nhiệt cũng ảnh hưởng đến sự tập trung của trẻ. Nếu như con thấy thích thú khi học trên võng sau hè, học trên sân thượng hay những nơi thấy tâm hồn thoải mái thì hãy tôn trọng quyết định của con. Học ở đâu cũng được, miễn trẻ thấy tiếp thu bài tốt là được rồi. Cần lưu ý, việc học tập theo sự hứng thú không có nghĩa là buông lỏng, để con tự do đến mức sinh lười, mà phải quy định rõ ràng trong một ngày con cần phải có gì đó “bỏ vào đầu” mới được.
Cần chia sẻ với con trong việc học bằng cách động viên con cố lên. Thường xuyên trò chuyện cùng con, xem con như người bạn chân thành, để hiểu rõ con bạn đang cần gì, thích gì, muốn cái gì… Từ đó biết được tâm tư, nguyện vọng, mặt khuyết, mặt ưu của con mà thay đổi việc giáo dục cho phù hợp. Cha mẹ cũng cần lắng nghe sự góp ý chân thành của con để cho con thấy mình cũng là nhân vật quan trọng trong nhà, qua đó con mới biết phấn đấu học tập theo lời cha mẹ. Không nên làm con rúng động tinh thần, nản chí bằng việc chê bai: “Mày mà học hành gì, rớt là cái chắc”, “Học cái kiểu Bùi Kiệm như mày thì đến già cũng không đỗ tốt nghiệp đâu con”…
Cần cho con thấy việc học là quan trọng thông qua những gương học tốt. Để từ đó con bạn hiểu được việc học sẽ giúp ích gì cho bản thân, gia đình, xã hội trong tương lai. Có như vậy trẻ mới nỗ lực học tập để thực hiện được ước mơ của mình. Tuy nhiên, cần cho con thấy giữa tri thức và sự thành công trong sự nghiệp là hai phạm trù hoàn toàn tách biệt. Không phải ai học hành đàng hoàng cũng thành ông này bà nọ, hay nổi danh như Tim Cook, Ngô Bảo Châu, Lê Bá Khánh Trình, Bill Gates, Elon Musk… Mà ít ra việc học sẽ giúp ta trau giồi kiến thức, sống tốt, dễ dàng tiến thân trên đường đời.
Tuy việc học là quan trọng như sức khỏe là vàng, là kim cương. Nên có kế hoạch cho con học một cách khoa học thông qua việc lập thời khóa biểu hợp lý, đừng thức khuya hay bỏ ăn mà ảnh hưởng đến sức khỏe. Tẩm bổ là điều cần thiết, vì “có thực mới vực được đạo”. Không nên hà tiện với con trong việc ăn uống trong mùa thi, cũng như không quá xa xỉ khi con đòi hỏi một cách thái quá.
Nên cho con giải trí như xem phim trên ti-vi, lướt web, nghe nhạc, truy cập Facebook… với số giờ đã được quy định trước đó. Ngoài việc giải trí sau những giây phút căng thẳng bên bàn học, trẻ còn có thể kết hợp cho việc tìm kiếm tài liệu học tập cũng như liên lạc với bạn bè và trao đổi những gì chưa hiểu với thầy cô. Đừng cấm trẻ sử dụng điện thoại di động, mà cần nhỏ nhẹ nhắc nhở trẻ hạn chế nhắn tin, chú tâm vào việc học. Bởi trẻ cũng cần liên lạc với bạn bè để trò chuyện cho thư thái đầu óc. Gặp gỡ bạn bè cũng là điều tốt. Ngoài việc thư giãn, còn là cách giúp trẻ trao đổi bài vở, buôn vô vài chuyện Đông-Tây cho nhẹ lòng. Tuyệt đối không được “cấm túc” con cái. Vì như thế dễ làm trẻ lầm tưởng như mình đang sống trong ngục tù hơn là trong ngôi nhà yêu dấu.
Không nên vì sĩ diện hão mà thúc ép, gò bó con trong việc học, xem con như một công cụ để cho mình nở mày nở mặt. Nhiều phụ huynh có địa vị trong xã hội hoặc tranh đua ngầm trong việc “con bạn – con tôi” ai học giỏi hơn mà làm khổ trẻ. Hãy cho trẻ học một cách tự nhiên (dù có đôi lúc khắt khe), không vướng bận những áp lực gì từ phía người lớn. Dù kết quả thi cử có trung bình, thậm chí là thi hỏng cũng là chuyện thường tình, không vì thế, mà “hăm dọa” con phải đậu cho bằng được, đại loại như: “Mày không đậu tao cho mày đi chăn trâu”, “Ba chuẩn bị sẵn một xấp vé số, không thi đậu là ba cho con lang thang ngoài đường cả ngày”… Những hành động ấy chỉ làm trẻ nản lòng, có thể bỏ học hoặc tiếp thu bài không tốt.
Không nên bộc lộ cũng như cho thấy mình đang quan tâm, lo lắng đến trẻ quá nhiều. Vì như thế sẽ dẫn đến chuyện vòi vĩnh, làm nũng, thậm chí còn bị đe dọa “con sẽ bỏ học” nếu như phụ huynh không cung phụng cho trẻ chu toàn.
Đặng Thành (ĐSHĐ-130)
