“Tháng bảy sang trời nghiêng màu hiếu thảo,
Nén tâm hương con thắp giữa lòng thành
Dẫu đi khắp chân trời gốc bể
Ơn cha mẹ nguyện khắc cốt ghi tâm”.
Tháng Bảy về, đất trời trở mình trong sắc thu nhẹ tênh. Lá vàng rơi không chỉ là dấu hiệu của thời gian, mà như những thông điệp vô thanh từ cõi vô thường gởi về cho nhân thế: “Hãy sống chậm lại, để thương nhiều hơn, và nhớ đến công ơn sinh dưỡng mà chúng ta từng mang ơn một đời”. Tôi là một tu sĩ. Tôi không có cha, cũng chẳng có mẹ bên cạnh. Mái chùa là nơi tôi nương tựa, Tam bảo là chốn tôi quy y. Nhưng trong sâu thẳm trái tim này, hình bóng mẹ cha chưa từng phai nhạt. Mỗi độ Vu Lan về, tiếng chuông chùa buổi sớm vang lên như tiếng gọi tha thiết từ cõi lòng, khơi dậy trong tôi niềm thương nhớ không sao kể xiết. Có lẽ không phải riêng tôi, mà mỗi người con khi bước vào tháng bảy âm lịch mùa Vu Lan báo hiếu đều cảm thấy trong lòng mình có một khoảng trống dịu dàng. Một khoảng trống mà dù có bao nhiêu mùa xuân đi qua cũng chẳng thể lấp đầy đó là tình thương của mẹ, là cái nhìn lặng lẽ của cha, là tiếng gọi đò đưa thuở ấu thơ, là những bữa cơm quê đạm bạc nhưng thấm đẫm tình người.
Phật dạy: “Hiếu là nền tảng của đạo làm người”. Người tu sĩ như tôi, tuy đã rũ bỏ mái tóc trần ai, không còn vướng bận chuyện đời, nhưng chữ Hiếu vẫn là ngọn đèn soi đường cho con bước. Tôi hiểu rằng, hiếu không chỉ là cơm dâng, áo mặc, lời thưa hỏi mỗi sớm chiều mà hiếu là khi con sống sao cho cha mẹ an lòng, không khổ vì con, không tiếc nuối vì những điều chưa trọn. Vu Lan không chỉ là một ngày lễ, đối với người con Phật, Vu Lan là một mùa nhớ, mùa thương, mùa của sự tỉnh thức. Là lúc chúng ta quay về, cúi đầu tưởng niệm công ơn sinh thành, dưỡng dục. Là khi chúng ta ngồi lại thật lâu trước bàn thờ gia tiên, đốt nén tâm hương kính dâng, để thấy lòng mình mềm ra và nước mắt rơi không phải vì buồn, mà vì thương quá đỗi. Có những người đã đánh mất cơ hội báo hiếu khi cha mẹ còn sống. Để rồi đến lúc chỉ còn nấm mồ xanh cỏ là nơi gởi gắm nỗi nhớ. Đừng chờ đến khi “mồ hoang cỏ lạnh”, mới bật khóc gọi hai tiếng “Mẹ ơi!” Hay “Cha hỡi!”. Khi ấy, lời xin lỗi chẳng ai còn nghe, và những bát cơm cúng dường chỉ còn là lễ nghi trống rỗng. Những lời mà bạn cho là cha mẹ la mắng trách hờn, những cuộc gọi bạn cho là phiền, những lời dạy bảo bạn cho là lắm lời,… sẽ không bao giờ bạn có thể nghe được nữa. Tôi từng chứng kiến nhiều Phật tử ngồi khóc bên chân tượng Quán Thế Âm trong mùa Vu Lan, nước mắt họ hòa trong làn hương trầm khói tỏa nghi ngút. Có người quỳ lạy suốt buổi lễ, chỉ mong cầu cho mẹ cha dù còn hay đã khuất được an vui. Tôi hiểu, trong mỗi giọt lệ ấy là sự sám hối, là lời tri ân, là tấm lòng hiếu thảo to lớn của những người con không có ngôn từ nào có thể diễn tả được đối với đấng song thân của mình.
Thật ra, báo hiếu không đợi đến mùa Vu Lan mới bắt đầu. Mỗi ngày còn có cha mẹ để yêu thương, là mỗi ngày ta phải biết sống sao cho tròn đạo hiếu. Một lời hỏi han, một ánh mắt quan tâm, một bữa ăn nấu bằng tất cả chân tình cũng là hiếu. Nếu đã xuất gia, thì sự tu học tinh tấn, sự hành trì nghiêm mật, sự giữ giới thanh tịnh chính là cách đền đáp ân sâu. Thầy tôi từng dạy: “Trong cuộc đời của mình phải biết cái gì quan trọng với mình nhất”. Điều mà tôi cảm thấy quan trọng đó là chữ Hiếu. Không có hiếu, không thể thành người. Không biết ơn cha mẹ, khó mà thành Phật.” Câu nói ấy luôn khắc sâu trong lòng tôi, như một lời cảnh tỉnh, một lời nhắc nhở rằng: Dù có tu lên mấy tầng trời, mà trong tim không có mẹ cha thì đạo hạnh ấy cũng chưa viên mãn.
Vu Lan năm nay, tôi thắp lên một ngọn đèn trước bàn Phật, dâng một đóa hoa hồng đỏ lên ngực áo. Đó không chỉ là biểu tượng, mà là sự nhắc nhở thầm lặng: Cha mẹ tôi vẫn còn đây, trong từng hơi thở, từng bước chân tôi đi trên đường đạo. Nếu một ngày tôi đủ đạo lực, đủ trí tuệ và từ bi, thì công ơn cha mẹ chính là điểm tựa lớn nhất để tôi vững vàng bước tới. Nếu ai còn mẹ, xin đừng làm mẹ khóc. Nếu ai còn cha, xin đừng để cha buồn. Vì rồi sẽ đến lúc ta chỉ còn lại tiếng chuông ngân trong chiều Vu Lan, mà chẳng biết gởi gắm yêu thương ấy về đâu.
Nam mô Đại Hiếu Mục Kiền Liên Bồ tát, nguyện cho tất cả cha mẹ hiện tiền thân tâm thường an lạc, cha mẹ quá vãng, vãng sinh về miền lạc quốc. Mùa Vu Lan xin cúi đầu đảnh lễ và dâng trọn vẹn con tim này lên hai đấng sinh thành.
Nhuận Hiếu {ĐSHĐ-144}
