Chiều 02/4/2025, tiếp nối chuỗi hoạt động trong Đại lễ Tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo cùng chư Tôn đức Ni Tiền bối hữu công Việt Nam do PBNG TP Hà Nội tổ chức, tọa đàm “Ni giới Thủ đô: Kế thừa truyền thống, hội nhập và phát triển” đã diễn ra tại Tổ đình Tây Thiên Trung Hậu.
Chứng minh buổi tọa đàm có TT. Thích Minh Hiện, TT. Thích Minh Trí, TT. Thích Chiếu Tuệ – Đồng Phó Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP. Hà Nội, TT. Thích Trí Như – Phó HT Trường TCPH Hà Nội.
Chư Tôn đức Ni PBNG TW có NT. TN Huệ Hương, NT. TN Đàm Nghiêm, NT. TN Như Xuân – Chứng minh PBNGTW; NT. TN Diệu Ngộ – Cố vấn PBNG TW; NT. TN Như Như, NT. TN Đàm Lan, NT. TN Như Minh, NT. TN Từ Nhẫn, NT. TN Như Huệ, NT. TN Như Thảo, NT. TN Tịnh Nghiêm, NT. TN Như Dung, NT. TN Tín Liên – đồng Phó Trưởng PBNG TW.
Điều phối tọa đàm có NT. Thích Đàm Thành, NS. Thích Đàm Khoa, NS. TN Hương Nhũ, NS. TN Lệ Thuận, NS. TN Như Nguyệt, NS. TN Huệ Dâng – đồng Phó Trưởng PBNG TW, NS. TN Huệ Đức – Chánh Thư ký PBNG TW.
Về phía chính quyền địa phương có sự hiện diện của bà Nguyễn Thị Kim Dung – Phó CT MTTQVN TP Hà Nội, ông Nguyễn Nguyên Quân – Phó GĐ Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Hà Nội cùng đại diện các cấp chính quyền địa phương, nhân sĩ trí thức cùng quần chúng Phật tử gần xa.
Đại diện Ban Tổ chức Đại lễ, NT. Thích Đàm Thành tuyên đọc diễn văn khai mạc cùng báo cáo đề dẫn tọa đàm. Đây là một phần quan trọng trong chuỗi sự kiện của Đại lễ Tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo năm 2025. Với tâm huyết cùng hướng về Đại lễ, tiếp bước dấu chân Hương Tượng, thắp đèn tuệ, nối thịnh tông phong Ni đức, mượn thân phàm phụng sự chúng sinh, tích tâm đạo, một đời giải thoát. Các bài tham luận xoay quanh 3 chủ đề “Kế thừa và xây dựng truyền thống Ni giới Phật giáo và Ni giới Thủ đô; Hoạt động Phật sự và xã hội của Ni giới thủ đô; Những cơ hội, thách thức trong quá trình hội nhập của Ni giới Phật giáo và Ni giới Thủ đô”. Qua đó “lưu lại trong tâm trí Ni trẻ hậu thế về những giai đoạn lịch sử đáng tự hào, thêm lớn lòng tin kính đối với các bậc tiền nhân, nuôi lớn chí nguyện xây dựng Tịnh độ nhân gian”.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Nguyên Quân gửi lời chúc mừng PBNG TP. Hà Nội đã chu toàn quá trình chuẩn bị Đại lễ, đồng thời điểm lại dấu ấn Ni lưu từ thời Sư bà Phương Dung, Công chúa Huyền Trân đến Ni sư Diệu Nhân, NT. Đàm Soạn với sự tiếp nối cho đến ngày nay Ni giới Thủ đô kế thừa bề dày lịch sử ấy ngày càng vững mạnh.
Mở đầu phiên tọa đàm thứ nhất, NT. TN Tịnh Nghiêm trình bày tham luận “Vị Ni đầu tiên thời Đức Phật và các bậc Thánh Ni qua kinh điển Phật giáo”, tôn vinh hạnh đức của Quý Ngài, qua đó nhìn nhận những giá trị tâm linh quý báu mà bậc tiền bối để lại, là kim chỉ nam giúp hậu thế giữ vững lý tưởng giải thoát, rút ra bài học thiết thực cho Ni giới hiện đại trong hành trình tu học và phụng sự chúng sinh.
Với tham luận “Ni giới Phật giáo Thủ đô trong thời kì cách mạng công nghệ 4.0 và hội nhập quốc tế”, NT. Thích Đàm Lan nêu lên những cơ hội cũng như khó khăn của Ni giới Thủ đô trong thời đại mới, khi công nghệ hiện đại và mạng lưới kết nối toàn cầu tạo điều kiện thuận lợi để giáo lý nhà Phật lan tỏa một cách nhanh chóng và hiệu quả, tuy nhiên việc duy trì bản sắc văn hóa Phật giáo, đạo hạnh và khả năng thích nghi của chư Ni trở nên quan trọng hơn bao giờ hết khi đối mặt với những thay đổi xã hội sâu rộng, từ đó đưa ra những giải pháp thiết thực trong thời gian tới.
PGS. TS Chu Văn Tuấn mang đến hội thảo tham luận “Ni sư Hương Tràng (Huyền Trân công chúa) – Những đóng góp cho Đạo pháp và Dân tộc”. Ông đã đưa ra dẫn chứng bác bỏ những quan điểm sai lầm về cuộc đời công chúa Huyền Trân, đồng thời ca ngợi những đóng góp to lớn của công chúa Huyền Trân đối với đất nước, từ việc hy sinh tuổi xuân, sang Chăm pa trở thành hoàng hậu của vua Chế Mân vì mục tiêu củng cố hòa bình biên giới phía Nam, cho đến khi trở về Đại Việt, xuất gia tu hành, giúp đỡ, giáo hóa, dạy nghề, bốc thuốc chữa bệnh, chia ruộng cho nhân dân. Từ đó, tác giả đưa ra đề xuất về đặt tên đường Huyền Trân Công Chúa với những nơi gắn với dấu tích cuộc đời Ngài, GHPGVN cần có sự ghi nhận, tôn vinh những đóng góp của Ni sư Hương Tràng, và Ni giới Thủ đô cũng nên xem xét, tôn vinh NS Hương Tràng với tư cách là một Ni sư của PG Việt Nam.
Tôn vinh đạo hạnh của bậc Trưởng lão Ni thạch trụ chốn thủ đô, SC. Thích Đàm Thanh trình bày tham luận “NT. Thích Đàm Để trên tinh thần hoằng dương Phật pháp của Phật giáo Hà Nội”. Gần 90 năm tuổi đời, 70 năm khép mình chốn Thiền gia, cả cuộc đời Ni trưởng đã đem hết thân tâm phụng sự đạo pháp, dân tộc, không từ gian lao khó nhọc. Xuất gia tu hành vào thời kì đất nước chiến tranh, ngoài việc làm trọn bổn phận thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sinh, Ni trưởng tích cực tham gia phong trào yêu nước, hoạt động cách mạng, nuôi giấu cán bộ tại chùa. Đất nước hòa bình, Ni trưởng tham gia Hội nghị thống nhất Phật giáo Việt Nam, ở cương vị thủ chúng Ni thời kì đầu của Ni giới Thủ đô, miệt mài phụng sự đào tạo Tăng tài, tế độ đồ chúng, trùng tu tôn tạo chùa chiền, tượng Phật. Đã 30 năm Người khuất bóng, nhưng lời dạy “Lễ Phật niệm Phật phải coi như bữa cơm không ăn thấy đói mới được” của Người như vẫn còn đâu đây. Công hạnh tuyệt vời, trí đức viên dung của Ni trưởng mãi rạng chiếu cho hậu học noi theo.
Với quan điểm cho rằng chư Ni trẻ chính là thế hệ định hình tương lai của Ni giới nước nhà, NS. TN Như Nguyệt đưa ra một số đặc trưng, tiềm năng và hạn chế của đội ngũ Ni trẻ Thủ đô qua bài viết “Ni giới Phật giáo Thủ đô qua góc nhìn mới”. Với thế mạnh khi được sống và tu học tại Trung tâm Văn hóa Chính trị của cả nước, Ni trẻ Thủ đô luôn thể hiện tinh thần ham học hỏi, bắt nhịp rất nhanh với đổi thay của xã hội, tích cực trong công tác hoằng pháp, hoạt động xã hội, khẳng định rằng đây là lực lượng quan trọng và thiết yếu cho sự hưng thịnh của Phật giáo Hà Nội. Tuy nhiên, hạn chế về phương diện ngôn ngữ, khả năng ngoại ngữ là điều mà Ni trẻ Thủ đô nên cố gắng khắc phục.
Bàn về vấn đề “Phát huy giá trị Phật giáo trong giáo dục thế hệ trẻ – góc nhìn từ Ni giới Thủ đô”. NS. TN Hương Nhũ đã khái quát đôi nét về chư Ni Tiền bối hữu công Phật giáo Hà Nội, trình bày những khó khăn, thuận lợi của Ni giới Thủ đô với sứ mệnh Hoằng pháp, giáo hóa thế hệ trẻ. Với sự hy sinh, kham nhẫn và sáng tạo của Ni giới Thủ đô trong giáo dục thanh thiếu niên, chư Ni đã công phu tổ chức các khóa tu học định kì, mang lại nhiều lợi ích thiết thực, tuy nhiên vẫn chưa được phổ cập và thực hiện với quy mô rộng khắp. Ni sư gợi ý đề xuất PBNG Hà Nội nên xúc tiến chương trình tổ chức các khóa tu với lực lượng tiềm năng là Ni trẻ, sẽ nâng cao chất lượng giáo dục và chuyển hóa thanh thiếu niên – những chủ nhân tương lai của đất nước, định hướng nhân cách sống, góp phần xây dựng gia đình an vui, hạnh phúc, xã hội công bằng văn minh.
Qua tham luận “Đời sống tu học của Ni giới Phật giáo Thủ đô”, NS. Thích Đàm Luyện khái quát nếp sống tu hành của chư Ni Thủ đô luôn gắn liền với việc bảo vệ truyền thống văn hóa, kế thừa tinh hoa Phật giáo Thăng Long nghìn năm văn hiến, uy nghiêm trầm hòa, giữ gìn đạo hạnh chốn Thiền môn, phát huy những giá trị đạo đức tâm linh, truyền bá chánh pháp, thực hiện công tác từ thiện, sống tốt đời đẹp đạo, đem lại lợi ích cho tự thân và tha nhân, góp phần xây dựng Tăng đoàn vững mạnh và tạo nên sức mạnh đoàn kết thống nhất từ tư tưởng đến hành động.
NS. TN Minh Thuận mang đến hội thảo bài phát biểu “Ni giới Thủ đô với sứ mệnh trụ pháp vương gia, trì Như Lai tạng”, nhắc lại dấu ấn Tổ Ni thuở ban sơ, sự ra đời của Ni đoàn Việt Nam, thời kì Phật giáo hưng thịnh đời Đinh Lê Lý Trần cho đến chư Tôn đức Ni Thủ đô thời cận đại với sự tiếp nhận, quản lý tự viện và truyền thừa qua nhiều đời để ngày hôm nay, PBNG TP. Hà Nội trang nghiêm vững mạnh, cùng Đại Tăng chung tay gánh vác Phật sự.
Sau phần lắng nghe, thính chúng đã gửi đến hội thảo niềm trăn trở khi đất nước đang trong giai đoạn vươn mình, Phật giáo với lịch sử đồng hành cùng dân tộc, sẽ phải làm gì để chư Ni trẻ hòa nhập, học hỏi và phát triển để góp phần trang nghiêm Giáo hội, góp phần cho đất nước.
NT. Đàm Lan chia sẻ quan điểm rằng đất nước phát triển, có nhiều yêu cầu hội nhập nên chư Ni phải có tinh thần chủ động, giữ gìn oai nghi phép tắc, tự hoàn thiện mình, đồng hành cùng dân tộc, cùng mong muốn có thể mở lớp giảng dạy ngoại ngữ, công nghệ thông tin cho Ni giới Thủ đô.
Theo NS. Huệ Đức, hàng năm TWGH có mở khóa bồi dưỡng truyền thông, hướng dẫn sử dụng thiết bị công nghệ như một kênh hoằng pháp. Khi thực tế xảy ra những ồn ào về xã hội, thiếu sót, phát sinh ngoài ý muốn của một bộ phận Tăng Ni, từ đó quý Ngài hướng sự tập trung về vấn đề giữ Giới luật: mở lớp bồi dưỡng, định hình Tăng Ni ý thức bổn phận, trách nhiệm của mình, đồng thời mở lớp bồi dưỡng hoằng pháp, thi thuyết giảng.
NT. TN Như Như bày tỏ lòng thán phục khi miền Bắc mang dấu ấn lịch sử gian khổ khi Bắc Nam chia cắt, miền Bắc ít thuận lợi hơn miền Nam, đặc biệt người nữ khốn khổ trong thời kì phong kiến nhưng Ni giới miền Bắc đã vượt mọi khó khăn, phát triển mạnh mẽ.
NS. TN Huệ Dâng bày tỏ quan điểm về văn học Phật giáo phát triển, đi vào lòng người, hạn chế các nhiễu loạn trong thời đại, từ đó Ni sư ấp ủ được thành lập Trung tâm Văn hóa Ni giới: dạy ngoại ngữ, vi tính, viết văn, mục tiêu tinh hóa Ni giới tập trung, truyền dạy cho Ni trẻ, Phật tử những kỹ năng phù hợp với thời đại.
Từ những kinh nghiệm thực tế qua nhiều năm hoạt động Phật sự, NS. TN Hương Nhũ đề xuất mỗi ngôi chùa đều nên có sự mới mẻ trong hoằng pháp, ứng dụng công nghệ, ví dụ sử dụng điện thoại trong khóa tu… Bên cạnh đó, chư Ni tu tập định lực từ tâm từ bi, lòng yêu thương: vị Thầy có sức hút từ việc giáo dục, có khả năng định hướng đúng đắn cho cuộc đời.
Kết thúc hai phiên trình bày và thảo luận, NT. TN Huệ Hương gửi lời chúc mừng PBNG TP Hà Nội đã tổ chức hội thảo thành công tốt đẹp, là thiện pháp thanh tịnh dâng lên cúng dường chư Phật, chư Tổ trong Đại lễ Tưởng niệm Thánh Tổ Ni.
Tuy chỉ diễn ra trong vài giờ đồng hồ, nhưng Hội thảo đã vẽ nên bức tranh đầy tự hào của Ni đoàn từ thời quá khứ cho đến hôm nay, cũng như dấu ấn Ni giới Thủ đô qua các thời kì theo dòng lịch sử đất nước Việt Nam, củng cố niềm kính tin và nuôi lớn chí nguyện hoằng pháp lợi sanh cho Ni lưu hậu học.
Bàu Lâm (ĐSHĐ-140)
