Tình trạng “mua thuốc Tây dễ như mua rau” vẫn diễn ra đại trà trên cả nước. Mặc dù Đại biểu Quốc hội, truyền thông phản ánh rất nhiều về vấn đề này nhưng dường như không khả quan. Bệnh nhân đâu hiểu rằng, việc tự ý mua thuốc chữa bệnh, về lâu dài sẽ gây ra những nguy cơ tổn thương gan, thận và nhiều cơ quan khác trong cơ thể.
Thực tế cho thấy, người dân với thói quen xưa nay cứ thấy có vấn đề về sức khỏe (không nặng), không cần đến bệnh viện, tự làm bác sĩ, ra nhà thuốc Tây mua loại thuốc này, thuốc kia để trị bệnh. Có người còn mua thuốc để dành dùng dần, hoặc cứ thấy khó chịu trong người là mang ra uống, với suy nghĩ: “Không bổ bề ngang cũng bổ bề dọc”. Khi khách hàng mua thuốc không toa, những trình dược sĩ dễ dãi đến mức chỉ hỏi ai uống, nhiêu tuổi rồi lấy thuốc mà không yêu cầu đưa toa thuốc của bệnh viện. Nếu là những bệnh xoàng thì không sao, đằng này nhiều căn bệnh có dấu hiệu giống nhau, phải qua chẩn đoán của bác sĩ mới biết kết quả chính xác. Nhiều nhà thuốc khi bán thuốc cho bệnh nhân còn cố tình kê thêm nhiều ngày, thêm thực phẩm chức năng vào nhằm bán được số lượng nhiều. Đó là chưa nói việc bán thuốc tây dễ dãi có thể tiếp tay cho nhiều em học sinh làm chuyện xấu, chẳng hạn tổng hợp một số loại thuốc để làm chất kích gây cảm giác ảo.
Ngoài ra, việc tự ý dùng thuốc thuốc giảm đau cũng tai hại không kém. Thuốc giảm đau khiến chúng ta tưởng bệnh đã đỡ nhưng thực ra bệnh vẫn tiến triển và hậu quả không thể lường hết được do chậm trễ trong việc mổ cấp cứu đối với các bệnh như viêm ruột thừa, viêm tụy cấp… Một số thuốc có thể gây dị ứng, thậm chí gây sốc phản vệ dẫn đến tử vong. Có thuốc dùng lâu ngày sẽ dẫn đến nguy cơ gây loãng xương, cao huyết áp… nhất là các thuốc corticoid dùng để trị đau nhức.
Nhiều quốc gia trên thế giới, nếu nhà thuốc bán thuốc không có toa bác sĩ sẽ bị tước bằng hành nghề. Nếu người mua đã lỡ uống mà bị phát hiện cũng buộc phải xúc ruột để hủy thuốc đó. Ở ta, dù Luật Dược sửa đổi số 105/2016/QH13 có hiệu lực từ ngày 1/1/2017 quy định cấm bán lẻ thuốc kê đơn mà không có đơn thuốc vẫn tiếp tục được kế thừa Luật Dược năm 2005 (tại điểm h, khoản 5, Điều 6) nhưng xem ra người ta vẫn vô tư bán thuốc cho bệnh nhân mà không cần xem bất cứ giấy tờ gì. Thậm chí có nhiều toa thuốc cũ trôi qua hơn một năm vẫn được nhà thuốc phớt lờ thời gian và bán ngay. Bộ Y tế kêu gọi mỗi người dân chỉ mua và sử dụng thuốc kháng sinh khi được bác sĩ khám bệnh, kê đơn, đồng thời tuân thủ nghiêm phác đồ điều trị. Cũng không thể trách người dân được, vì họ không am hiểu hết luật cũng như muốn nhanh gọn trong việc trị những bệnh nhẹ. Đáng trách là những nhà thuốc tây, dù đã đọc kỷ luật nhưng vẫn phớt lờ những điều khoản quy định về việc bán thuốc. Cho nên Bộ Y tế cần giám sát chặt chẽ hơn về vấn đề này.
Việc tự ý mua thuốc sẽ gây ra những hậu quả khó lường, vì vậy, người dân không nên tự ý mua sử dụng tại nhà, đặc biệt là kháng sinh, thuốc đặc trị và không dùng thuốc kéo dài trong nhiều tháng khi không có chỉ định của bác sĩ. Khi thấy bản thân có các dấu hiệu của bệnh, cần đi khám tại các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán, tư vấn và điều trị đúng, hiệu quả, tránh dẫn đến những hậu quả, biến chứng đáng tiếc.
Đặng Văn Trung {ĐSHĐ-142}
