Tiếp nối không khí trang nghiêm của lễ dâng hương tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo vào buổi sáng tại chùa Phước Huệ, chiều 23/3/2026, trong khuôn khổ Đại lễ tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo và chư Tôn đức Ni tiền bối hữu công Phật giáo Việt Nam, tọa đàm với chủ đề “Ni giới truyền trì Chánh pháp – Thừa hành Phật sự” đã diễn ra tại Quảng trường Lâm Viên, TP. Đà Lạt.
Quang lâm tham dự có Ni trưởng Nhật Khương, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng Phân ban Ni giới Trung ương; chư Tôn đức Ni Phó Phân ban, thành viên Phân ban Ni giới Trung ương; cùng hơn 1.200 chư Tôn đức Ni đại diện Phân ban Ni giới các tỉnh, thành, chư Tôn đức Tăng Ni, quý học giả, thiện hữu tri thức và đông đảo Phật tử.
Nội dung tọa đàm trải rộng từ lịch sử Ni đoàn thời Đức Phật, hình ảnh Nữ Tôn giả Liên Hoa Sắc, dấu ấn của Ni trưởng Từ Hương, đến các vấn đề giáo dục, từ thiện xã hội, vùng dân tộc thiểu số và ứng dụng thiền chánh niệm trong đời sống hiện đại. Điểm đáng chú ý là chương trình không chỉ dừng ở phần trình bày tham luận mà còn có phần nêu câu hỏi, trao đổi và phản hồi trực tiếp, tạo nên không khí học thuật cởi mở, chân thành và giàu tính xây dựng.
Trong phần trình bày tham luận của Ni sư Như Nguyệt về Ni trưởng Từ Hương và những giá trị di sản cho tương lai, đã nêu lên một vấn đề rất đáng suy nghĩ trong khi Phật giáo Việt Nam hiện đã có công trình Danh tăng, thì dù đã trải qua nhiều kỳ hội thảo dành cho chư Ni, đến nay vẫn chưa hình thành được một bộ Danh Ni tương xứng. Từ thực tế ấy, nhiều ý kiến tại hội trường đã đặt vấn đề liệu đã đến lúc xúc tiến một công trình hệ thống về lịch sử, hành trạng và đóng góp của chư Ni Việt Nam hay chưa.
Theo ghi nhận tại buổi tọa đàm, đáp lời các ý kiến gợi mở ấy, Ni sư Như Nguyệt cho biết chính câu hỏi về Danh Ni cũng là một động lực để Ni sư suy nghĩ nghiêm túc hơn về việc xúc tiến công trình này trong tương lai. Tuy nhiên, Ni sư đồng thời bày tỏ mong mỏi chư Tôn đức Ni tiếp tục yểm trợ, tạo điều kiện mở thêm những kỳ hội thảo chuyên đề để chư giáo sư, nhà nghiên cứu Phật học và học giả có cơ hội cùng đóng góp tư liệu, học thuật và định hướng biên soạn, từ đó từng bước hình thành một bộ Danh Ni có giá trị, chuẩn mực và xứng tầm.
Một nội dung khác gây chú ý là tham luận “Nữ Tôn giả Liên Hoa Sắc: từ huyền thoại đến hiện thực” của tác giả Huệ Phúc. Đây là một trong những đề tài được nhiều người quan tâm bởi không chỉ khơi lại hình ảnh của vị Thánh Ni thần thông đệ nhất, mà còn gợi mở một phát hiện mới liên quan đến những cách hiểu lâu nay về cuộc đời Nữ Tôn giả Liên Hoa Sắc, đặc biệt ở chi tiết thường được truyền kể quanh mối quan hệ “mẹ chung chồng”.
Theo ghi nhận tại buổi tọa đàm, phát hiện này đã tạo nên sự chú ý và hứng thú học thuật nơi người nghe. Từ đó, đã có ý kiến đề nghị nên sớm công bố rộng rãi kết quả nghiên cứu từ các nguồn tư liệu liên quan trên các cơ quan báo chí Phật giáo, để đông đảo Tăng Ni, Phật tử và người nghiên cứu có thêm cơ hội tiếp cận, đồng thời góp phần điều chỉnh những nhận thức chưa đầy đủ hoặc sai lệch đã tồn tại lâu nay.
Nếu tham luận về Nữ Tôn giả Liên Hoa Sắc đem lại một phát hiện mới ở phương diện tư liệu và nhận thức lịch sử, thì bài “Đóa hoa thơm trong vườn hoa Phật giáo” của Ni sư Tịnh An lại để lại nhiều dư âm bằng chiều sâu thực tiễn hoằng pháp. Từ nội dung tham luận, người nghe đã nêu lên một câu hỏi rất sát với đời sống, khi hành đạo nơi vùng đồng bào dân tộc, người tu sĩ có cần thiết phải học và biết tiếng bản địa hay không.
Theo chia sẻ trực tiếp tại tọa đàm, Ni sư Tịnh An kể lại kinh nghiệm từ vị thầy của mình trong những ngày đầu lên vùng dân tộc hành đạo. Khi ấy, bà con còn nhiều thiếu thốn, không biết chữ, nên muốn đưa Phật pháp đến với người dân thì trước tiên phải lo cho họ ăn no, giúp họ ổn định đời sống, rồi mới từ từ hướng dẫn họ biết đến Tam bảo. Muốn làm được điều đó, người hoằng pháp không thể đứng từ xa mà phải bước vào đời sống của bà con bằng lòng từ bi và sự gần gũi; trong đó, việc học nói tiếng K’ho là điều cần thiết để có thể trò chuyện, chỉ dạy và kết nối với người dân bằng chính ngôn ngữ của họ.
Ni sư cũng cho biết, khi đồng bào đã tin thì niềm tin của họ rất sâu. Trước đây, vị thầy của Ni sư đã cảm hóa thành công một người dân tộc phát tâm xuất gia trở thành Tăng sĩ; tiếp bước bậc Ân sư, Ni sư Tịnh An bày tỏ niềm hy vọng trong tương lai sẽ có thêm một người nữ dân tộc phát tâm xuất gia, góp phần làm phong phú hơn hình ảnh Ni giới nơi vùng cao.
Từ những trao đổi ấy có thể thấy, tọa đàm chiều 23/3 không chỉ là một diễn đàn tổng thuật công đức và hành trạng của chư bậc Ni tiền bối, mà còn thực sự mở ra những câu hỏi lớn cho hiện tại và tương lai, làm sao ghi nhận đầy đủ lịch sử Ni giới qua một bộ Danh Ni; làm sao công bố và phổ biến những phát hiện tư liệu mới để hiệu đính nhận thức; và làm sao để hoằng pháp nơi vùng dân tộc được đặt trên nền tảng từ bi, ngôn ngữ gần gũi và sự đồng hành thiết thực với đời sống người dân.
Khép lại chương trình trong tinh thần thanh tịnh, hoan hỷ và đầy trách nhiệm, tọa đàm tại Quảng trường Lâm Viên đã cho thấy một diện mạo Ni giới vừa biết tri ân cội nguồn, vừa ý thức sâu sắc về trách nhiệm truyền trì Chánh pháp trong thời đại mới.
Phương Dung {ĐSHĐ-151}
Mc Từ Lộc diễn đọc
