Nằm hiên ngang bên trục Quốc lộ 25 huyết mạch, thuộc địa phận thị trấn Phú Thiện, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai, chùa Bửu Thắng từ lâu đã trở thành một biểu tượng tôn giáo, văn hóa và là điểm tựa tinh thần vững chãi của người dân vùng thung lũng Ayun Pa cũ. Nhìn vào tầm vóc uy nghiêm, khang trang của ngôi đại hùng bảo điện ngày nay, ít ai biết rằng chốn già lam này từng trải qua hơn nửa thế kỷ thăng trầm với những giai đoạn gian khó tưởng chừng không thể đứng vững.
Sự hồi sinh ngoạn mục và diện mạo khởi sắc của chùa Bửu Thắng in đậm dấu ấn bàn tay kiến tạo, tâm nguyện phụng sự bền bỉ của Sư cô (nay là Ni sư) Thích Nữ Quảng Như. Bài viết này ghi nhận lại toàn bộ các mốc lịch sử vàng son cùng hành trình cống hiến song hành giữa đạo pháp và dân tộc của vị nữ hành giả tại mảnh đất vùng cao này.
Những mốc son lịch sử: Từ thảo am vách đất đến chốn tùng lâm khang trang
Lịch sử hình thành và phát triển của chùa Bửu Thắng có thể chia làm ba giai đoạn mang tính bước ngoặt, gắn liền với sự chuyển mình của vùng đất và con người địa phương.
Khởi sinh từ lòng mộ đạo của lưu dân (1960 – 1966) vào những năm đầu thập niên 1960, vùng đất Phú Thiện còn là nơi hoang sơ, khí hậu khắc nghiệt, cư dân thưa thớt chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số bản địa và một bộ phận người kinh di dân kinh tế mới. Để khỏa lấp khoảng trống tâm linh và có nơi chiêm bái Phật pháp, năm 1960, cố Hòa thượng Thích Đức Thiện cùng các bậc tiền bối Phật tử địa phương đã đồng lòng dựng nên một am tự nhỏ. Đến năm 1966, ngôi tự viện chính thức được định danh trong sổ bộ quản lý của Giáo hội với tên gọi chùa Bửu Thắng (đôi khi người dân gọi quen thuộc là chùa Phú Thiện).
Thuở sơ khai, kiến trúc chùa vô cùng đơn sơ: vách đất, cột gỗ, mái tôn thấp, diện tích chật hẹp. Dẫu vậy, tiếng chuông chùa sớm hôm vang lên giữa thung lũng nắng gió đã trở thành liều thuốc tinh thần vô giá, sưởi ấm lòng người tha hương nơi đất khách quê người. Bốn mươi năm thăng trầm giữa nắng gió Tây Nguyên (1966 – 2007) sau ngày đất nước thống nhất, do điều kiện kinh tế của tỉnh Gia Lai còn nhiều khó khăn, cộng với vị trí địa lý vùng sâu vùng xa, chùa Bửu Thắng trải qua một thời gian dài trống ngôi vị Trụ trì. Suốt hơn 40 năm, việc bảo quản cơ sở vật chất, giữ gìn long vị và duy trì các thời kinh sớm tối hoàn toàn dựa vào tấm lòng kiên trung của Ban Hộ tự và các đạo hữu Phật tử địa phương.
Theo thời gian, sự tàn phá của thời tiết vùng cao khiến ngôi chùa xuống cấp nghiêm trọng. Mái tôn rỉ sét, vách đất nứt nẻ, nền chùa ẩm thấp không còn đủ an toàn và không gian cho hàng trăm Phật tử về tu học mỗi dịp lễ lớn. Nhu cầu có một vị tu sĩ đức độ, đủ năng lực lãnh đạo để lèo lái con thuyền Phật giáo nơi đây trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Bước ngoặt lịch sử và cuộc đại trùng tu thế kỷ (2007 – nay)
Mùa duyên lành hội tụ vào năm 2007, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) tỉnh Gia Lai chính thức bổ nhiệm Sư cô Thích Nữ Quảng Như về tiếp quản và lĩnh trọng trách Trụ trì chùa Bửu Thắng. Đứng trước ngôi chùa hoang tàn, Sư cô đã lập thệ nguyện quyết tâm tái thiết lại chốn già lam. Ngày 26 tháng 3 năm 2010 (nhằm ngày 11 tháng 2 năm Canh Dần), chùa Bửu Thắng long trọng tổ chức Lễ đặt đá đại trùng tu ngôi chánh điện. Sự kiện này thu hút sự quan tâm, đồng thuận lớn từ các cấp chính quyền huyện Phú Thiện cùng sự phát tâm cúng dường bách tòng của Tăng Ni, Phật tử thập phương. Trải qua nhiều năm thi công bền bỉ, ngôi đại hùng bảo điện mới đã tôn nghiêm hoành tráng mọc lên.
Kiến trúc mới mang đậm nét văn hóa Phật giáo Bắc tông truyền thống với mái đao cong vút, hệ thống cột trụ kiên cố, hoa văn chạm khắc tinh xảo nhưng vẫn hài hòa với không gian xanh mát của cao nguyên. Chùa Bửu Thắng chính thức khoác lên mình tấm áo mới, khép lại thời kỳ gian khó để mở ra kỷ nguyên hưng thịnh.
Dấu ấn phụng sự của Sư cô Thích Nữ Quảng Như
Đạo pháp đồng hành cùng dân tộc Sự phát triển của chùa Bửu Thắng không đơn thuần nằm ở quy mô gạch đá, mà cốt lõi nằm ở sinh khí tu học và những giá trị nhân văn lan tỏa ra cộng đồng. Những thành tựu ấy gắn liền với ba vai trò lớn mà Sư cô Thích Nữ Quảng Như đã và đang cống hiến: Người lãnh đạo Giáo hội tận tụy, uy tín, bằng năng lực tổ chức và uy tín đạo hạnh, Sư cô Thích Nữ Quảng Như đã được Tăng Ni toàn huyện suy cử giữ chức vụ Trưởng ban Trị sự GHPGVN huyện Phú Thiện qua nhiều nhiệm kỳ liên tiếp.
Đồng thời, Sư cô cũng là Ủy viên Thường trực Ban Trị sự kiêm Phó Trưởng ban Từ thiện Xã hội GHPGVN tỉnh Gia Lai. Dưới sự điều hành của Sư cô, từ một địa bàn “trắng” về tổ chức Phật giáo chuẩn hóa, Phật giáo huyện Phú Thiện đã từng bước đi vào ổn định. Sư cô đã hướng dẫn quy hoạch các sinh hoạt tôn giáo theo đúng Hiến chương Giáo hội và Pháp luật nhà nước; tổ chức thành công các kỳ đại lễ tầm vóc như Đại lễ Phật đản, Vu lan báo hiếu, mang lại sinh khí tôn giáo lành mạnh, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Chùa Bửu Thắng cũng trở thành trụ sở văn phòng làm việc chính thức của Ban Trị sự Phật giáo huyện.
Trái tim Bồ tát hướng về đồng bào vùng sâu, vùng xa
Khắc ghi lời dạy của Đức Phật về tinh thần từ bi cứu khổ, Sư cô Quảng Như luôn xem công tác từ thiện xã hội là một phần cốt lõi trong hành trình tu đạo. Với cương vị lãnh đạo mảng từ thiện của tỉnh và huyện, Sư cô đã kết nối dòng chảy yêu thương từ các Mạnh Thường Quân, nghệ sĩ và Phật tử khắp cả nước hướng về mảnh đất Gia Lai nghèo khó.
Hàng năm, Sư cô trực tiếp lặn lội đến các buôn làng xa xôi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (Jrai, Ba Na…) để trao tặng hàng ngàn suất quà an sinh, phân phối nhu yếu phẩm, quần áo ấm và học bổng cho học sinh nghèo hiếu học. Những ngôi nhà tình thương được dựng lên từ nguồn quỹ vận động của chùa đã giúp nhiều gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn An cư lạc nghiệp. Chỉ tính riêng các hoạt động cứu trợ thiên tai, bão lũ hay hỗ trợ sinh kế, những đóng góp mang tên chùa Bửu Thắng đã lên đến hàng tỷ đồng mỗi năm, góp phần thiết thực vào mục tiêu giảm nghèo bền bỉ của địa phương.
Người đồng hành trung kiên cùng chính quyền trong gian khó
Khi xã hội cần, nhà chùa luôn sẵn sàng dấn thân. Minh chứng rõ nét nhất là trong giai đoạn cam go của đại dịch Covid-19, không quản ngại nguy hiểm, Sư cô Thích Nữ Quảng Như đã thay mặt Ban Trị sự Phật giáo tỉnh trực tiếp đến thăm hỏi, động viên và trao tặng tiền mặt cùng nhu yếu phẩm thiết yếu tại Trung tâm Cách ly huyện Phú Thiện. Hay mỗi khi khúc ruột miền Trung hoặc các tỉnh lân cận gặp thiên tai bão lũ, chùa Bửu Thắng lại trở thành tổng kho tiếp nhận hàng hóa cứu trợ, thắp sáng tinh thần tương thân tương ái. Những hành động kịp thời, thiết thực ấy đã tô thắm thêm triết lý “Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội”, xây dựng mối quan hệ gắn kết hài hòa giữa chính quyền, Giáo hội và nhân dân.
Hành trình từ một am tự vách đất đơn sơ trở thành một trung tâm văn hóa tâm linh bề thế của chùa Bửu Thắng chính là minh chứng sống động cho sự đồng lòng của lòng dân và ý Đảng. Trong lòng kết cấu vững chãi đó, hình ảnh Sư cô Thích Nữ Quảng Như hiện lên như một biểu tượng đẹp về sự dấn thân, đức hy sinh và tinh thần hoằng pháp độ sinh không mệt mỏi.
Trải qua hơn nửa thế kỷ với bao thăng trầm, tiếng chuông chùa Bửu Thắng ngày nay vẫn đều đặn ngân vang bên thung lũng Phú Thiện. Tiếng chuông ấy không chỉ nhắc nhở người con Phật hướng về nẻo thiện, mà còn là lời khẳng định về một Phật giáo Gia Lai luôn đồng hành, hòa mình và cống hiến hết mình cho sự thịnh vượng, bình yên của quê hương xứ sở.
TKN. Quảng Như {ĐSHĐ-155}
