Nhẫn, để giải quyết oan gia trái chủ
Kiếp trước gây, kiếp này ta phải trả
Vui lên đi, đừng trả treo mặc cả
Trải qua ba thời Quá, Hiện, Vị lai.
Chữ Nhẫn, đó là món quà đầu tiên tôi nhận được từ Thầy tôi.
Ngày mồng một đầu năm đến chùa lễ Phật chúc Tết Thầy, mỗi Phật tử đều được Thầy lì xì một phong bì màu đỏ, trong đó có đầy đủ những thứ mà mọi người cầu mong trong năm mới: tài lộc, no đủ… , nhưng điều mà ai cũng thích có lẽ là câu chúc đầu năm mới, tôi cũng nằm trong số đó. Hồi hộp mở bao lì xì. Ai cũng hớn hở vì được những câu chúc tốt đẹp đầu năm, nào là Cát tường như ý, An khang thịnh vượng, Tài lộc, Phú quý,… , riêng tôi chỉ có vỏn vẹn một chữ Nhẫn! Thật ngại quá! Mọi người nhìn tôi cười vang. Thật ra, chữ Nhẫn cũng rất hay. Cổ nhân có nói: “Bách Nhẫn thái hòa”, có nghĩa trăm điều nhịn thì sẽ giữ được hòa khí. Món quà đó thật đúng khi dành cho tôi.
Bản tính tôi, vốn nóng như lửa, điều gì chướng tai gai mắt, không vừa ý, tôi cãi. Làm gì cũng nóng vội, muốn làm gì là phải được, phải nhanh…, nói chung tất cả những điều nóng nảy hình như đều tập trung vô tôi. Nhưng nếu chỉ như vậy thì cũng không có gì đáng nói, mỗi năm đến chùa để được Thầy phát lộc đầu năm tôi đều nhận đủ chữ NHẪN. Hình như nó chỉ tìm tôi. Ba năm liên tiếp! Đến năm thứ tư tôi mới thoát được nó. Nói đây không phải là tôi không thích hay ghét bỏ gì cái chữ Nhẫn ấy, thật ra đó chính là món quà quý giá nhất mà tôi được Thầy tặng, vì nhờ có chữ Nhẫn mà tôi mới được như ngày hôm nay. Mỗi khi nhìn vào đấy, tôi thấy mình cần phải cố gắng hơn nữa, tu tập nhiều hơn nữa, học theo hạnh của Thầy nhiều hơn nữa.
Đức Thế Tôn dạy răn điều lợi ích
Lấy nước Từ bi, xóa bỏ hận thù
Hận thù vay trả, oan nghiệp thiên thu
Đức hạnh thanh cao, nào bằng nhẫn nhục!
Trong chúng ta, ai cũng biết, Nhẫn trong văn hóa của phương Đông luôn được ca ngợi là một phương châm kỳ diệu nhất trong tất cả cách đối nhân xử thế, là cánh cửa đức hạnh của một con người. Nhẫn có thể đem lại nhiều điều tốt đẹp cho cuộc sống của mỗi người và cho cả thế giới. Nhẫn khởi đầu cho một tình bạn tốt đẹp, một xã hội công bằng và một thế giới hòa bình. Nói thì nghe thật đơn giản, nhưng để làm được thì thật là khó, phải trải qua một quá trình tu tập. Mỗi ngày, chúng ta phải đối mặt với nhiều áp lực, công việc, gia đình, cuộc sống, quan hệ với người xung quanh, chữ nhẫn luôn được đặt ra để thử thách sức chịu đựng. Chính vì thế, ta luôn đồng hành với những khó chịu, bực bội. Để chế ngự những điều đó ta phải học cách điều chỉnh bản thân. Cứ thế, tôi đã lần lần học được cách kiềm chế những cảm xúc bộc phát từ khi tôi được biết đến đạo. Bài học đầu tiên đó tôi được học từ Thầy tôi. Mỗi khi thấy tôi nóng giận, bực tức, Thầy chỉ nhìn tôi mỉm cười, một nụ cười hoan hỷ, một câu nói nhẹ nhàng của Thầy cũng làm tôi suy nghĩ. Thầy thường bảo, Nhẫn sẽ đối trị được cái tham, sân hận, ngã mạn và vô minh trong mỗi con người, nếu chúng ta thực hành được Nhẫn thì bản thân sẽ nhận được sự cảm mến của người xung quanh.
Nhẫn phải được thực hành qua Thân nhẫn, Khẩu nhẫn và Ý nhẫn, vẻ đẹp của Nhẫn không phải ai cũng nhận ra được, nó thực sự là ánh sáng của trí tuệ lấp lánh, có được là do sự rèn luyện của bản thân. Trong giáo lý của Đức Phật, nói về Lục độ Ba la mật thì Nhẫn nhục là một trong sáu hạnh đó: Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ. Nhẫn đó là kham nhẫn, cam chịu mọi nghịch cảnh để tu tập với thân, khẩu, ý, tất cả đều gói gọn trong một chữ TUỆ để diệt trừ tam độc (tham, sân, si).
Thời gian liều thuốc đại tài
Chữa lành căn bịnh kéo dài nhiều năm
Tham, Sân, chấp Ngã bao năm
Giờ đây học đạo, lỗi lầm dần vơi
Nhờ đâu ta được đổi dời!!!
Nhờ vào Chân lý, muôn đời Thế Tôn.
Lúc còn trẻ, tính tình nông nổi, nhưng khi trưởng thành rồi mới thấy Nhẫn không thể tách rời trong đời sống con người, biết vậy nhưng thực hành được thì không phải dễ dàng gì. Phải khéo léo, uyển chuyển trong từng cách ứng xử, nhẫn thế nào cho hợp thời, hợp cảnh. Khi dùng chữ Nhẫn để chế ngự được mình đó là ta đã chiến thắng được bản thân. Thường mỗi khi nổi giận, ta thường tìm cách trút giận vào bất cứ đối tượng nào cho hả hê và khi hả hê cơn tức thì lúc đó chính là tánh Tham muốn thỏa mãn được mình, muốn thắng được đối phương. Hoặc khi cái TÔI trỗi dậy, muốn người khác phải kính trọng mình hay biết đến mình mà không được như ý nên nổi giận và cái Ngã lớn dần theo tính Sân. Vì thế, ta phải suy nghĩ cho thấu đáo, dùng trí tuệ để khắc chế nó. Đó là bài học tôi đã rút ra được từ những lời dạy của Thầy.
Để thành công trong cuộc sống ta phải Nhẫn, để mưu sinh phải Nhẫn, để giải quyết khó khăn phải Nhẫn. Nhẫn trong nói năng, trong cử chỉ, trong hành động, Nhẫn trong lúc bị oán trách, Nhẫn trong lúc tranh luận, Nhẫn trong lúc thất bại, khó khăn, Nhẫn trong khi vinh quang, thành đạt, Nhẫn để khoan dung, Nhẫn để khiêm tốn, Nhẫn để làm chủ được bản thân, Nhẫn để có được cuộc sống an vui và Nhẫn chính là biểu hiện của người Trí. Nhẫn không làm cho ta hèn kém mà ngày càng làm cho ta trở nên thánh thiện hơn. “Bất Nhẫn bất cận Đạo”. Thật đúng, nếu ta không Nhẫn thì sẽ không gần được đạo, sẽ không tìm thấy được con đường dẫn đến sự an lạc trong tâm thức và có thể đốt cháy trí tuệ của mỗi người.
“Có khi Nhẫn để vị tha
Có khi Nhẫn để cho ta bớt thù
Có khi Nhẫn tỉnh giả ngu
Hơn hơn thiệt thiệt công phu khó lường
Có khi Nhẫn thấy vô thường
Không không sắc sắc đoạn trường trần ai
Có khi Nhẫn để lắng tai
Khôn khôn dại dại, ai ai cũng dùng
Có khi Nhẫn để bao dung
Ta vui người cũng vui cùng Từ bi
Có khi Nhẫn để tăng uy
Có khi Nhẫn để kiên trì bền gan
Có khi Nhẫn để bình an
Có khi Nhẫn để thênh thang cõi lòng1.”
Mỗi người chúng ta hãy tìm lấy chữ nhẫn cho riêng mình. Nhẫn để gần được đạo và nhẫn là kim chỉ nam cho ta trong cuộc sống.
Nhẫn nhục là phương pháp tịnh thanh
Không đua chen, đố kỵ tranh giành
Cố sửa mình trên đường học đạo
Mới thấy đời, thật sự đáng yêu.
Trung Sương (ĐSHĐ-133)
- Xin phép được thay đổi ít từ trong bài thơ của tác giả Trần Tử An để phù hợp với bài viết.
