Trăng Trung thu là ánh trăng muôn thuở
Ánh trăng vàng soi bóng nước lung linh
Trăng muôn đời, nào bị cảnh diệt sinh
Trăng mãi sáng như tâm người hiền thiện.
Trời đã sang thu, thật dễ chịu và ấm áp. Vào những đêm rằm, trời trong vắt, ánh trăng bàng bạc lan tỏa khắp nơi, phủ lên vạn vật. Không rõ trăng có tự bao giờ nhưng trăng đã hòa vào nhịp sống, từng hơi thở của nhân loại. Trăng luôn mang cho ta cảm giác an lành, trong sáng, như nhắc nhở ta trở về nguồn cội bản thể của mỗi người, như ánh trăng tươi đẹp tròn đầy, viên mãn.
Trăng đã trở thành nét đặc trưng trong các lễ hội văn hóa, trăng hòa vào thơ ca, nghệ thuật. Trăng còn là một biểu tượng, một hình ảnh đẹp trong Tôn giáo. Theo quy luật của tự nhiên, những ngày trăng non đầu tháng cho đến ngày rằm, trăng từ mờ, dần dần trở nên sáng tỏ, tròn đầy và sau ngày rằm cho đến ngày cuối tháng thì ánh sáng của mặt trăng càng lùi dần vào bóng tối.
Mỗi người chúng ta cũng vậy, cũng đều có một ánh trăng tâm, trong sáng, thanh tịnh, vốn là Phật tính của mỗi người. Ánh trăng của mỗi người cũng dịu mát, vô ưu, không phiền muộn, nó sâu thẳm, không hình tướng. Và để nhìn thấy ánh trăng đó, mỗi người chúng ta phải nhìn lại chính mình, hãy dành chút ít thời gian để tĩnh lặng để chiêm nghiệm lại bản thân.
Trí huệ rạng soi
Vô minh lùi bước
Ánh trăng từ khước
Không nhận tối tăm
Ánh sáng trăng rằm
Chiếu soi vạn vật
Cuộc sống chân thật
Xa lìa khổ đau
Niết-bàn vui say
Bên bờ Giác ngộ
Đức Phật gia hộ
Chuyển khổ thành vui
Trí huệ đẩy lùi
Vô minh mất dạng
Lành thay! Lành thay!
Trong kinh Phật cũng có nói, người thiện cũng giống như ánh trăng, người bất thiện cũng giống như ánh trăng. Những người thiện lành được ví như ánh trăng đầu tháng, họ sống một cuộc đời đạo đức và hướng thượng, có chánh kiến, có niềm tin vững chắc vào Tam bảo, luôn mang lại niềm vui và những điều lợi ích cho mình cho người, luôn hướng đến Chân – Thiện – Mỹ, là tấm gương sáng cho mọi người noi theo.
Còn những người bất thiện thì mỗi ngày trôi qua lại buông lung, đạo đức và niềm tin vào Tam bảo bị suy giảm, không trau giồi bản thân nên những điều chân chính và tâm thiện lành dần dần phai nhạt theo thời gian, những lời nói hay việc làm sẽ làm tổn thương đến người khác, và những người ấy giống như ánh trăng cuối tháng, ngày càng bị lu mờ, bị mây đen che khuất.
Bởi thế, cũng vầng trăng ấy nhưng sự xoay vần của ánh trăng vào những ngày trong tháng sẽ đưa ta đi vào vùng tối hay sáng. Con người cũng vậy, mỗi người đều có ánh trăng tâm của mình, đều trong sáng và thanh tịnh, nếu chúng ta biết hướng về trăng tròn thì cuộc đời chúng ta sẽ thay đổi. Soi trăng để thấy mình. Nếu mỗi ngày ta cố gắng tu tập, củng cố niềm tin vào Tam bảo, nuôi dưỡng thân tâm bằng những điều thiện lành thì chẳng những vun bồi phúc đức cho mình mà còn mang lại lợi ích cho người.
Chuyện kể rằng, có một vị Thiền sư, ẩn tu trong một am tranh trên núi. Một buổi tối đi dạo trong rừng, dưới ánh trăng vằng vặc, Ngài đã ngộ ra trí tuệ của mình. Vui mừng, Ngài trở về nơi ở, thì thấy am tranh đã bị lục lọi, kẻ cắp không tìm được vật gì, lúc sắp bỏ đi thì gặp Thiền sư ở cổng. Thì ra sợ kẻ trộm giật mình, Ngài đã đứng đợi ở đấy. Chắc rằng kẻ trộm không tìm ra được vật gì đáng giá, Thiền sư liền cởi chiếc áo ngoài của mình ra cầm trên tay để tặng cho kẻ trộm. Ngài nói rằng, đường rừng núi xa xôi, không để hắn về tay không, vừa nói Thiền sư vừa khoác chiếc áo lên người tên trộm, hắn ngỡ ngàng và bối rối rồi đi thẳng. Nhìn theo bóng tên trộm vội vã đi dưới ánh trăng sáng rồi mất hút. Ngài liền thốt lên: “Hỡi con người đáng thương kia, ta chỉ mong tặng cậu một vầng trăng sáng!”
Hôm sau, cũng vầng trăng sáng ấy, từ buồng thiền sâu thẳm, khi mở mắt, Thiền sư đã thấy chiếc áo mà mình khoác lên kẻ cắp đã được gấp gọn gàng và đặt ngay ngắn ở cửa. Vô cùng sung sướng, nhà Sư lẩm bẩm một mình: “Cuối cùng, ta đã tặng cậu một vầng trăng sáng!”
Vị Thiền sư đã đem lòng Từ bi của mình để đối đãi với kẻ trộm, còn kẻ ấy cũng đã ngộ ra sự sai trái, lấy lại sự thiện lương trong sáng của mình và đem áo trả lại. Bản chất lương thiện luôn ẩn giấu bên trong mỗi người, nếu chúng ta lúc nào cũng giữ được tấm lòng trong sạch, đối đãi với người bằng lòng vị tha, chân thành thì sẽ cảm hóa được họ, cũng ví như ánh trăng giữa màn đêm, soi sáng cho những người lầm đường lạc lối.
Trăng nay chẳng khác trăng xưa
Lúc ta đôi tám trăng vừa tròn xoe1
Trên đầu mái tóc vàng hoe
In hình dưới đất, trăng khoe ánh vàng
Bây giờ trở lại trần gian
Tóc ta điểm trắng như làn sương rơi
Tuổi trăng sống chẳng bằng lời
Pháp thân bất diệt, chẳng vơi chẳng đầy
Trăng ơi, trăng chẳng mượn vay
Pháp thân sánh tợ ví ngày hư không.
Là những người Phật tử, chúng ta đi chùa học đạo, tu tập giáo pháp của chư Phật, chư Bồ tát. Tình thương các Ngài cũng ví như ánh trăng ấy, rực rỡ, chói sáng mà vẫn mát mẻ, như dẫn bước ta đi trong đêm dài vô minh tăm tối. Nếu chúng ta không biết học tập theo giáo pháp của Như Lai, không tu dưỡng và vun bồi cho những căn lành ngày càng tăng trưởng mà ngược lại tạo ra bao nghiệp dữ thì sẽ sa vào trầm luân. Nhìn trăng, ta muốn buông bỏ hết những thói quen trần tục hàng ngày, đến chùa tụng kinh sám hối, soi xét và sửa lại tâm mình để tìm sự an lạc. Bởi thế, ta yêu trăng không chỉ vì vẻ hiền dịu bên ngoài của trăng, mà còn yêu cả hồn trăng nữa!
Trung Sương (ĐSHĐ-132)
- Tuổi đôi tám là tuổi 16. Trăng 16, ánh trăng tròn đầy.
