Cuối tuần rồi tôi có ghé thăm người cháu đang ở trọ, là sinh viên năm nhất. Đúng là bọn trẻ, nhất là nam, căn phòng bừa bộn không thể tả. Nhưng sự kém ngăn nắp ấy không làm tôi khó chịu bằng việc các cháu quá lãng phí. Ban ngày, dù căn phòng hưởng đủ ánh sáng mặt trời từ cửa sổ chiếu vào nhưng cháu và các bạn vẫn bật đèn điện. Căn phòng chỉ có ba người nhưng bật ba chiếc quạt cứ quay ù ù làm tôi chóng cả mặt. Biết rằng đang là mùa nắng, đứa nào cũng cảm thấy nóng nực, buộc phải mở nhiều quạt cho mát. Nhưng điều đó sẽ gây tác dụng ngược. Khi tôi bảo làm như thế là tốn tiền điện, cháu tôi nói: “Có gì đâu mà lãng phí chứ cậu. Chủ nhà trọ bao mà, mình cứ dùng vô tư”. Tôi lắc đầu vì cách bàng quan ấy, rồi nhẹ nhàng bảo ba đứa: “Biết là người ta bao, các cháu không mất tiền, nhưng cần phải tiết kiệm. Các cháu không biết là mùa nóng hay thiếu nước, sinh ra thiếu điện hay sao. Nếu biết tiết kiệm thì ngân sách Nhà nước được dư ra, có cái để lo cho đời sống an sinh xã hội và các hộ gia đình đỡ phải gặp cảnh cúp điện”. Tôi còn giải thích thêm là bật nhiều quạt, nhiều bóng đèn điện ban ngày chỉ mát và làm sáng tức thời, sau đó, căn phòng sẽ sinh ra nhiệt làm khô người. Nghe tôi giải thích cặn kẽ, ba đứa lặng lẽ đi tắt bớt đèn và hai chiếc quạt treo tường.
Đến lúc ăn cơm xong, bạn cháu tôi bê chén đĩa đi rửa. Thấy nước tràn cả bồn, tôi khó chịu nói: “Cháu không thể xả nước vô tư tràn ra thau như vậy, lãng phí nước đấy.” Vẫn điệp khúc “miễn phí”, bạn cháu tôi gãi đầu trả lời rằng chủ nhà bao nước nên đâu có tốn tiền. Tôi lại phải giải thích cho mấy đứa hiểu dù mình không tốn tiền nước, không phải nước của mình nhưng làm như vậy tội cho chủ nhà, vì họ đóng một khoản tiền rất cao, trong khi mức sử dụng thực sự không hợp lý. Ba đứa vâng dạ, vội vàng khóa vòi nước. Dù có thể chúng khó chịu (chỉ nghe lời tức thời để tôi vừa lòng) nhưng thấy sự lãng phí, tôi cần phải nói, dù bất cứ ai và họ có ghét hay không. Nếu tôi không nói, thành ra sự tốn kém sẽ kéo dài, thỏa thuận với phung phí. Một, hai, ba… người nói thì sự lãng phí ấy từ từ chấm dứt, tiết kiệm sẽ đi vào khuôn khổ.
Thực tế cho thấy, hiện nay còn rất nhiều trường hợp lãng phí như cháu tôi. Với suy nghĩ, được miễn phí thì cần gì tiết kiệm nên sinh ra lãng phí tiền bạc không riêng gì điện, nước mà còn những vấn đề khác, kể cả trong cách suy nghĩ. Từ đó lãng phí thản nhiên bước vào nhà mình và chính gia đình mình bị tốn kém vì tư tưởng lãng phí đeo bám. Ngân quỹ gia đình thâm hụt cũng bắt nguồn từ đây.
Trong lịch sử thế giới loài người, đã xảy ra biết bao thiên tai hạn hán khủng khiếp khiến sông ngòi khô cạn, cây cối chết trụi, con người lâm vào cảnh chết khát. Trong đó, có Việt Nam. Năm 2016, Đồng bằng sông Cửu Long phải gánh chịu đợt hạn hán khủng khiếp chưa từng có trong lịch sử 100 năm qua, khiến cho lúa nước, hoa màu, cây ăn trái thiệt hại nặng nề. Nhìn ra thế giới, gần đây nhất, vào đầu năm 2018, tại Nam Phi, thủ đô Cape Town đối mặt với nguồn nước cạn kiệt do hậu quả của hạn hán nặng nề nhất thế kỷ suốt 3 năm qua. Hơn 4 triệu cư dân bị yêu cầu cắt giảm lượng nước sử dụng hàng ngày từ 87 lít còn 50 lít mỗi ngày.
Điều đó cho thấy nước có tầm quan trọng như thế nào đối với con người. Vì vậy, hãy tiết kiệm điện, nước (có nước mới sinh ra điện) mọi lúc mọi nơi, cho mình và cho người, cho quốc gia và cho thế giới. Việc tiết kiệm nước sẽ làm giàu ngân quỹ gia đình, ngân sách Nhà nước và giúp trái đất không lâm vào tình cảnh thiếu nước.
Trần Thái Học(ĐSHĐ-055)
Sc. Nhẫn Hòa Diễn Đọc
