Trong tư tưởng giáo dục của Ni trưởng Hải Triều Âm, giới luật không chỉ là nội dung căn bản của việc học Phật mà còn là nền tảng chi phối toàn bộ quá trình đào tạo người xuất gia. Đối với Ni trưởng, mục tiêu của giáo dục không chỉ nhằm trang bị kiến thức Phật học, mà trước hết là hình thành phẩm chất của người tu thông qua việc tuân thủ và nghiêm trì giới luật. Bởi vậy, trong suốt cuộc đời hành đạo, trước hết, Ni trưởng đã tự trang nghiêm kỷ luật bản thân bằng giới luật, sau đó hiện thực hóa những lời dạy của Đức Phật thành phương châm giáo dục Ni chúng trong đời sống hàng ngày.
Theo hồi ức của nhiều đệ tử, Ni trưởng luôn nhắc nhở rằng người xuất gia trước hết phải “đứng vững trên giới luật”, bởi nếu giới hạnh không trang nghiêm thì dù học rộng hay có tài năng cũng khó trở thành người kế thừa Chánh pháp. Trong quá trình hướng dẫn Ni chúng, Ni trưởng đặc biệt coi trọng việc rèn luyện oai nghi, thời khóa và nếp sống thiền môn. Mỗi sinh hoạt thường nhật, thời khóa công phu, quá đường, chấp tác đến cách đi, đứng, nói năng, đều được xem là cơ hội thực hành giới pháp. Tuy nhiên, Ni trưởng không áp đặt việc tuân thủ giới luật như một luật lệ cứng nhắc lên các đệ tử, mà Ngài từ từ tưới tẩm để các đệ tử dần được thấm nhuần giới luật trong đời sống thường nhật, giúp các đệ tử từng bước chuyển hóa nhận thức thành hành vi và hình thành phẩm chất đạo đức bền vững.
Một nét đặc sắc trong tư tưởng giáo dục của Ni trưởng là không xem việc trì giới như sự ràng buộc mang tính hình thức. Ngược lại, Ni trưởng luôn khuyến khích Ni chúng hiểu ý nghĩa của từng giới điều để thực hành bằng tinh thần tự giác. Chính vì vậy, khi chỉ dạy đệ tử, Ni trưởng thường không chỉ nhắc nhở về việc giữ giới mà còn giải thích mục đích của giới luật đối với sự thanh tịnh của tự thân và sự hòa hợp của Tăng đoàn.
Có thể nói, trong tư tưởng của Ni trưởng Hải Triều Âm, giới luật vừa là điểm khởi đầu, vừa là tiêu chuẩn đánh giá kết quả của quá trình giáo dục. Mọi hoạt động đào tạo đều hướng đến việc hình thành một người xuất gia có giới đức, biết tự điều phục thân tâm và sống hài hòa trong cộng đồng Tăng già. Chính nền tảng ấy đã tạo nên nhiều thế hệ Ni chúng không chỉ vững vàng về Phật học mà còn mẫu mực về đạo hạnh, góp phần xây dựng Ni đoàn ngày càng trang nghiêm và phát triển. Điều này cho thấy, đối với Ni trưởng Hải Triều Âm, giáo dục chỉ thật sự thành công khi giới luật được chuyển hóa từ những điều học trong kinh điển thành phẩm chất sống của mỗi người xuất gia.
NT. TS Thích Đàm Lan{ĐSHĐ-156}
