Tôi không biết thưởng trà. Nghĩ cũng lạ. Sinh ra và lớn lên ở vùng cao nguyên Lâm Đồng, nhà tôi nằm gần bên những đồi trà xanh mướt, bạt ngàn. Sớm mai, sương mù còn phủ khắp núi rừng, đã nghe tiếng người ta hái trà từ xa vọng lại, lẫn với mùi lá tươi thoang thoảng trong gió. Vậy mà tôi chẳng hề mặn mà với trà. Với tôi, trà Thái Nguyên thơm lừng, trà sen dịu dàng, trà Phổ Nhĩ đậm đà, trà Ô Long thanh tao, trà Thiết Quan Âm quý phái… chỉ có một vị đắng chát và một tác dụng là làm mất ngủ. Tôi thường nghĩ tại sao thức uống đắng chát như thế lại có thể hấp dẫn quá nhiều người đến vậy. Phải chăng trong cái đắng chát ấy ẩn chứa điều gì đó sâu xa mà tôi chưa nhận ra?
Chiều nay, sau cơn mưa nặng hạt, từng làn gió se lạnh lùa qua cửa sổ, mang theo mùi đất ẩm hòa quyện với chút hương hoa dại, khiến tôi buồn ngủ lạ lùng. Dù chỉ mới 5 giờ chiều mà mắt tôi đã nặng trĩu, ngáp ngắn ngáp dài. Lờ đờ đứng dậy, tôi lững thững đi ra kệ nước, pha một ca trà đậm. Pha vội vàng, không cần ấm trà, không đo lường cẩn thận, chỉ đổ một nắm trà và nước sôi vào ca lớn. Tự nghĩ rằng: Uống nhiêu đây, chắc là tỉnh lắm!
Trở về liêu phòng sau giờ tụng kinh, vì khát nước nên tôi vội cầm lấy ca trà, uống một hơi dài. Nước trà còn ấm, vị đắng lan tỏa, nhưng lạ thay, không còn đắng chát như mọi khi. Hết khát, người tỉnh táo hẳn, chợt nhận ra đâu cần phải ngồi bên ấm sứ tinh xảo, nhâm nhi từng ngụm trà mới thấy trà ngon. Cuộc sống đôi khi chỉ cần giản đơn như thế, một ca trà thô mộc, một hơi uống vội thì mọi thứ đã đủ đầy.
Con người thường tìm cầu sự viên mãn, cảm thấy trà ngon phải pha trong ấm tử sa, hoa đẹp phải cắm trong bình pha lê, nhưng lại quên rằng có lúc khiếm khuyết cũng là một vẻ đẹp. Bởi vạn sự trên đời không có gì là hoàn mỹ. Nhưng không hoàn mỹ thì có sao! Vách đá có kẽ nứt thì ánh sáng sẽ lọt qua, chiếu rọi những góc tối tăm. Phía bên kia kẽ nứt ấy sẽ là một vùng trời rực nắng với cây cỏ mơn mởn xanh tươi. Cũng vậy, một mối tương giao không thuận lòng đẹp ý, khiến lòng mình day dứt không yên, nhưng từ đó ta học được cách cảm thông và bao dung. Một lần thất bại khi gặp chướng ngại, khiến mình ngã quỵ, nhưng lại là cơ hội cho ta đứng dậy mạnh mẽ hơn.
Trong nghệ thuật truyền thống của Nhật Bản, có một kỹ thuật gọi là kintsugi – nghệ thuật sửa chữa đồ gốm vỡ bằng vàng. Thay vì vứt bỏ những chiếc bát, bình gốm nứt vỡ, người nghệ nhân tỉ mỉ bôi sơn mài vào những chỗ bị vỡ, sau đó rắc bột vàng lên trên, tạo nên những đường nét độc đáo, biến khiếm khuyết thành một vẻ đẹp mới. Kintsugi còn gọi là nghệ thuật tôn vinh sự không hoàn hảo. Sau mỗi vết nứt là một câu chuyện và mỗi câu chuyện làm cho món đồ trở nên quý giá hơn. Cuộc đời cũng vậy, những vết nứt trong tâm hồn, những thất bại, những tổn thương, nếu chúng ta biết trân trọng và chữa lành, sẽ trở thành nét đẹp độc nhất vô nhị.
Đức Phật dạy các pháp vô thường, không có gì tồn tại vĩnh cửu. Vậy tại sao ta lại bám víu vào sự hoàn mỹ? Hãy để đời mình chảy như dòng sông, có lúc uốn khúc quanh co, có lúc gập ghềnh trắc trở, nhưng cuối cùng vẫn trở về với biển cả bao la. Như hạt giống nứt vỏ để nảy mầm, như mặt trăng khuyết rồi lại tròn, như sau vị đắng của trà là chút ngọt hậu. Cũng vậy, đời người qua gian nan mới thấy bình an, mới nhận ra rằng trong những điều bình dị lại chứa đựng vô vàn ý nghĩa sâu sắc.
Lão Tử nói: “Đại âm hy thanh, đại tượng vô hình”. Âm thanh lớn nhất là im lặng, hình ảnh lớn nhất là vô hình. Thế nên, viên mãn đôi khi lại nằm ở những điều chưa hoàn chỉnh, ở sự tùy duyên và buông xả. Chúng ta không cần gượng ép mọi thứ phải hoàn hảo. Pha trà cần thời gian, thưởng trà cần tâm tĩnh. Đừng vội vàng truy cầu, hãy để cho những khiếm khuyết đến và đi một cách tự nhiên.
Chúng ta thường sợ khiếm khuyết, mong cầu hoàn mỹ. Nhưng Phật dạy, chính sự chấp trước, cầu toàn mới là nguồn gốc của khổ đau. Bởi trong cuộc đời này, không ai không có khiếm khuyết. Ngay cả những bậc Thánh nhân cũng không hoàn hảo. Chúng ta là hạng nào, làm sao không thiếu sót? Thế nên, hãy học cách trân trọng khiếm khuyết như trân trọng một nhân duyên thuận lợi trên bước đường tu hành.
Cuộc đời như một ấm trà. Chúng ta đổ nước sôi vào, lá trà vặn mình, tỏa hương thơm lừng. Con người cũng vậy, biết chấp nhận và chuyển hóa những khiếm khuyết, mới có thể đón nhận những điều tốt đẹp và lan tỏa hương thơm cho đời. Đừng sợ đắng chát, vì sau đắng là ngọt. Đừng sợ khiếm khuyết, vì đó là cửa ngõ dẫn đến viên mãn thực sự.
Tôi nhận ra thưởng trà không phải là nghệ thuật cầu kỳ, mà là cách ta thưởng thức cuộc sống, với tất cả sự không hoàn hảo của nó. Một tách trà, dù pha trong chiếc ca đơn sơ hay trong ấm tử sa sang trọng, đều có thể mang đến niềm vui, miễn là lòng mình luôn rộng mở. Cuộc sống cũng vậy, không cần phải hoàn hảo, đầy đủ, chỉ cần ta biết trân trọng những gì mình đang có.
Cuộc đời tựa như một tách trà, có đắng có ngọt, có lúc đậm đà, có lúc dịu nhẹ thoảng qua. Chính những điều ấy mới làm nên hương vị độc đáo của trà. Vì vậy, hãy thưởng trà, không phải để đuổi theo sự hoàn mỹ, mà để khám phá bản thân qua từng giọt nước, từng chiếc lá. Và hãy sống, không phải để mải miết truy cầu sự viên mãn, mà để tận hưởng từng khoảnh khắc, dù đắng chát hay ngọt ngào.
An Lộc {ĐSHĐ-152}
