Hoài niệm về Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo và chư vị tiền bối hữu công
Có những sự trở về không bắt đầu từ một cuộc hẹn, mà khởi đi từ lòng biết ơn và ý nguyện báo ơn. Giữa lòng phố thị nhộn nhịp, Tổ đình Từ Nghiêm vẫn lặng lẽ như một chứng nhân lịch sử, nơi lưu giữ nhịp thở truyền thừa của Ni giới Việt Nam qua bao thăng trầm đạo pháp.
Nơi dấu chân xưa bàng bạc
Trong dòng chảy lặng thầm của thời gian, Tổ đình Từ Nghiêm vẫn là một chốn trở về đầy ý nghĩa. Giữa lòng phố thị nhiều đổi thay, ngôi già lam thanh tịnh ấy vẫn giữ được dáng vẻ trầm mặc, như ôm ấp trong mình biết bao lớp ký ức của một thời chấn hưng và tiếp nối. Từng bậc thềm, mái ngói, bóng cây, ngọn tháp nơi đây dường như vẫn còn thấp thoáng dấu chân và bóng áo của người xưa.
Có những hiện diện tuy đã đi qua đời sống hữu hình, nhưng hạnh nguyện và đạo phong vẫn còn bàng bạc, thấm vào không gian thiền môn, nâng đỡ tâm niệm hậu học mỗi lần trở về đảnh lễ. Mỗi độ mùng 8 tháng 2 âm lịch, lòng người con gái xuất gia lại lắng sâu trong niềm tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo – bậc khai sáng Ni đoàn thời Đức Phật, đồng thời thành kính tri ân chư Tôn đức Ni tiền bối hữu công Phật giáo Việt Nam, những vị đã dâng trọn đời mình cho đạo pháp và dân tộc.
Nhắc đến Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo là nhắc đến một biểu tượng lớn của lòng kiên trì và trí tuệ. Người là vị Tỳ-kheo-ni đầu tiên, bậc đã dũng mãnh mở ra cánh cửa xuất gia cho nữ giới trong giáo pháp của Đức Thế Tôn. Từ chí nguyện mạnh mẽ và lòng tha thiết cầu đạo của Người, Ni đoàn được hình thành như một thành phần trang nghiêm của Tăng già tứ chúng. Hình bóng của Đức Thánh Tổ không chỉ thuộc về lịch sử Ấn Độ cổ đại, mà còn sống mãi trong niềm tôn kính của biết bao thế hệ Ni lưu khắp chốn.
Nếu Đức Thánh Tổ là nguồn khởi nguyên thánh thiện, thì chư vị Trưởng lão Ni tiền bối hữu công Phật giáo Việt Nam chính là những người đã bền bỉ gìn giữ và làm rạng rỡ dòng mạch ấy trên quê hương. Trải qua bao biến thiên của thời đại, các Ngài vẫn một lòng nghiêm trì giới luật, chấn chỉnh đạo phong, xây dựng đạo tràng và đào tạo Ni tài. Có những đóng góp diễn ra trong thầm lặng, không cần nhắc nhiều bằng lời, nhưng chính sự thầm lặng ấy lại làm nên chiều sâu và sức bền cho Ni giới nước nhà.
Từ Nghiêm, mái nhà chung của tình pháp lữ
Tổ đình Từ Nghiêm không chỉ là nơi diễn ra lễ tưởng niệm thường niên, mà còn là một địa danh gắn liền với ký ức lịch sử. Nơi đây từng lưu dấu hành trình khởi đầu của Ni bộ Nam Việt; là trung tâm quan trọng trong tiến trình tổ chức và phát triển của Ni giới Việt Nam. Nhắc đến Từ Nghiêm là nhắc đến một mái nhà chung, nơi chư vị Ni trưởng tiền bối đã đặt xuống biết bao tâm huyết cho sự nghiệp giáo dục và trưởng dưỡng đạo tâm.
Giá trị của một ngôi Tổ đình không chỉ nằm ở kiến trúc, mà còn ở lớp lớp dấu chân tu học đã từng đi qua. Từ Nghiêm trở thành biểu tượng đẹp bởi nơi đây từng chứng kiến những năm tháng âm thầm bồi dưỡng đạo lực, những công phu gieo trồng thế hệ. Vì thế, mỗi lần trở về chốn Tổ, lòng người không chỉ dấy lên niềm trang nghiêm, mà còn có cả một xúc cảm sâu xa trước sự tiếp nối mầu nhiệm của đạo pháp.
Trong không khí tưởng niệm, tri ân hiện lên như một sự thức tỉnh nội tâm. Tri ân chân thật không chỉ dừng lại ở nén hương thơm hay lời tưởng nhớ, mà cần được thể hiện bằng sự tiếp nối trong đời sống hiện tại: tiếp nối bằng nếp tu học nghiêm cẩn, bằng giới hạnh thanh tịnh, bằng tinh thần hòa hợp trong Ni đoàn, và bằng tâm nguyện phụng sự đạo pháp trong tinh thần vô ngã, vị tha.
Những gì hàng hậu học đang thọ hưởng hôm nay – một môi trường tu học ổn định, một nếp sống Ni đoàn trang nghiêm, một truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ – đều là kết tinh từ nhẫn lực, trí tuệ và đức hy sinh của chư vị tiền bối.
Thay lời kết
Khói hương có thể tan theo gió, một mùa lễ rồi cũng sẽ qua đi. Nhưng ân đức của Đức Thánh Tổ và chư vị tiền bối thì không bao giờ khép lại. Ân đức ấy còn mãi trong tiếng chuông chùa vọng sớm hôm, trong lời kinh tiếp nối không dứt và trong từng bước chân hậu học đang đi tiếp con đường của tiền nhân.
Hướng về cội nguồn để thấy mình nhỏ bé nhưng cũng thấy mình mạnh mẽ hơn. Từ một nén hương dâng lên trước Phật đài, nguyện cầu cho hàng hậu học luôn sống xứng đáng với gia tài tâm linh đã được trao truyền, để ánh sáng Ni đoàn mãi thắp sáng giữa nhân gian.
Ngọc Thúy {ĐSHĐ-151}
Mc. Từ Lộc diễn đọc
