Sau 2 năm kể từ ngày nhận cờ luân lưu từ Ni đoàn Phật giáo Hàn Quốc, sáng nay ngày 20/6/2025, Hội nghị Nữ giới Phật giáo Quốc tế Sakyadhita lần thứ 19 do Hội Phật giáo Kuching đăng cai đã chính thức khai mạc tại hành phố Kuching, bang Sarawak, miền Đông Malaysia. Ngoài sự đồng hành của Hội Phật giáo Kuching, sự kiện này còn được hỗ trợ bởi Hiệp hội Cư sĩ Phật giáo Malaysia (Kulapati Association), Hội Ni giới Phật giáo Malaysia, Trung tâm Phật giáo Dhamma Vijaya Kuching, Hội Hoằng pháp Phật giáo Malaysia, sự kiện Thương mại Sarawak (Business Events Sarawak) cũng như chính quyền bang Sarawak và các tổ chức hỗ trợ quốc tế.
Trên đảo Borneo xinh đẹp, Kuching – một thành phố năng động, trung tâm văn hóa của bang Sarawak với hơn 27 dân tộc thiểu số, giờ đây đã trở thành sợi dây kết nối tâm linh, giới thiệu đến bạn bè Quốc tế nhiều giá trị văn hóa, truyền thống và ngôn ngữ đặc sắc riêng biệt. “Vùng đất của chim hồng hoàng (Hornbill)” nổi tiếng này đã tiếp lửa cho Hội nghị Nữ giới Phật giáo được chính thức diễn ra tại khách sạn Waterfront từ ngày 16 – 20/6/2025 với chủ đề “Điều hướng sự thay đổi: Nữ giới Phật giáo trong quá trình chuyển giao”. Qua đó, tập trung khám phá vai trò, vị trí và sự thích ứng của Nữ giới Phật giáo trước những thay đổi, thách thức, biến động trong đời sống cá nhân, xã hội và con đường tâm linh tôn giáo.
Lễ khai mạc được mở đầu bằng các nghi thức thiền định vì thế giới, tụng kinh, trình diễn văn nghệ cùng phần hát Quốc ca, Bang ca và Phật ca. Sau đó, chương trình lần lượt nối tiếp bởi các bài phát biểu đến từ nhiều nhân vật trọng yếu. Đồng phát biểu chào mừng Hội nghị có ông Kho Kak Hee – Chủ tịch Hội Phật giáo Kuching; Tiến sĩ Sharon A. Suh – Chủ tịch Sakyadhita Quốc tế. Phát biểu đề dẫn có Tiến sĩ Pamela Ayo Yetunde với bài viết “Thích ứng với Thực tại Quyền lực của chúng ta” và người phát biểu khai mạc chính thức là Giáo sư Tiến sĩ Sim Kui Hian – Phó Thủ tướng của bang Sarawak. Buổi lễ cũng đã chào đón sự tham dự của hơn 1.000 Đại biểu đến từ nhiều quốc gia và châu lục, bao gồm chư Ni, học giả, cư sĩ, các nhà nghiên cứu và người thực hành Phật giáo.
Thay mặt Ban Tổ chức Hội nghị, Ni sư Tiến sĩ Pamela Ayo Yetunde phát biểu: Việc khai thác (cultivation) trí tuệ Phật giáo và sức mạnh (quyền lực) của Đức Phật rất đáng để xem xét và áp dụng, đặc biệt là đối với nữ giới Phật giáo trên khắp thế giới, đặc biệt là hiện nay. Những thực hành này giúp chúng ta điều hướng sự thay đổi trong quá trình chuyển giao. Ni sư Tiến sĩ cũng đã bảy tỏ nhiều ưu tư khi vạch ra những định hướng mới cho cộng đồng Nữ giới toàn cầu: “đã đến lúc chúng ta suy ngẫm về bầu không khí văn hóa mà chúng ta đang sống. Hãy suy nghĩ một chút về nơi bạn sống và những người bạn sống cùng. Các điều kiện ở những nơi bạn thường thấy có sự hỗ trợ cho bạn phát triển không? Bạn thấy lòng từ bi, lòng trắc ẩn, sự bình thản và niềm vui đồng cảm ở đâu trong luật pháp và chính sách của gia đình, khu phố và quốc gia của bạn? Những người xung quanh bạn có đang sống theo sức mạnh của họ không? Sống trong cảm giác bất lực, trên con đường điều chỉnh sức mạnh của họ, sử dụng sức mạnh của họ vì mục đích tốt đẹp? Cần sự hỗ trợ cho việc sử dụng sức mạnh một cách lành mạnh không? Là một nữ Phật tử, sức mạnh của bạn thường được sử dụng một cách bí mật hay hạn chế? … Từ những gợi mở đó, Ni sư nhấn mạnh: Thông qua Phật giáo và những thăng trầm của cuộc sống, chúng ta có thể học cách nhìn nhận, với càng ít định kiến và phán xét càng tốt, những thăng trầm của cuộc sống, sự trao quyền, sự tước quyền, và sự thích ứng, tái thích ứng với thực tại của quyền lực như là một phương tiện để học cách sử dụng quyền lực một cách khéo léo, để nói lên sự thật khi có sự lừa dối, tuyên bố sự liên quan (interconnection) khi có sự phi nhân tính, sự hào phóng khi có lòng tham, và quyền lực khi có sự tước quyền. Ni sư cũng không quên nhắn nhủ: Niềm tin của tôi vào nhân loại được củng cố bởi Hiệp hội Nữ giới Phật giáo Quốc tế Sakyadhita, bởi niềm vui chung của chúng ta khi cùng nhau học hỏi và suy ngẫm về cách chúng ta có thể điều hướng tốt nhất những thay đổi trong thời kỳ chuyển giao. Bằng cách chuyển hóa sự tuyệt vọng thành cơ hội để vun đắp thực tại về sức mạnh của mình, chúng ta thức tỉnh với khả năng phục hồi mối quan hệ đáng kinh ngạc mà chúng ta là hiện thân. Chúng ta phải chú ý và điều hướng quá trình chuyển đổi một cách khéo léo nhất có thể, vì lợi ích của tất cả mọi người”.
Sau lễ khai mạc, Hội nghị đã tiến tới các diễn đàn tham luận trực tiếp từ quá trình sàng lọc 45 bài viết đến từ chư Ni, các học giả, các nhà nghiên cứu và các nữ cư sĩ. Trải qua 5 ngày, Hội nghị được diễn ra 11 phiên Tham luận, trong đó có 26 bài viết được trình bày trong 11 chuyên đề: Duy trì Phật Pháp, Ni giới Phật giáo điều hướng & thúc đẩy sự thay đổi, Tu sĩ & Cư sĩ mở ra hướng đi mới, Tạo nên các Mô hình cho sự Thay đổi và Chữa lành hiệu quả, Các Thầy thuyết Pháp: Quyền hạn & Truyền đạt, Thảo luận bàn tròn về Bạo lực tình dục, Những mạng lưới Phật giáo – Chăm sóc, Giáo dục và Chuyển hóa, Xác định lại Truyền thống, Tạo nên sự chuyển đổi & Mở rộng Giáo dục, Cẩm nang về Nữ giới Phật giáo, Định vị Nữ giới Phật giáo trong các Văn khắc và Văn học.
Có thể thấy, các tham luận và hội thảo tập trung vào những chủ đề thiết yếu của Phật giáo đương đại như: Sự chuyển biến trong vai trò lãnh đạo của Ni giới tại các quốc gia và vùng lãnh thổ như Sri Lanka, Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Việt Nam, Myanmar, Thái Lan, Indonesia, Bhutan… ; các phương pháp chữa lành và chuyển hóa tâm lý, xã hội, tinh thần dưới góc nhìn Phật giáo; sự định hình văn hóa và di sản thông qua các nhân vật tiêu biểu như Ni trưởng Huỳnh Liên, Ni trưởng Diệu Không, Dhammananda và nhiều nhà lãnh đạo Phật giáo toàn cầu; các vấn đề xã hội đương đại như bạo lực tình dục, nữ quyền, quyền động vật và giáo dục thanh thiếu niên; và vai trò của nữ giới trong văn học Phật giáo, bao gồm các văn bản Pali, nhân vật Yaśodharā, truyền thống Mandala và văn học Nhật Bản.
Trong sự kiện này, phái đoàn Việt Nam với 50 Đại biểu tham dự đã vinh dự có 5 bài viết được chọn phát biểu trước Hội nghị. Trong đó phải kể đến bài viết “Quan niệm của Phật giáo thời kỳ đầu về nữ giới có gây nguy hiểm cho sự độc thân của nam giới không?”, của Ni sư – thế danh Trần Thị Cẩm Vân; “Chữa lành tại Ngã tư: Tích hợp Giáo lý Phật giáo, Tư vấn sức khỏe Tinh thần và Sự áp bức xã hội trong công tác với những nạn nhân bạo lực gia đình” của Thích nữ Liên Anh (Lê Thị Mỹ Hiếu) và Shannon Chang, “Ni trưởng Huỳnh Liên – Đỉnh núi của Phật giáo Khất sĩ ở Cao nguyên miền Trung Việt Nam” của Thích Nữ Thường Huệ & HT. Thích Thiện Phú; “Ni sư Diệu Không – Trụ cột của cộng đồng Ni giới Phật giáo Việt Nam trong thế kỷ XX” của HT. Thích Thiện Phú & Phạm Thị Thanh Viên; “Ni giới Phật giáo Việt Nam: Không ngừng đổi mới phương pháp hoằng pháp cho Thanh thiếu niên” của Thích Nữ Liên Hiền. Các bài viết không chỉ đáp ứng được tinh thần chung của Hội nghị mà còn cho thấy sự kế thừa, phát triển của Ni giới Việt Nam khi sánh vai với bạn bè Quốc tế trong bối cảnh hiện đại.
Song song với các phiên thảo luận là 4 Workshop và 2 thời Thuyết Pháp (Dharma Talk), thu hút sự tham gia tích cực của đại biểu nhiều thế hệ, nhiều khu vực. Sự hiện diện và chia sẻ pháp thoại của các Trưởng lão Ni đã làm phong phú thêm trải nghiệm tâm linh của người tham dự, nổi bật là pháp thoại của Ni sư Hàn Quốc Bongak Sunim với chủ đề “Học Chân lý Cuộc sống qua Kinh Hoa Nghiêm”.
Nhìn chung, Hội nghị Nữ giới Phật giáo Quốc tế lần thứ 19 đã đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình nâng cao vai trò, tiếng nói và năng lực lãnh đạo của nữ giới trong cộng đồng Phật giáo toàn cầu. Nói cách khác, sự kiện Sakyadhita 2025 một lần nữa mở ra những góc nhìn mới, tiếp tục khẳng định quyền năng không thể thay thế của Ni giới trong việc gìn giữ, chuyển hóa và phát triển Phật giáo trước bối cảnh thế giới nhiều biến động. Thông qua đó, chư Ni cùng trao đổi, giải quyết các vấn đề cấp thiết và tạo cơ hội mới để nới rộng sự hiểu biết về cách phụ nữ Phật giáo có thể dẫn dắt những thay đổi tích cực và đóng góp vào sự hài hòa rộng lớn hơn trong cộng đồng xã hội. Hành trình này đã ghi nhận sự kết nối, gặp gỡ không chỉ trên diễn đàn học thuật mà còn thúc đẩy, phát triển cầu nối thực tập tâm linh, nhằm xây dựng một cộng đồng Phật giáo công bằng, đa dạng và đầy năng lượng nữ tính tích cực.
Sau 5 ngày liên tục thảo luận, lễ bế mạc Hội nghị diễn ra vào ngày 20/6/2025, với nghi thức trao quyền đăng cai Hội nghị lần thứ 20 cho quốc gia kế tiếp, Indonesia mở ra một chặng đường mới trong hành trình lan tỏa tinh thần từ bi và trí tuệ của Ni giới toàn cầu. Trên đây là một số thông tin chính của Hội nghị, Hoa Đàm kính gửi đến quý chư Tôn đức, quý bạn đọc gần xa.
Nhật Nhã (ĐSHĐ-142)
